Các Dạng Câu Bị Động Đặc Biệt Trong Tiếng Anh

Trang Chủ / Ngoại Ngữ / Các Dạng Câu Bị Động Đặc Biệt Trong Tiếng Anh

Việc nắm vững câu bị động đặc biệt trong tiếng Anh là bước tiến quan trọng trong hành trình chinh phục ngữ pháp phức tạp. Thể bị động không chỉ giúp câu văn thêm đa dạng mà còn cho phép nhấn mạnh vào hành động hoặc đối tượng chịu tác động, thay vì chủ thể thực hiện hành động. Các cấu trúc nâng cao này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc để áp dụng chính xác.

Nội Dung Bài Viết

Tổng Quan Về Các Cấu Trúc Bị Động Nâng Cao

Câu bị động hay Passive Voice được sử dụng rộng rãi nhằm tập trung sự chú ý vào người hoặc vật chịu tác động của hành động. Trong tiếng Anh, bên cạnh những cấu trúc bị động cơ bản, tồn tại nhiều trường hợp đặc biệt khiến người học dễ nhầm lẫn. Việc hiểu rõ từng dạng câu bị động đặc biệt trong tiếng Anh sẽ giúp bạn tự tin hơn khi giao tiếp và làm bài tập ngữ pháp. Mỗi cấu trúc đặc thù lại có cách chuyển đổi riêng từ câu chủ động, đòi hỏi người học phải ghi nhớ và luyện tập thường xuyên.

Thể Bị Động Với Động Từ Khuyết Thiếu

Các động từ khuyết thiếu (modal verbs) phổ biến bao gồm can, could, may, might, must, should, will, would, ought to. Khi câu chủ động chứa các động từ này, công thức chuyển sang bị động tuân theo một quy tắc đơn giản nhưng quan trọng. Từ câu chủ động có cấu trúc S + động từ khuyết thiếu + V (nguyên thể không “to”) + O, chúng ta sẽ chuyển tân ngữ của câu chủ động thành chủ ngữ trong câu bị động. Công thức của câu bị động lúc này là S (tân ngữ cũ) + động từ khuyết thiếu + be + V (phân từ hai – P3). Ví dụ, câu “She can speak five languages” khi chuyển sang bị động sẽ là “Five languages can be spoken by her”. Hay câu “You must finish this report by Monday” sẽ thành “This report must be finished by Monday”. Việc thêm “by O” là tùy chọn, thường được lược bỏ nếu chủ thể không quan trọng hoặc không xác định.

Biểu đồ minh họa các dạng câu bị động đặc biệt

Chuyển Đổi Câu Mệnh Lệnh Sang Bị Động

Đối với câu mệnh lệnh, việc chuyển sang thể bị động có vài cách tùy thuộc vào sắc thái và cấu trúc gốc của câu. Một cách phổ biến là sử dụng động từ “let”. Công thức chung là Let + tân ngữ + be + P3. Ví dụ, câu mệnh lệnh “Close the door!” có thể chuyển thành “Let the door be closed”. Ngoài ra, nếu câu mệnh lệnh thể hiện nghĩa vụ hoặc sự cần thiết, chúng ta có thể dùng cấu trúc S + should/must + be + P3. Ví dụ, “It is necessary to finish this work today” có thể chuyển thành “This work should/must be finished today”. Một trường hợp khác là khi câu mệnh lệnh có thêm “please”, ta có thể dùng cấu trúc You are requested/asked to + V (nguyên thể). Ví dụ, “Please send this letter” có thể thành “You are requested to send this letter”.

Cấu Trúc Bị Động Với Động Từ Có Mệnh Đề “That”

Khi động từ trong câu chủ động thuộc nhóm diễn tả ý kiến, suy nghĩ, yêu cầu như suggest, insist, request, demand, require, order, recommend theo sau bởi mệnh đề “that” (S + V + that + S + V…), cách chuyển sang bị động sẽ khác biệt. Ta có thể dùng cấu trúc chủ ngữ giả “It”. Công thức phổ biến là It + be + V (phân từ hai của động từ chính) + that + mệnh đề gốc. Ví dụ, “They suggested that he should apply for the job” có thể chuyển thành “It was suggested that he should apply for the job”. Mệnh đề “that” sau đó giữ nguyên. Đây là một trong những cấu trúc bị động phức tạp đòi hỏi sự ghi nhớ chính xác động từ sử dụng và cách biến đổi.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Thể Bị Động Với Động Từ Theo Sau Bởi V-ing

Một số động từ nhất định trong tiếng Anh được theo sau bởi V-ing (Gerund), ví dụ như love, like, dislike, enjoy, hate, fancy, admit, avoid, regret, deny, involve, imagine… Khi gặp cấu trúc chủ động dạng S + V + O + V-ing…, việc chuyển sang bị động sẽ sử dụng cấu trúc S + V + O + being + P3. Chú ý rằng tân ngữ O trong câu chủ động sẽ trở thành chủ ngữ của vế sau (being + P3) trong câu bị động nếu chúng ta giữ nguyên động từ ban đầu của câu chủ động. Tuy nhiên, cách phổ biến hơn là biến đổi hoàn toàn: S + V + something/somebody + being + P3. Ví dụ, câu “He dislikes people interrupting him” sẽ chuyển thành “He dislikes being interrupted by people”. Hoặc “I remember him telling me about it” thành “I remember being told about it by him”.

Câu Bị Động Kép (Double Passive)

Câu bị động kép thường xuất hiện với các động từ chỉ ý kiến, suy nghĩ, nhận định như believe, think, expect, know, say, report, understand, consider… khi chúng theo sau bởi mệnh đề “that” (S1 + V1 + that + S2 + V2). Có hai cách chính để chuyển đổi sang thể bị động:

Sử dụng chủ ngữ giả “It”: It + be + V1 (phân từ hai) + that + S2 + V2. Ví dụ: “People believe that he is innocent” chuyển thành “It is believed that he is innocent”.
Chuyển S2 của mệnh đề “that” lên làm chủ ngữ của câu bị động: S2 + be + V1 (phân từ hai) + to + V2 (nguyên thể). Lưu ý, nếu V2 ở thì hiện tại đơn hoặc tương lai đơn, ta dùng “to + V(nguyên thể)”. Nếu V2 ở thì quá khứ đơn hoặc hiện tại hoàn thành, ta dùng “to + have + V2 (phân từ hai)”. Ví dụ: “People believe that he was innocent” chuyển thành “He is believed to have been innocent”. “They reported that the company was losing money” chuyển thành “The company was reported to be losing money”.
Đây là một trong những dạng bị động khó cần phân tích kỹ thì của động từ ở cả hai mệnh đề.

Sơ đồ cấu trúc câu bị động kép trong tiếng Anh

Câu Bị Động Với Động Từ Có Hai Tân Ngữ

Một số động từ như give, tell, show, buy, send, bring, teach, offer… có thể theo sau bởi hai tân ngữ: một tân ngữ gián tiếp (chỉ người) và một tân ngữ trực tiếp (chỉ vật). Cấu trúc chủ động là S + V + O1 (gián tiếp) + O2 (trực tiếp). Khi chuyển sang bị động, ta có hai cách, tương ứng với việc chọn tân ngữ nào làm chủ ngữ:

Tân ngữ gián tiếp (O1) làm chủ ngữ: S (O1) + be + V (phân từ hai) + O2 (tân ngữ trực tiếp). Ví dụ: “He gave me a book” có thể chuyển thành “I was given a book by him”.
Tân ngữ trực tiếp (O2) làm chủ ngữ: S (O2) + be + V (phân từ hai) + giới từ (to/for) + O1 (tân ngữ gián tiếp). Giới từ “to” thường dùng với give, tell, show, send, bring, teach, offer… Giới từ “for” thường dùng với buy, make, get, find… Ví dụ: “He gave me a book” có thể chuyển thành “A book was given to me by him”. “She bought him a gift” có thể chuyển thành “A gift was bought for him by her”.

Sử Dụng Chủ Ngữ Giả “It” Trong Câu Bị Động

Trong một số cấu trúc đặc biệt, đặc biệt là khi câu chủ động bắt đầu bằng “It + be + tính từ + for somebody + to + V(nguyên thể) + something”, ta có thể chuyển đổi sang dạng bị động mà vẫn giữ chủ ngữ giả “It”. Công thức chuyển đổi là It + be + tính từ + for something + to be + V (phân từ hai). Ví dụ: “It is difficult for us to learn this lesson” có thể chuyển thành “It is difficult for this lesson to be learned by us”. Cấu trúc này nhấn mạnh tính chất của sự vật hoặc hành động đối với một đối tượng nào đó khi nó được thực hiện.

Ví dụ câu bị động dùng chủ ngữ giả It

Thể Bị Động Với Động Từ Khởi Phát (Causative Verbs)

Động từ khởi phát (make, get, have, let) được dùng khi chủ ngữ không trực tiếp thực hiện hành động mà khiến người khác hoặc vật khác thực hiện. Cách chuyển sang bị động cho từng động từ này có sự khác biệt rõ rệt.

Với “make”: S + make + somebody + V (nguyên thể) chuyển thành S + be made + to + V (nguyên thể). Ví dụ: “The teacher made us do the homework again” chuyển thành “We were made to do the homework again by the teacher”.
Với “let”: S + let + somebody + V (nguyên thể) chuyển thành S + be allowed + to + V (nguyên thể) hoặc Let + somebody/something + be + P3 (ít phổ biến). Ví dụ: “My parents let me go out with friends” chuyển thành “I was allowed to go out with friends by my parents”.
Với “have”: S + have + somebody + V (nguyên thể) chuyển thành S + have + something + P3 (by somebody). Ví dụ: “I had him fix my bike” chuyển thành “I had my bike fixed by him”.
Với “get”: S + get + somebody + to + V (nguyên thể) chuyển thành S + get + something + P3 (by somebody). Ví dụ: “She got the mechanic to repair her car” chuyển thành “She got her car repaired by the mechanic”.

Chuyển Đổi Câu Bị Động Với Động Từ Tri Giác

Động từ tri giác (verb of perception) liên quan đến năm giác quan như see, watch, hear, feel, notice, observe, taste, smell, look, listen… Theo sau động từ tri giác có thể là tân ngữ + V-ing (diễn tả hành động đang diễn ra) hoặc tân ngữ + V (nguyên thể không “to”) (diễn tả hành động hoàn tất). Khi chuyển sang bị động, công thức chung là S + be + V (phân từ hai của động từ tri giác) + V-ing / to + V (nguyên thể).

Nếu câu chủ động là S + V (tri giác) + O + V-ing: Khi chuyển bị động, phần V-ing giữ nguyên: S (O cũ) + be + V (tri giác, P3) + V-ing. Ví dụ: “I saw them playing in the garden” chuyển thành “They were seen playing in the garden by me”.
Nếu câu chủ động là S + V (tri giác) + O + V (nguyên thể): Khi chuyển bị động, phần V (nguyên thể) phải thêm “to”: S (O cũ) + be + V (tri giác, P3) + to + V (nguyên thể). Ví dụ: “We heard him sing a song” chuyển thành “He was heard to sing a song by us”.

Giải thích câu bị động với động từ tri giác

Các Lỗi Thường Gặp Khi Dùng Câu Bị Động Đặc Biệt

Người học tiếng Anh thường gặp một số lỗi phổ biến khi áp dụng các dạng câu bị động đặc biệt trong tiếng Anh. Một lỗi thường thấy là nhầm lẫn giữa các cấu trúc, đặc biệt là với câu bị động kép hoặc động từ khởi phát, dẫn đến việc sử dụng sai dạng động từ (V-ing, V nguyên thể, hay To-V). Ví dụ, quên thêm “to” sau “be made” hoặc nhầm lẫn giữa “have something done” và “get something done”. Việc quên hoặc dùng sai giới từ (to/for) trong cấu trúc bị động với hai tân ngữ cũng là lỗi phổ biến. Đôi khi, người học cũng cố gắng biến đổi những câu không thể dùng bị động (như động từ nối “seem”, “appear”…) hoặc giữ lại chủ thể “by O” khi nó không cần thiết, làm cho câu văn rườm rà.

Mẹo Để Nắm Vững Thể Bị Động Nâng Cao

Để thành thạo các dạng câu bị động đặc biệt, việc hiểu lý thuyết là chưa đủ, cần kết hợp với luyện tập thường xuyên. Một mẹo hữu ích là phân loại các động từ theo từng nhóm cấu trúc đặc biệt (ví dụ: động từ theo sau là V-ing, động từ tri giác, động từ có mệnh đề “that”…) và học thuộc công thức chuyển đổi cho từng nhóm. Thực hành chuyển đổi câu chủ động sang bị động và ngược lại với đa dạng các ví dụ giúp củng cố kiến thức. Chú ý đến thì của động từ trong câu gốc để áp dụng đúng dạng “be” và phân từ hai trong câu bị động. Ngoài ra, đọc nhiều tài liệu tiếng Anh (sách, báo, truyện…) giúp bạn tiếp xúc với cách người bản xứ sử dụng các cấu trúc này trong ngữ cảnh tự nhiên, từ đó hiểu sâu hơn về cách dùng và tránh các lỗi sai không đáng có.

FAQs: Câu Bị Động Đặc Biệt

Câu bị động đặc biệt khác gì so với bị động thông thường?
Câu bị động thông thường chỉ đơn giản là chuyển tân ngữ lên làm chủ ngữ và thêm “be + P3”. Các dạng câu bị động đặc biệt áp dụng cho những cấu trúc chủ động phức tạp hơn như có động từ khuyết thiếu, động từ theo sau bởi V-ing, động từ tri giác, câu mệnh lệnh, động từ có hai tân ngữ, câu chứa mệnh đề “that”, hoặc động từ khởi phát, mỗi loại có quy tắc chuyển đổi riêng biệt.
Khi nào nên sử dụng “by O” trong câu bị động?
Phần “by O” (bởi ai/cái gì thực hiện hành động) chỉ được sử dụng khi chủ thể thực hiện hành động là quan trọng, cụ thể, hoặc cần được nhấn mạnh. Trong hầu hết các trường hợp của câu bị động đặc biệt, nếu chủ thể là chung chung (people, someone, they…) hoặc không rõ ràng, phần “by O” thường được lược bỏ để câu văn gọn gàng hơn.
Có mẹo nào để nhớ hết các công thức bị động đặc biệt không?
Thay vì học thuộc lòng từng công thức khô khan, hãy cố gắng hiểu lý do tại sao cấu trúc lại thay đổi như vậy và liên hệ chúng với nhau. Thực hành chuyển đổi với nhiều ví dụ và làm bài tập thường xuyên sẽ giúp bạn ghi nhớ lâu hơn. Phân loại các động từ theo nhóm cũng là cách hiệu quả.
Tôi có thể tìm tài liệu luyện tập thêm về câu bị động đặc biệt ở đâu?
Bạn có thể tìm các bài tập ngữ pháp về Passive Voice đặc biệt trong sách giáo khoa, sách bài tập tiếng Anh nâng cao, hoặc trên các website học tiếng Anh uy tín. Các nền tảng học trực tuyến như Edupace cũng thường cung cấp nguồn tài liệu và bài tập đa dạng về chủ đề này.

Việc nắm vững câu bị động đặc biệt trong tiếng Anh là một kỹ năng cần thiết để nâng cao trình độ ngữ pháp của bạn. Hy vọng với những chia sẻ chi tiết về các dạng cấu trúc bị động nâng cao và cách chuyển đổi, bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn khi đối mặt với phần ngữ pháp này. Luyện tập kiên trì là chìa khóa để thành công, và Edupace luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trên con đường học tiếng Anh.