Lĩnh vực đầu tư xây dựng luôn đòi hỏi sự chuẩn xác trong công tác quản lý chi phí. Quyết định 2038/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc cải cách hệ thống định mức và giá xây dựng tại Việt Nam, nhằm minh bạch hóa và nâng cao hiệu quả ngành.
Mục tiêu quan trọng của Quyết định 2038/QĐ-TTg
Mục tiêu tổng quát của Đề án Hoàn thiện hệ thống định mức và giá xây dựng được phê duyệt theo Quyết định 2038/QĐ-TTg là xây dựng một khung pháp lý và phương pháp luận phù hợp với cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và xu thế hội nhập quốc tế. Giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2021 và những năm tiếp theo được tập trung để đạt được điều này. Việc hoàn thiện hệ thống này góp phần nâng cao rõ rệt hiệu quả của hoạt động đầu tư, tạo ra một thị trường xây dựng công khai, minh bạch, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và đặc biệt là ngăn chặn hiệu quả tình trạng thất thoát, lãng phí nguồn vốn trong xây dựng.
Đề án đặt ra các mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn. Đến hết năm 2018, nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, khắc phục những tồn tại, bất cập trong các định mức đã được công bố trước đó. Điều này bao gồm cả hệ thống định mức dự toán xây dựng, dịch vụ công ích đô thị do Bộ Xây dựng ban hành và các định mức chuyên ngành, đặc thù do các Bộ, địa phương công bố. Song song đó, cần hoàn thiện các phương pháp xây dựng định mức và giá xây dựng mới, đảm bảo phù hợp với thực tiễn kinh tế Việt Nam và học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế. Việc sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý chi phí đầu tư xây dựng và dịch vụ đô thị cũng là một phần quan trọng của giai đoạn này.
Giai đoạn từ năm 2021 trở đi tập trung vào việc triển khai xây dựng hệ thống định mức và giá xây dựng dựa trên các phương pháp mới đã được hoàn thiện. Cùng với đó là công tác hướng dẫn, phổ biến rộng rãi các cơ chế, chính sách, phương pháp mới cũng như các bộ định mức và giá mới được ban hành. Đào tạo nguồn nhân lực có liên quan để nâng cao năng lực xây dựng và quản lý hệ thống này cũng là một nhiệm vụ cần thiết. Cuối cùng, việc xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, hiệu quả về định mức và giá xây dựng được xem là mục tiêu dài hạn, tạo nền tảng cho việc quản lý và tra cứu thông tin một cách thuận tiện.
Các quan điểm cốt lõi định hướng đổi mới
Việc đổi mới quản lý hệ thống định mức và giá xây dựng theo Quyết định 2038/QĐ-TTg dựa trên nhiều quan điểm cốt lõi. Đầu tiên, sự đổi mới này phải tuân thủ định hướng phát triển kinh tế xã hội của Đảng, Hiến pháp và pháp luật Nhà nước, phù hợp với cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng. Quan điểm chủ đạo là Nhà nước đóng vai trò kiểm soát thị trường xây dựng, quản lý toàn diện hệ thống định mức và giá xây dựng đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước và các dự án theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Quan điểm thứ hai nhấn mạnh tính đúng, tính đủ, đồng bộ, đơn giản và minh bạch của hệ thống định mức và giá xây dựng mới. Đồng thời, việc phân định rõ ràng vai trò, chức năng, trách nhiệm và thẩm quyền giữa Nhà nước và thị trường là yếu tố then chốt. Các cơ quan quản lý như Bộ Xây dựng, các Bộ quản lý công trình chuyên ngành, các địa phương và các chủ thể khác tham gia vào quá trình quản lý, xây dựng và sử dụng hệ thống này cần được làm rõ vai trò pháp lý của mình.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Sao chiếu mệnh Nam Nhâm Thân 1992 năm 2023
- Nằm Mơ Thấy Bị Đuổi Bắt: Giải Mã Điềm Báo và Ý Nghĩa Tâm Lý Sâu Sắc
- Phương Pháp Dạy Tiếng Anh Cho Bé Hiệu Quả Tại Nhà
- Giải Bài Tập Tiếng Anh 10 Global Success Unit 7 Writing
- Tổng quan chi tiết về Tuổi Nhâm Ngọ 1942
Quan điểm thứ ba là kế thừa những yếu tố còn phù hợp từ hệ thống định mức và giá xây dựng hiện hành, kết hợp hài hòa với việc xây dựng các định mức và giá mới. Điều này đòi hỏi sự đầu tư thích đáng cho công tác nghiên cứu, khảo sát để xây dựng những định mức, giá phản ánh đúng thực tế và công nghệ hiện đại, đồng thời sửa đổi những định mức, giá đã công bố nhưng không còn phù hợp.
Tiếp theo, việc đổi mới quản lý cần tập trung vào mô hình và quy trình. Quy trình mới phải phù hợp với yêu cầu thực tiễn và năng lực hiện có của các Bộ, ngành, địa phương và các chủ thể được phân công, phân cấp thực hiện. Sự linh hoạt nhưng chặt chẽ trong quy trình quản lý là cần thiết để đảm bảo hiệu quả.
Quan điểm thứ năm nhấn mạnh sự phù hợp của hệ thống định mức và giá xây dựng với các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan như tiêu chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn ngành, chỉ dẫn kỹ thuật công trình, công nghệ thi công được áp dụng và tiến độ thi công. Đặc biệt, hệ thống này phải phản ánh mặt bằng giá và điều kiện thực tế tại khu vực xây dựng công trình.
Cuối cùng, Đề án đề cao việc phát huy vai trò chủ động và tích cực của các tổ chức, doanh nghiệp. Việc tham gia của khu vực tư nhân trong quá trình xây dựng, sử dụng, quản lý và giám sát hệ thống định mức và giá xây dựng được khuyến khích mạnh mẽ, tận dụng kinh nghiệm và nguồn lực từ thực tiễn thị trường.
Định hướng chuyển đổi cơ chế quản lý
Định hướng cốt lõi trong Quyết định 2038/QĐ-TTg là chuyển đổi cơ chế quản lý định mức và giá xây dựng từ việc Nhà nước công bố để các chủ thể tham khảo sang việc Nhà nước ban hành để áp dụng bắt buộc, nhưng vẫn cho phép điều chỉnh khi có những bất hợp lý đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước và dự án PPP. Sự chuyển đổi này nhằm chấm dứt tình trạng áp dụng định mức một cách tùy tiện để lập đơn giá, tạo ra một nền tảng thống nhất cho việc ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là mô hình thông tin công trình (BIM), trong quản lý chi phí. Việc tập trung đầu tư nâng cao năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và tài chính cho công tác xây dựng và quản lý hệ thống này được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng, đảm bảo sự thống nhất, công khai và minh bạch cho mọi công trình, dự án trên cả nước.
Để thực hiện hiệu quả cơ chế mới, Đề án yêu cầu nghiên cứu, quy định một cách đầy đủ, chi tiết và sát thực tế về những nội dung mà Nhà nước sẽ ban hành để áp dụng bắt buộc và những trường hợp, phạm vi được phép thay đổi. Điều này là cần thiết để đảm bảo sự thống nhất trong cách hiểu và áp dụng giữa các cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, nhà thầu và các chủ thể liên quan khác trong quá trình triển khai thực hiện hệ thống định mức và giá xây dựng mới.
Đổi mới phương pháp xây dựng định mức
Phương pháp xây dựng định mức trong hệ thống định mức và giá xây dựng mới được định hướng theo hướng điều tra, khảo sát thực tế thị trường. Các định mức được xây dựng phải phù hợp với các quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng hiện hành, tiêu chuẩn dự án, chỉ dẫn kỹ thuật cụ thể của công trình và điều kiện thi công tại địa điểm xây dựng. Điều này nhằm đảm bảo tính chính xác và phù hợp với thực tiễn sản xuất.
Trong cấu trúc của mỗi định mức, cần quy định rõ ràng các thông tin cần thiết như mã hiệu định mức, tên công việc hoặc nhóm công việc, đơn vị tính toán, nội dung công việc chi tiết được định mức, công nghệ thi công được áp dụng, các điều kiện cụ thể khi áp dụng định mức đó và cuối cùng là trị số hao phí định mức. Sự chi tiết này giúp người sử dụng hiểu rõ và áp dụng định mức một cách chính xác. Một thay đổi quan trọng là chuyển đổi định mức xây dựng từ định mức dự toán truyền thống sang định mức năng suất. Định mức năng suất sẽ bao gồm định mức hao phí vật liệu cần thiết cho một đơn vị sản phẩm xây dựng, định mức năng suất lao động (số giờ công lao động cần thiết) và định mức năng suất máy thi công (số ca máy hoặc giờ máy cần thiết). Sự thay đổi này giúp việc tính toán đơn giá xây dựng trở nên linh hoạt và phản ánh đúng hơn hiệu quả sản xuất thực tế.
Định mức dịch vụ đô thị cũng được xác định theo phương pháp tương tự, dựa trên điều tra, khảo sát thị trường, phù hợp với công nghệ và điều kiện thực tế của các hoạt động dịch vụ đô thị như thu gom rác, duy trì cây xanh, chiếu sáng công cộng, v.v.
Đổi mới phương pháp xác định giá xây dựng
Phương pháp xác định giá xây dựng theo Quyết định 2038/QĐ-TTg cũng dựa trên cơ sở điều tra, khảo sát thị trường. Giá xây dựng phải được tính toán đảm bảo tính đúng, tính đủ các chi phí cấu thành và phải phản ánh được mặt bằng giá xây dựng tại khu vực nơi công trình được xây dựng. Sự biến động của thị trường tại từng địa phương cần được tính đến.
Dự toán xây dựng trong phương pháp mới cần được gắn kết chặt chẽ với kế hoạch triển khai thực tế của dự án và từng gói thầu. Cơ cấu dự toán cần được phân định rõ ràng giữa các loại chi phí: chi phí cố định (ít biến động theo khối lượng) và chi phí biến đổi (thay đổi theo khối lượng công việc hoặc điều kiện thi công). Đối với chi phí thiết bị, cần tính toán đầy đủ không chỉ giá mua thiết bị mà còn cả các chi phí quản lý liên quan đến quá trình mua sắm, chi phí bảo quản, lắp đặt và bàn giao thiết bị hoàn chỉnh.
Suất vốn đầu tư và giá xây dựng tổng hợp cho các bộ phận kết cấu công trình cần được xác định dựa trên mặt bằng giá thị trường thực tế. Việc này cần được phân chia theo từng khu vực địa lý, loại công trình, quy mô (công suất) cụ thể và các tiêu chuẩn xây dựng áp dụng cho công trình đó. Điều này giúp suất vốn đầu tư trở nên chính xác và hữu ích hơn trong việc lập kế hoạch và kiểm soát chi phí ban đầu. Đơn giá vật liệu xây dựng được xác định chi tiết theo từng chủng loại vật liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, đặc tính, điều kiện thương mại khi mua bán, nguồn gốc xuất xứ và đặc biệt là vị trí, khu vực xây dựng công trình để tính toán chi phí vận chuyển.
Đơn giá nhân công xây dựng được xác định dựa trên công việc cụ thể, trình độ tay nghề của người lao động và theo khu vực địa lý (vùng lương). Điều này phản ánh đúng mức lương thực tế mà người lao động nhận được tại từng địa bàn. Đơn giá máy và thiết bị thi công được xác định theo các đơn vị thời gian sử dụng phổ biến như giờ, ngày, tuần, tháng và năm, phù hợp với từng loại máy và công nghệ thi công. Đặc biệt, chi phí nhân công điều khiển máy, chi phí năng lượng (điện) và nhiên liệu (xăng, dầu) sẽ được tách riêng ra khỏi giá ca máy để tính toán chi phí một cách minh bạch và chính xác hơn.
Phân công trách nhiệm rõ ràng trong quản lý
Một trong những điểm nổi bật của Quyết định 2038/QĐ-TTg là việc phân công, phân cấp trách nhiệm một cách rõ ràng và minh bạch cho các chủ thể tham gia vào hệ thống định mức và giá xây dựng.
Đối với định mức xây dựng
Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong việc ban hành các cơ chế, chính sách liên quan đến quản lý định mức xây dựng và các phương pháp luận để xây dựng định mức. Bộ Xây dựng được giao trách nhiệm ban hành các định mức xây dựng áp dụng chung cho tất cả các loại dự án sử dụng vốn nhà nước và dự án PPP trên phạm vi toàn quốc. Đối với các định mức mang tính chất chuyên ngành, định mức dịch vụ đô thị hoặc định mức đặc thù của địa phương, Bộ Xây dựng sẽ có vai trò thỏa thuận, thống nhất trước khi các Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành chính thức để áp dụng trong phạm vi quản lý của mình, tuân thủ phương pháp do Bộ Xây dựng ban hành.
Trường hợp các chủ thể áp dụng nhận thấy định mức do Nhà nước ban hành không còn phù hợp với điều kiện thực tế của công trình cụ thể (ví dụ: công nghệ mới, điều kiện thi công đặc thù), họ được phép đề xuất điều chỉnh trị số định mức. Tuy nhiên, việc điều chỉnh này bắt buộc phải có sự chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền để đảm bảo tính kiểm soát và thống nhất của hệ thống. Việc lập các định mức xây dựng mới hoặc điều chỉnh định mức cũ sẽ do các cơ quan chuyên môn, các đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm hoặc các chuyên gia trong lĩnh vực thực hiện.
Đối với giá xây dựng
Tương tự như định mức, Nhà nước sẽ ban hành các cơ chế, chính sách liên quan đến quản lý giá xây dựng áp dụng cho các dự án sử dụng vốn nhà nước và dự án PPP trên toàn quốc. Bộ Xây dựng là đơn vị chủ trì ban hành các phương pháp lập và quản lý giá xây dựng và giá dịch vụ đô thị, tạo cơ sở chung cho việc áp dụng trên cả nước.
Bộ Xây dựng cũng được giao nhiệm vụ ban hành các chỉ số quan trọng như suất vốn đầu tư (chi phí cần thiết cho một đơn vị năng lực hoặc diện tích của công trình), giá xây dựng tổng hợp cho các bộ phận kết cấu công trình, chỉ số giá xây dựng (phản ánh sự biến động giá theo thời gian và khu vực), giá quy hoạch xây dựng, chi phí quản lý dự án và chi phí tư vấn đầu tư xây dựng. Các chỉ số và giá xây dựng này được ban hành để áp dụng chung, làm cơ sở tham khảo hoặc áp dụng bắt buộc trong quá trình lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
Việc triển khai Quyết định 2038/QĐ-TTg và Đề án Hoàn thiện hệ thống định mức và giá xây dựng là cần thiết, góp phần tạo dựng môi trường đầu tư xây dựng minh bạch, hiệu quả. Nắm vững những thay đổi này giúp các chủ thể tham gia thị trường thích ứng tốt hơn. Edupace luôn cập nhật những thông tin pháp lý quan trọng như quyết định này để mang đến kiến thức hữu ích cho bạn đọc.
Các câu hỏi thường gặp về Quyết định 2038/QĐ-TTg
Quyết định 2038/QĐ-TTg về định mức và giá xây dựng là gì?
Quyết định 2038/QĐ-TTg là quyết định do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 18/12/2017 phê duyệt Đề án Hoàn thiện hệ thống định mức và giá xây dựng. Mục tiêu của Đề án này là cải cách toàn diện hệ thống định mức và giá xây dựng để phù hợp hơn với cơ chế kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, áp dụng cho giai đoạn 2017-2021 và các năm tiếp theo.
Mục tiêu chính của Đề án này là gì?
Mục tiêu chính của Đề án là nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng, tạo môi trường thị trường minh bạch, cạnh tranh, đồng thời chống thất thoát và lãng phí vốn nhà nước. Đề án cũng hướng tới việc hoàn thiện các phương pháp xác định định mức và giá xây dựng, sửa đổi khung pháp lý và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về lĩnh vực này.
Đề án 2038 thay đổi phương pháp xác định định mức xây dựng như thế nào?
Đề án định hướng chuyển phương pháp xác định định mức từ định mức dự toán sang định mức năng suất. Định mức mới sẽ được xác định dựa trên điều tra, khảo sát thị trường, phù hợp với công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật. Nó sẽ bao gồm hao phí vật liệu, năng suất lao động và năng suất máy, giúp phản ánh chính xác hơn hiệu quả thực tế.
Phương pháp xác định giá xây dựng có điểm gì mới theo Quyết định này?
Phương pháp xác định giá xây dựng cũng chuyển sang dựa trên khảo sát thị trường, đảm bảo tính đúng, tính đủ và phù hợp với điều kiện địa điểm xây dựng. Dự toán sẽ gắn với kế hoạch dự án, phân định rõ chi phí cố định và biến đổi. Giá xây dựng tổng hợp, suất vốn đầu tư, đơn giá vật liệu, nhân công, máy móc đều được quy định phương pháp xác định chi tiết hơn để phản ánh đúng thực tế thị trường khu vực.
Vai trò của Nhà nước, Bộ Xây dựng và các địa phương trong quản lý hệ thống định mức và giá xây dựng là gì?
Nhà nước ban hành chính sách chung và phương pháp. Bộ Xây dựng ban hành định mức và giá xây dựng áp dụng chung toàn quốc và các phương pháp lập giá. Các Bộ chuyên ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành định mức chuyên ngành, dịch vụ đô thị, đặc thù sau khi thỏa thuận với Bộ Xây dựng. Việc phân công này nhằm làm rõ trách nhiệm và quyền hạn của từng cấp.
Các định mức do Nhà nước ban hành có bắt buộc áp dụng không? Có được phép thay đổi không?
Theo định hướng mới, định mức do Nhà nước ban hành sẽ được áp dụng. Tuy nhiên, trong trường hợp không phù hợp với công trình cụ thể, chủ thể áp dụng có thể đề xuất điều chỉnh trị số định mức nhưng phải có sự chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền.
Quyết định 2038/QĐ-TTg có hiệu lực từ bao giờ?
Quyết định 2038/QĐ-TTg được ban hành và có hiệu lực từ ngày 18 tháng 12 năm 2017.
