Khám sức khỏe là một bước quan trọng và bắt buộc đối với mọi công dân Việt Nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự. Quy trình này đảm bảo lựa chọn được những người đủ điều kiện sức khỏe để phục vụ trong quân đội, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh. Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP chính là văn bản pháp lý quy định chi tiết về việc khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Quy định chung về khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Việc khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự được quy định rõ ràng trong Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP của Bộ Y tế và Bộ Quốc phòng. Thông tư này điều chỉnh toàn bộ quá trình kiểm tra, sơ tuyển, khám, phúc tra và giám định sức khỏe, cũng như quản lý sức khỏe đối với các đối tượng là công dân Việt Nam trong độ tuổi gọi nhập ngũ, quân nhân dự bị và cả những công dân đăng ký dự thi tuyển sinh quân sự. Các đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm chính những công dân này, cùng với các cơ quan quân sự, y tế, quân y các cấp và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến quy trình này. Mục đích nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong công tác tuyển chọn công dân nhập ngũ dựa trên tình hình sức khỏe thực tế.

Trong khuôn khổ Thông tư này, các khái niệm liên quan đến sức khỏe nghĩa vụ quân sự được giải thích cụ thể. “Kiểm tra sức khỏe” là hoạt động đánh giá sức khỏe của quân nhân dự bị. “Sơ tuyển sức khỏe” là bước kiểm tra sơ bộ ban đầu cho công dân trước mỗi đợt tuyển chọn, giúp phát hiện sớm các trường hợp không đủ điều kiện về thể lực, dị tật, dị dạng hoặc thuộc diện được miễn đăng ký. “Khám sức khỏe” là việc đánh giá chuyên sâu hơn sau khi đã qua sơ tuyển, áp dụng cho cả công dân gọi nhập ngũ và thí sinh dự thi quân sự. “Khám phúc tra sức khỏe” là quá trình kiểm tra lại đối với tân binh sau khi nhập ngũ. Cuối cùng, “Giám định sức khỏe” là việc đánh giá chuyên môn sâu khi có khiếu nại về sức khỏe. Toàn bộ thông tin sức khỏe của công dân được ghi nhận và quản lý chặt chẽ trong “Hồ sơ sức khỏe nghĩa vụ quân sự”, bao gồm “Phiếu sức khỏe nghĩa vụ quân sự” và các tài liệu y tế liên quan. Kinh phí để thực hiện toàn bộ quy trình này được đảm bảo từ ngân sách địa phương dành cho công tác quốc phòng – an ninh.

Các giai đoạn khám sức khỏe chính thức

Quá trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự là một chuỗi các hoạt động được thực hiện theo thứ tự và quy định chặt chẽ, nhằm đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe của công dân. Nó không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra ban đầu mà còn bao gồm các bước chuyên sâu hơn, đảm bảo tính công bằng và chính xác cho từng trường hợp. Các giai đoạn này bao gồm sơ tuyển, khám chính thức, phúc tra sau nhập ngũ và giám định khi cần thiết.

Quy trình Sơ tuyển và Khám Sức Khỏe Ban Đầu

Bước đầu tiên trong quy trình là sơ tuyển sức khỏe, được thực hiện tại Trạm y tế xã dưới sự hướng dẫn của Trung tâm y tế huyện. Mục đích chính của sơ tuyển là phát hiện nhanh chóng các trường hợp không đủ điều kiện về thể lực, có dị tật, dị dạng hoặc các bệnh lý thuộc diện miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự theo quy định. Cán bộ y tế sẽ kiểm tra sơ bộ, khai thác tiền sử bệnh tật của bản thân và gia đình công dân. Dựa trên kết quả sơ tuyển, danh sách những người đủ điều kiện sẽ được lập để chuyển sang giai đoạn khám sức khỏe chính thức tại huyện.

Giai đoạn khám sức khỏe chính thức được tổ chức tại huyện bởi Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Đây là bước khám chuyên sâu hơn, bao gồm khám thể lực và các chuyên khoa lâm sàng như nội khoa, ngoại khoa, mắt, tai-mũi-họng, răng-hàm-mặt, da liễu, tâm thần kinh. Tùy thuộc vào tình hình cụ thể và yêu cầu của Hội đồng, có thể thực hiện thêm các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết, bao gồm cả xét nghiệm ma túy và HIV đối với các trường hợp đủ tiêu chuẩn. Toàn bộ quá trình khám phải tuân thủ quy trình một chiều, khép kín và đảm bảo các phòng khám chuyên khoa cần thiết. Thời gian khám sức khỏe chính thức hàng năm được quy định cụ thể từ ngày 01 tháng 11 đến hết ngày 31 tháng 12.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Khám Phúc Tra và Giám Định Sức Khỏe

Sau khi công dân trúng tuyển và nhập ngũ, một giai đoạn quan trọng nữa là khám phúc tra sức khỏe. Hoạt động này do Hội đồng khám phúc tra sức khỏe của đơn vị quân đội (từ cấp trung đoàn trở lên) thực hiện. Mục đích là kiểm tra lại tình trạng sức khỏe của toàn bộ tân binh, đặc biệt chú ý đến những trường hợp trước đó có ghi nhận tình trạng sức khỏe tạm thời (“T”). Nếu bệnh đã khỏi, loại sức khỏe sẽ được điều chỉnh. Ngược lại, nếu tình trạng không cải thiện hoặc xấu đi, tân binh có thể được kết luận không đủ sức khỏe và trả về địa phương theo quy định.

Trong trường hợp có khiếu nại liên quan đến kết luận sức khỏe, công dân có quyền đề nghị giám định sức khỏe. Hoạt động giám định này được thực hiện bởi Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh theo đề nghị của Hội đồng nghĩa vụ quân sự huyện. Hội đồng giám định y khoa sẽ sử dụng các phương tiện, kỹ thuật y tế chuyên sâu để đánh giá lại tình trạng bệnh tật và đưa ra kết luận cuối cùng về sức khỏe của công dân, đồng thời phân loại sức khỏe theo đúng quy định. Kết luận của Hội đồng giám định y khoa tỉnh có giá trị pháp lý cuối cùng để giải quyết các khiếu nại về sức khỏe trong quá trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự và tuyển sinh quân sự.

Thành phần và nhiệm vụ Hội đồng khám sức khỏe

Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự huyện đóng vai trò trung tâm trong việc tổ chức và thực hiện khám sức khỏe cho công dân trong độ tuổi gọi nhập ngũ. Thành phần của Hội đồng được quy định cụ thể để đảm bảo tính chuyên môn và khách quan. Hội đồng thường bao gồm các bác sĩ, nhân viên y tế từ Trung tâm Y tế huyện, cán bộ chuyên môn Phòng Y tế, quân y Ban Chỉ huy quân sự huyện cùng các đơn vị liên quan khi cần thiết. Số lượng thành viên và chuyên khoa phải đủ để thực hiện đầy đủ các nội dung khám, với tối thiểu 3 đến 5 bác sĩ, trong đó bác sĩ nội khoa và ngoại khoa là bắt buộc. Các chuyên khoa khác có thể do bác sĩ, y sĩ hoặc kỹ thuật viên phụ trách.

Hội đồng làm việc theo nguyên tắc tập thể, đưa ra quyết định dựa trên ý kiến đa số. Mọi ý kiến không thống nhất đều phải được ghi lại đầy đủ trong biên bản. Nhiệm vụ chính của Hội đồng là chịu trách nhiệm trước Hội đồng nghĩa vụ quân sự huyện về toàn bộ quá trình khám, phân loại và kết luận sức khỏe cho từng công dân. Hội đồng cũng có nhiệm vụ tổng hợp, báo cáo kết quả khám sức khỏe theo quy định và bàn giao toàn bộ hồ sơ sức khỏe cho Hội đồng nghĩa vụ quân sự huyện quản lý. Chủ tịch Hội đồng, thường là Giám đốc Trung tâm Y tế huyện, là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng khám, điều hành hoạt động, phân công nhiệm vụ, chủ trì các cuộc họp, tổ chức hội chẩn và ký giấy giới thiệu khám chuyên sâu khi cần. Các thành viên khác trong Hội đồng thực hiện nhiệm vụ khám chuyên khoa được phân công và chịu trách nhiệm về kết quả khám của mình.

Tiêu chuẩn và cách phân loại sức khỏe trong nghĩa vụ quân sự

Việc phân loại sức khỏe khi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự dựa trên một hệ thống tiêu chuẩn và cách cho điểm thống nhất theo quy định của Thông tư. Tiêu chuẩn này được quy định chi tiết tại các Bảng số trong Phụ lục 1 của Thông tư, bao gồm các chỉ tiêu về thể lực, các chuyên khoa nội, ngoại, mắt, tai-mũi-họng, răng-hàm-mặt, da liễu, tâm thần kinh và các bệnh truyền nhiễm, nhiễm ký sinh trùng, u, bệnh máu, nội tiết, cơ xương khớp, thần kinh, tiêu hóa, hô hấp, tiết niệu, sinh dục, sản phụ khoa.

Sau khi khám từng chuyên khoa, bác sĩ sẽ cho điểm từ 1 đến 6 cho từng chỉ tiêu. Điểm 1 là rất tốt, điểm 2 tốt, điểm 3 khá, điểm 4 trung bình, điểm 5 kém và điểm 6 rất kém. Điểm số này được ghi rõ trong phiếu sức khỏe cùng với lý do cụ thể cho điểm đó. Kết luận phân loại sức khỏe cuối cùng được Chủ tịch Hội đồng khám sức khỏe đưa ra dựa trên tổng hợp điểm của 8 chỉ tiêu chính được ghi trong phiếu. Loại sức khỏe được xếp từ Loại 1 đến Loại 6. Loại 1 là trường hợp tất cả 8 chỉ tiêu đều đạt điểm 1. Loại 6 là trường hợp có ít nhất một chỉ tiêu bị điểm 6. Các loại trung gian (2, 3, 4, 5) được xác định dựa trên điểm thấp nhất đạt được ở bất kỳ chỉ tiêu nào. Ví dụ, nếu có ít nhất một chỉ tiêu bị điểm 3 và không có chỉ tiêu nào bị điểm 4, 5 hoặc 6, thì công dân đó sẽ được xếp Loại 3.

Thông tư cũng lưu ý một số trường hợp đặc biệt khi phân loại sức khỏe. Đối với các bệnh cấp tính hoặc tình trạng có thể thay đổi, điểm số có thể kèm theo chữ “T” (tạm thời). Chủ tịch Hội đồng sẽ ghi chữ “T” vào phần phân loại sức khỏe cuối cùng nếu chữ “T” xuất hiện ở chỉ tiêu có điểm lớn nhất. Những trường hợp chưa thể kết luận ngay có thể được gửi đến bệnh viện chuyên khoa để khám và chẩn đoán chính xác hơn, với thời gian tối đa 7-10 ngày. Đối với các trường hợp có ghi chữ “T”, Hội đồng có trách nhiệm hướng dẫn công dân đến các cơ sở y tế để điều trị.

Quyền và nghĩa vụ của công dân khi khám sức khỏe

Khi được lệnh gọi tham gia kiểm tra, sơ tuyển hoặc khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, công dân có một số nghĩa vụ và quyền lợi cần tuân thủ. Đây là trách nhiệm pháp lý của mỗi công dân trong độ tuổi quy định nhằm góp phần vào công tác tuyển quân của đất nước.

Nghĩa vụ quan trọng đầu tiên là phải có mặt đầy đủ và đúng giờ tại địa điểm được thông báo. Khi đi khám, công dân bắt buộc phải xuất trình Lệnh gọi khám sức khỏe hoặc kiểm tra sức khỏe do Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự huyện cấp, kèm theo Giấy chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân để xác minh danh tính. Nếu có bất kỳ giấy tờ liên quan đến tiền sử bệnh tật hoặc tình trạng sức khỏe cá nhân (ví dụ: giấy ra viện, kết quả khám trước đó), công dân nên cung cấp cho Hội đồng khám sức khỏe hoặc Tổ kiểm tra sức khỏe để họ có cái nhìn đầy đủ hơn về tiền sử bệnh lý.

Bên cạnh việc xuất trình giấy tờ, công dân cũng có nghĩa vụ tuân thủ các quy định và nội quy tại khu vực khám sức khỏe. Điều đặc biệt quan trọng là công dân tuyệt đối không được sử dụng rượu, bia hoặc bất kỳ chất kích thích nào trước khi tham gia khám, vì các chất này có thể ảnh hưởng đến kết quả khám, đặc biệt là các chỉ số như mạch, huyết áp, hoặc che giấu các vấn đề sức khỏe khác. Thông tư nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng quá trình khám sức khỏe để trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự. Công dân có quyền được khám sức khỏe theo đúng quy trình, tiêu chuẩn quy định và khi cần thiết có quyền khiếu nại về kết luận sức khỏe theo quy định của pháp luật.

Quản lý hồ sơ sức khỏe và quân nhân dự bị

Hồ sơ sức khỏe nghĩa vụ quân sự là tài liệu y tế quan trọng, theo dõi tình hình sức khỏe của công dân trong suốt quá trình liên quan đến nghĩa vụ quân sự. Phiếu sức khỏe nghĩa vụ quân sự là trung tâm của hồ sơ này, ghi nhận thông tin cá nhân, tiền sử bệnh tật và kết quả các lần khám sức khỏe. Phần sơ yếu lý lịch do Ban chỉ huy quân sự xã ghi, tiền sử bệnh tật do Trạm y tế xã ghi, còn kết quả các lần khám do Hội đồng khám sức khỏe ở huyện và đơn vị quân đội ghi.

Việc quản lý phiếu sức khỏe được thực hiện theo từng giai đoạn. Trước khi nhập ngũ, phiếu sức khỏe do Ban Chỉ huy quân sự huyện lưu giữ. Khi công dân trúng tuyển và nhập ngũ, phiếu sức khỏe được bàn giao cho đơn vị nhận quân và quản lý tại quân y tuyến trung đoàn hoặc tương đương. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ và xuất ngũ hoặc phục viên, phiếu sức khỏe sẽ được bàn giao trở lại cho Ban Chỉ huy quân sự huyện để tiếp tục quản lý đối với quân nhân dự bị. Phiếu sức khỏe chỉ có giá trị khi được ghi đầy đủ, rõ ràng, không tẩy xóa, bằng bút mực hoặc bút bi, và không quá 6 tháng kể từ ngày kết luận khám (trừ trường hợp sức khỏe có diễn biến đặc biệt).

Quá trình giao nhận phiếu sức khỏe giữa địa phương và đơn vị quân đội được thực hiện chặt chẽ. Ban Chỉ huy quân sự huyện chịu trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ và bàn giao cho quân y đơn vị nhận quân. Đơn vị nhận quân sẽ nghiên cứu hồ sơ và tổ chức khám phúc tra cho chiến sĩ mới. Nếu phát hiện trường hợp không đủ tiêu chuẩn sức khỏe do sai sót trong quá trình khám trước đó hoặc bệnh mới phát sinh, đơn vị sẽ hoàn thiện hồ sơ và trả công dân về địa phương theo quy định của Bộ Quốc phòng. Việc này phải được xác nhận bởi quân y đơn vị cấp trung đoàn trở lên và được cấp trên trực tiếp phê duyệt. Địa phương sẽ tiếp nhận và nếu cần, tổ chức kiểm tra lại hoặc chuyển hồ sơ lên Hội đồng giám định y khoa tỉnh để có kết luận cuối cùng.

Đối với quân nhân dự bị, việc quản lý sức khỏe cũng được chú trọng. Trước khi xuất ngũ, quân nhân được khám và phân loại sức khỏe, kết quả được ghi vào phiếu sức khỏe quân nhân và bàn giao cho Ban Chỉ huy quân sự huyện quản lý khi họ trở về địa phương. Quân nhân dự bị được kiểm tra sức khỏe trước mỗi đợt huấn luyện tập trung. Những người không còn đủ tiêu chuẩn sức khỏe sẽ được thông báo để đưa ra khỏi danh sách dự bị động viên. Khi có lệnh động viên, hồ sơ sức khỏe của quân nhân dự bị sẽ được bàn giao cho đơn vị tiếp nhận để theo dõi.

Vai trò của cơ quan y tế các cấp

Để quy trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự diễn ra suôn sẻ và hiệu quả, các cơ quan y tế ở mọi cấp, từ xã đến tỉnh, đều có những nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể được quy định trong Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP.

Trạm y tế xã là đơn vị y tế gần dân nhất và đóng vai trò nền tảng. Họ cử cán bộ tham gia Tổ kiểm tra sức khỏe, tổ chức kiểm tra và lập hồ sơ sức khỏe ban đầu cho công dân trong độ tuổi, theo dõi sức khỏe cộng đồng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh mạn tính hoặc thuộc diện miễn đăng ký. Trạm y tế xã phối hợp với Ban chỉ huy quân sự xã để tổ chức sơ tuyển, lập danh sách những người đủ/không đủ điều kiện sơ bộ, xác nhận tiền sử bệnh tật và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin này, sau đó bàn giao hồ sơ cho Hội đồng khám sức khỏe huyện. Họ cũng tham gia tổng kết, rút kinh nghiệm sau mỗi đợt.

Phòng Y tế huyện có vai trò tham mưu cho Ủy ban nhân dân và Hội đồng nghĩa vụ quân sự huyện về công tác y tế liên quan đến nghĩa vụ quân sự. Họ tiếp nhận, hoàn thiện phiếu sức khỏe, tổng hợp danh sách miễn đăng ký từ xã, phối hợp với Trung tâm Y tế huyện lập kế hoạch, dự trù kinh phí và tổ chức khám sức khỏe chính thức. Phòng Y tế đề xuất thành lập Hội đồng khám sức khỏe, phối hợp bàn giao hồ sơ cho đơn vị quân đội, chủ trì giải quyết khiếu nại về sức khỏe và chỉ đạo kiểm tra sức khỏe quân nhân dự bị. Họ cũng tổng hợp, báo cáo kết quả khám sức khỏe lên cấp trên và thực hiện sơ kết, tổng kết công tác.

Trung tâm Y tế huyện (hoặc Bệnh viện huyện tại những nơi có Bệnh viện) có trách nhiệm chuyên môn chính. Họ ra quyết định thành lập Tổ kiểm tra sức khỏe xã, chỉ đạo và giám sát chuyên môn cho công tác kiểm tra, sơ tuyển ở cấp xã, tăng cường cán bộ khi cần, tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho y tế xã. Quan trọng nhất, Trung tâm Y tế huyện chủ trì hoặc phối hợp chặt chẽ với Phòng Y tế và Ban Chỉ huy quân sự huyện để xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện khám sức khỏe chính thức, cử cán bộ và trang thiết bị y tế tham gia Hội đồng khám sức khỏe, và phối hợp khám sức khỏe cho công dân đăng ký dự thi tuyển sinh quân sự.

Ở cấp tỉnh, Sở Y tế đóng vai trò quản lý nhà nước và chỉ đạo chuyên môn. Sở Y tế chỉ đạo các cơ sở y tế thuộc thẩm quyền tuân thủ các hướng dẫn y tế trong Luật Nghĩa vụ quân sự, điều động lực lượng y tế tham gia khám sức khỏe khi huyện có đề nghị. Sở Y tế phối hợp với Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh tham mưu cho Hội đồng nghĩa vụ quân sự tỉnh lập kế hoạch, chỉ đạo y tế huyện tổ chức khám sức khỏe và hiệp đồng với các đơn vị nhận quân. Sở Y tế cũng tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ y tế tham gia khám, kiểm tra việc khám sức khỏe tại các địa phương, xem xét giải quyết các vướng mắc, khiếu nại, báo cáo kết quả lên Ủy ban nhân dân tỉnh và Bộ Y tế, đồng thời thực hiện sơ kết, tổng kết công tác.

Việc tuân thủ các quy định về khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự theo Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP là trách nhiệm của cả công dân và các cơ quan liên quan. Nắm vững những quy định này giúp công dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, đồng thời góp phần đảm bảo quá trình tuyển quân diễn ra công bằng, minh bạch và lựa chọn được những người đủ điều kiện về sức khỏe phục vụ Tổ quốc. Thông tin này được Edupace chia sẻ nhằm cung cấp kiến thức hữu ích đến bạn đọc.

Hỏi đáp thường gặp về khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Q: Những ai phải tham gia khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự theo Thông tư 16/2016?
A: Thông tư áp dụng cho công dân Việt Nam trong độ tuổi được gọi làm nghĩa vụ quân sự tại ngũ, quân nhân dự bị và công dân đăng ký dự thi tuyển sinh quân sự.

Q: Khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự bao gồm những bước nào?
A: Quy trình bao gồm kiểm tra sức khỏe (cho quân nhân dự bị), sơ tuyển sức khỏe (kiểm tra ban đầu ở cấp xã), khám sức khỏe (khám chính thức ở cấp huyện), khám phúc tra sức khỏe (sau khi nhập ngũ) và giám định sức khỏe (khi có khiếu nại).

Q: Điểm sức khỏe từ 1 đến 6 có ý nghĩa gì?
A: Hệ thống điểm từ 1 đến 6 dùng để đánh giá tình trạng sức khỏe cho từng chỉ tiêu khám. Điểm 1 là rất tốt, điểm 6 là rất kém. Kết luận phân loại sức khỏe (Loại 1 đến Loại 6) dựa vào điểm thấp nhất đạt được ở bất kỳ chỉ tiêu nào trong 8 chỉ tiêu chính.

Q: Nếu tôi có bệnh lý, kết quả khám sức khỏe sẽ như thế nào?
A: Tùy thuộc vào mức độ và loại bệnh lý, bác sĩ sẽ cho điểm phù hợp cho từng chỉ tiêu. Nếu bệnh thuộc danh mục bệnh miễn đăng ký hoặc khiến điểm sức khỏe đạt mức quy định không đủ điều kiện nhập ngũ, bạn sẽ không trúng tuyển nghĩa vụ quân sự. Trường hợp bệnh cấp tính có thể kèm theo ký hiệu “T” (tạm thời) và yêu cầu điều trị.

Q: Tôi cần mang theo những giấy tờ gì khi đi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự?
A: Bạn cần xuất trình Lệnh gọi khám sức khỏe hoặc kiểm tra sức khỏe, Giấy chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân, và các giấy tờ y tế liên quan đến sức khỏe cá nhân (nếu có).

Q: Ai là người đưa ra kết luận cuối cùng về sức khỏe khi có khiếu nại?
A: Khi có khiếu nại liên quan đến sức khỏe, Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh sẽ tổ chức giám định. Kết luận của Hội đồng giám định y khoa tỉnh là kết luận cuối cùng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *