Cập nhật Quy định số 294-QĐ/TW thi hành Điều lệ Đảng

Trang Chủ / Chia sẻ kiến thức / Cập nhật Quy định số 294-QĐ/TW thi hành Điều lệ Đảng

Quy định số 294-QĐ/TW được ban hành là một văn bản quan trọng nhằm cụ thể hóa và hướng dẫn việc thực hiện Điều lệ Đảng. Văn bản này mang đến nhiều điểm mới, có tác động trực tiếp đến công tác xây dựng Đảng, quyền và nghĩa vụ của đảng viên cũng như hệ thống tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam. Việc nắm vững các nội dung này là cần thiết cho mỗi tổ chức đảng và đảng viên.

Nội Dung Bài Viết

Những điểm mới đáng chú ý trong Quy định số 294-QĐ/TW

Thí điểm Đại hội chi bộ 5 năm một lần

Một trong những nội dung thu hút sự chú ý của Quy định số 294-QĐ/TW là việc thí điểm tổ chức Đại hội chi bộ với chu kỳ 5 năm một lần. Thay vì chu kỳ đại hội thường lệ trước đây, việc điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động của cấp ủy chi bộ cơ sở, đồng thời phù hợp hơn với tình hình thực tiễn và yêu cầu của công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay. Chi tiết cụ thể về phạm vi và cách thức thí điểm này sẽ được hướng dẫn thêm.

Một số điều chỉnh về tiêu chuẩn, thủ tục

Bên cạnh việc giữ nguyên nhiều quy định nền tảng từ các văn bản trước, Quy định số 294-QĐ/TW cũng đưa ra các điều chỉnh, bổ sung nhằm hoàn thiện hơn các tiêu chuẩn và thủ tục trong công tác Đảng. Những thay đổi này chủ yếu tập trung vào việc làm rõ các yêu cầu về tuổi đời, trình độ học vấn đối với người vào Đảng, quy trình giới thiệu, kết nạp lại, cũng như các quy định chi tiết về thời hạn xử lý hồ sơ, công nhận chính thức và tính tuổi đảng cho đảng viên.

Quy định cụ thể về đảng viên

Tiêu chuẩn và quy trình kết nạp đảng viên

Theo Quy định số 294-QĐ/TW, các tiêu chuẩn cơ bản đối với người vào Đảng về tuổi đời và trình độ học vấn tiếp tục được duy trì. Tại thời điểm chi bộ xem xét kết nạp, người xin vào Đảng phải từ đủ 18 tuổi đến đủ 60 tuổi theo tháng. Trường hợp trên 60 tuổi muốn vào Đảng sẽ do cấp ủy trực thuộc Trung ương xem xét, quyết định riêng. Về trình độ học vấn, yêu cầu tối thiểu là bằng tốt nghiệp trung học cơ sở. Tuy nhiên, đối với các trường hợp đặc thù sinh sống ở vùng núi, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn hoặc theo yêu cầu phát triển đảng, có thể có hướng dẫn riêng từ Ban Bí thư để tạo điều kiện phù hợp.

Việc giới thiệu người vào Đảng được quy định rõ ràng, có thể thông qua Ban chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cơ sở, tập thể chi đoàn cơ sở, hoặc ban chấp hành công đoàn cơ sở đối với đoàn viên. Ngoài ra, đảng viên chính thức cũng có quyền giới thiệu, với điều kiện đã cùng công tác, lao động, học tập hoặc sinh hoạt nơi cư trú ít nhất 12 tháng với người vào Đảng trong cùng một đơn vị thuộc phạm vi lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng. Nếu đảng viên giới thiệu chuyển đi hoặc không thể tiếp tục giúp đỡ, chi bộ sẽ phân công đảng viên chính thức khác hỗ trợ mà không nhất thiết phải đáp ứng điều kiện 12 tháng này. Tiêu chuẩn chính trị của người vào Đảng được thực hiện theo quy định của Bộ Chính trị. Đối với việc kết nạp ở những nơi chưa có đảng viên hoặc chi bộ, cấp ủy cấp trên trực tiếp sẽ giao cho chi bộ thuận lợi nhất để phân công đảng viên giúp đỡ, và chi bộ này sẽ làm thủ tục đề nghị kết nạp khi đủ điều kiện.

Văn bản này cũng quy định chi tiết về việc kết nạp lại đảng viên. Người được xét kết nạp lại phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn như người vào Đảng lần đầu và phải có ít nhất 36 tháng kể từ khi ra khỏi Đảng. Đối với người bị án hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng, thời gian này là sau 60 tháng kể từ khi xóa án tích. Đảng viên bị đưa ra khỏi Đảng do vi phạm chính sách dân số được thực hiện theo hướng dẫn của Ban Bí thư. Việc kết nạp lại đòi hỏi sự đồng ý bằng văn bản của ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy (hoặc tương đương) và do cấp ủy có thẩm quyền quyết định kết nạp xem xét. Thủ tục kết nạp lại tương tự như kết nạp lần đầu. Quy định 294 nêu rõ các đối tượng không được xem xét kết nạp lại, bao gồm những người tự ý bỏ sinh hoạt đảng, tự làm đơn xin ra khỏi Đảng (trừ lý do gia đình đặc biệt khó khăn), gây mất đoàn kết nội bộ nghiêm trọng, bị kết án hình sự về tội tham nhũng hoặc tội phạm nghiêm trọng trở lên. Đảng viên chỉ được xét kết nạp lại một lần và phải trải qua thời gian dự bị.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Quyền và nghĩa vụ của đảng viên

Quy định số 294-QĐ/TW nhấn mạnh các quyền của đảng viên đã được nêu trong Điều lệ Đảng. Đảng viên có quyền được thông tin đầy đủ về tình hình, nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, đơn vị, cũng như các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước thông qua các buổi thông tin định kỳ hoặc đột xuất do cấp ủy tổ chức. Việc này nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Đảng viên có quyền ứng cử, đề cử và bầu cử vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng ở mọi cấp, thực hiện theo các quy định cụ thể của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Một quyền quan trọng khác là quyền phê bình, chất vấn đối với tổ chức đảng và đảng viên, cũng như báo cáo, kiến nghị trực tiếp hoặc bằng văn bản về hoạt động của tổ chức hoặc phẩm chất đạo đức của đảng viên. Các tổ chức đảng và đảng viên có trách nhiệm trả lời ý kiến phê bình, chất vấn, báo cáo, kiến nghị trong thời hạn quy định (30 ngày làm việc với tổ chức cơ sở đảng/đảng viên, 60 ngày với cấp ủy cấp trên trực tiếp/cấp tỉnh, 90 ngày với cấp Trung ương), nếu cần kéo dài phải thông báo lý do. Đảng viên được bảo vệ các quyền lợi hợp pháp, chính đáng của mình bởi tổ chức đảng. Khi cấp ủy xem xét bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, hoặc thi hành kỷ luật, đảng viên được thông báo ý kiến nhận xét và có quyền trình bày ý kiến của mình với tổ chức đảng có thẩm quyền.

Quản lý thẻ, hồ sơ và chuyển sinh hoạt đảng

Về công tác quản lý thẻ đảng viên và hồ sơ đảng viên, Quy định số 294-QĐ/TW nêu rõ thẻ đảng viên được phát cho đảng viên chính thức tại kỳ sinh hoạt chi bộ gần nhất sau khi có quyết định chuẩn y. Đảng viên có trách nhiệm bảo quản và sử dụng thẻ đúng quy định, báo cáo ngay khi mất hoặc hỏng để được cấp lại. Cấp ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng có thẩm quyền quyết định phát thẻ và quản lý sổ phát thẻ. Ban Tổ chức Trung ương là cơ quan giúp Trung ương hướng dẫn và kiểm tra việc phát, quản lý thẻ trên toàn Đảng. Thẻ đảng viên được sử dụng khi biểu quyết trong sinh hoạt hoặc đại hội (trừ bỏ phiếu kín).

Hồ sơ đảng viên được quản lý bởi cấp ủy cơ sở hoặc cấp ủy cấp trên trực tiếp nếu chi bộ không đủ điều kiện. Đây là tài liệu mật, không được tẩy xóa hay tự ý sửa chữa, cần được quản lý chặt chẽ theo chế độ bảo mật. Hàng năm, các cấp ủy chỉ đạo kiểm tra và bổ sung lý lịch đảng viên. Ban Tổ chức Trung ương cũng đóng vai trò hướng dẫn và kiểm tra việc quản lý hồ sơ trên toàn Đảng.

Quy định 294 cụ thể hóa các trường hợp chuyển sinh hoạt đảng. Đối với chuyển sinh hoạt đảng chính thức, áp dụng khi đảng viên thay đổi nơi công tác hoặc cư trú lâu dài (nghỉ hưu, thôi việc, chuyển công tác…). Thời hạn làm thủ tục là 60 ngày làm việc kể từ ngày quyết định có hiệu lực hoặc thay đổi nơi cư trú. Đảng viên phải xuất trình giấy giới thiệu với chi ủy nơi đến trong 30 ngày làm việc. Hồ sơ được niêm phong và đảng viên trực tiếp mang theo. Những trường hợp đang bị thanh tra, kiểm tra hoặc xem xét khiếu nại, tố cáo thì chưa được chuyển sinh hoạt đảng chính thức. Chuyển sinh hoạt đảng tạm thời áp dụng khi đảng viên thay đổi nơi cư trú hoặc công tác trong thời gian từ 3 tháng đến dưới 1 năm, hoặc đi học tập trung từ 3 tháng đến 2 năm và sẽ trở về đơn vị cũ. Đảng viên sinh hoạt tạm thời thực hiện đầy đủ nhiệm vụ và quyền ở nơi sinh hoạt chính thức, nhưng ở nơi tạm thời chỉ trừ quyền biểu quyết, ứng cử và bầu cử. Họ đóng đảng phí ở chi bộ nơi sinh hoạt tạm thời và được tính đảng số tại nơi sinh hoạt chính thức. Trường hợp có từ 3 đảng viên chính thức trở lên sinh hoạt tạm thời theo lớp học hoặc biệt phái, có thể thành lập chi bộ sinh hoạt tạm thời với bí thư do cấp ủy nơi tiếp nhận chỉ định. Việc chuyển sinh hoạt đảng ra ngoài nước có quy định riêng của Ban Bí thư. Đối với trường hợp chuyển giao, thành lập mới, chia tách, sáp nhập tổ chức đảng, cấp ủy cấp trên trực tiếp có trách nhiệm làm thủ tục chuyển giao tổ chức và chuyển sinh hoạt đảng tập thể. Khi một tổ chức đảng bị kỷ luật giải tán hoặc giải thể, cấp ủy cấp trên trực tiếp sẽ thu hồi hồ sơ, con dấu và làm thủ tục chuyển sinh hoạt đảng cho đảng viên trong thời hạn 30 ngày làm việc. Các cơ quan chuyên trách về tổ chức của cấp ủy các cấp được cấp ủy ủy nhiệm thực hiện việc giới thiệu sinh hoạt đảng.

Miễn công tác, sinh hoạt và xóa tên đảng viên

Quy định số 294-QĐ/TW có điều khoản về việc đảng viên xin miễn công tác và sinh hoạt đảng khi tuổi cao, sức khỏe yếu. Đảng viên tự làm đơn hoặc báo cáo chi bộ xem xét, quyết định. Khi được miễn, đảng viên vẫn có một số quyền của đảng viên như dự đại hội, được cung cấp thông tin nếu yêu cầu, được xét tặng Huy hiệu Đảng nếu đủ tiêu chuẩn và được miễn đánh giá chất lượng trong thời gian miễn. Tuy nhiên, họ vẫn phải gương mẫu, vận động gia đình chấp hành chủ trương, pháp luật và các quy định địa phương. Nếu vi phạm kỷ luật đảng, họ vẫn bị xử lý như đảng viên đang sinh hoạt.

Văn bản này cũng quy định rõ các trường hợp xem xét xóa tên đảng viên. Đó là khi đảng viên bỏ sinh hoạt đảng hoặc không đóng đảng phí ba tháng trong năm mà không có lý do chính đáng, tự ý trả hoặc hủy thẻ đảng viên. Những trường hợp giảm sút ý chí phấn đấu, không thực hiện nhiệm vụ, đã được chi bộ giáo dục 12 tháng nhưng không tiến bộ, hoặc hai năm liền vi phạm tư cách đảng viên, hay không đảm bảo tiêu chuẩn chính trị theo quy định của Bộ Chính trị cũng thuộc diện xem xét xóa tên. Đảng viên bị xóa tên có quyền khiếu nại xóa tên với cấp ủy cấp trên đến tận Ban Bí thư Trung ương Đảng trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận quyết định. Cơ quan tham mưu về công tác tổ chức giúp cấp ủy giải quyết khiếu nại với thời hạn quy định cụ thể. Quy định cũng nêu rõ các trường hợp không giải quyết khiếu nại, như khiếu nại quá hạn, đã được cấp cao nhất xem xét, khiếu nại hộ, hoặc khiếu nại khi chưa có quyết định xóa tên chính thức.

Công tác tổ chức và nguyên tắc hoạt động của Đảng

Điều chỉnh về hệ thống tổ chức

Quy định số 294-QĐ/TW khẳng định hệ thống tổ chức đảng được thiết lập tương ứng với hệ thống tổ chức hành chính nhà nước, bao gồm cấp xã, cấp tỉnh và cấp Trung ương. Đây là hệ thống cơ bản có chức năng lãnh đạo toàn diện. Bên cạnh đó, văn bản này cho phép thí điểm tổ chức các đảng bộ xã, phường trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy như là cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng, phản ánh sự điều chỉnh linh hoạt trong công tác tổ chức. Tổ chức đảng trong lực lượng vũ trang (Quân đội và Công an) được thực hiện theo quy định riêng của Bộ Chính trị.

Văn bản cũng đề cập việc lập tổ chức đảng ở những nơi có đặc điểm riêng, không thuộc hệ thống hành chính thông thường, do cấp ủy cấp trên trực tiếp quyết định theo quy định của Trung ương. Cụ thể, quy định về thành lập tổ chức đảng trong các cơ quan Đảng, nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể chính trị – xã hội ở cả cấp Trung ương và cấp tỉnh được làm rõ. Ở cấp Trung ương, thành lập Đảng bộ các cơ quan, Đảng bộ Quốc hội, Đảng bộ Chính phủ, Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Ở cấp tỉnh, thành lập đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh, đảng bộ ủy ban nhân dân tỉnh trực thuộc cấp ủy cấp tỉnh. Quy định 294 nhấn mạnh không lập đảng bộ khối cấp cơ sở. Các tổ chức cơ sở đảng lớn hoặc có vị trí quan trọng có thể được đặt trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy hoặc đảng ủy trực thuộc Trung ương. Điều kiện để thành lập đảng bộ cấp trên trực tiếp tổ chức cơ sở đảng ở những nơi đặc thù (ngoài hệ thống hành chính thông thường) cũng được quy định, yêu cầu cấp trên trực tiếp là tỉnh ủy/thành ủy/đảng ủy trực thuộc Trung ương, có các đơn vị thành viên có tư cách pháp nhân, có các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc và đảng bộ có từ 500 đảng viên trở lên.

Quy chế làm việc và tự phê bình

Việc xây dựng và thực hiện quy chế làm việc của cấp ủy là một nội dung quan trọng được đề cập trong Quy định số 294-QĐ/TW để đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ. Bộ Chính trị và Ban Bí thư ban hành quy chế làm việc mẫu cho các cấp ủy tương ứng, làm cơ sở để các cấp ủy đảng và chi bộ cơ sở xây dựng quy chế riêng phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và điều kiện cụ thể. Quy chế làm việc phải được báo cáo lên cấp trên và thông báo cho cấp dưới. Khi cần thiết, cấp ủy cấp trên có thể ban hành quy chế phối hợp hoạt động giữa các tổ chức đảng cấp dưới liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp. Ban tổ chức cấp ủy cấp trên có trách nhiệm hướng dẫn xây dựng quy chế làm việc.

Nguyên tắc tự phê bình và phê bình được quy định thực hiện định kỳ. Hằng năm, các cấp ủy từ cấp trên trực tiếp tổ chức cơ sở đảng trở lên, bao gồm cả Bộ Chính trị, Ban Bí thư, ban thường vụ các cấp ủy, phải tiến hành tự phê bình và phê bình tập thể, cá nhân, kiểm điểm trách nhiệm nêu gương, đồng thời có kế hoạch khắc phục hạn chế. Cuối nhiệm kỳ đại hội, các cấp ủy, ban thường vụ, ủy ban kiểm tra, và lãnh đạo các cơ quan tham mưu giúp việc phải tiến hành kiểm điểm gắn với kết quả thực hiện nghị quyết đại hội. Báo cáo kiểm điểm của cấp ủy phải lấy ý kiến đóng góp của cấp dưới trực tiếp, các ban ngành liên quan và ý kiến của cấp ủy cấp trên trực tiếp. Việc kiểm điểm cá nhân tập trung vào trách nhiệm chính trị, kết quả công việc, giữ gìn phẩm chất đạo đức và thực hiện trách nhiệm nêu gương. Kiểm điểm tập thể tập trung vào việc chấp hành chỉ thị, nghị quyết, quy định của Đảng, xây dựng nội bộ đoàn kết, quản lý tài chính, đất đai, công tác kiểm tra, giám sát và phòng chống tham nhũng. Quy định 294 cũng nhấn mạnh việc lấy ý kiến đóng góp từ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị – xã hội và hội đồng nhân dân cùng cấp, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân.

Quy định về biểu quyết và quyết định

Quy định số 294-QĐ/TW làm rõ cách tính số thành viên trong các cơ quan lãnh đạo của Đảng khi biểu quyết, nhằm đảm bảo nguyên tắc nghị quyết chỉ có giá trị thi hành khi có hơn một nửa số thành viên tán thành. Cách tính số thành viên được cụ thể hóa cho từng loại hình hội nghị hoặc cơ quan: đại hội đại biểu, đại hội đảng viên, hội nghị ban chấp hành, ban thường vụ, ủy ban kiểm tra.

Văn bản này cũng tái khẳng định và làm rõ các trường hợp đặc thù đòi hỏi tỷ lệ biểu quyết cao hơn. Cụ thể, việc kết nạp đảng viên, công nhận đảng viên chính thức, xóa tên đảng viên, khai trừ đảng viên phải được ít nhất hai phần ba số thành viên của tổ chức đảng nơi xem xét nhất trí đề nghị, và được cấp ủy cấp trên có thẩm quyền quyết định với sự nhất trí của trên một nửa số thành viên của mình. Đối với việc giải tán tổ chức đảng, quy định yêu cầu ít nhất hai phần ba số thành viên cấp ủy cấp trên trực tiếp đề nghị, và cấp ủy cấp trên cách một cấp quyết định với sự đồng ý của trên một nửa số thành viên của mình.

Việc nắm bắt và thực hiện đúng Quy định số 294-QĐ/TW có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng, cũng như xây dựng đội ngũ đảng viên ngày càng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. Những thông tin này được Edupace tổng hợp nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về văn bản quan trọng này.

FAQs về Quy định số 294-QĐ/TW

Quy định số 294-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng được ban hành vào ngày nào?
Quy định số 294-QĐ/TW được Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành ngày 26 tháng 5 năm 2025.
Theo Quy định số 294-QĐ/TW, độ tuổi tối đa để kết nạp người vào Đảng tại chi bộ là bao nhiêu?
Tại thời điểm chi bộ xét kết nạp, người vào Đảng phải đủ 18 tuổi đến đủ 60 tuổi (tính theo tháng). Trường hợp trên 60 tuổi do cấp uỷ trực thuộc Trung ương xem xét, quyết định.
Đảng viên dự bị được công nhận chính thức sau thời gian bao lâu?
Thời gian dự bị của đảng viên là 12 tháng. Chi bộ phải xét và đề nghị công nhận chính thức trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày đảng viên hết 12 tháng dự bị.
Khi nào thì tuổi đảng của đảng viên được tính?
Tuổi đảng của đảng viên được tính từ ngày cấp có thẩm quyền ra quyết định kết nạp, trừ thời gian không tham gia sinh hoạt đảng. Đối với đảng viên kết nạp lại được công nhận chính thức, tuổi đảng tính từ ngày quyết định kết nạp lần đầu, trừ thời gian không tham gia sinh hoạt.
Đảng viên bỏ sinh hoạt đảng trong bao lâu thì có thể bị xem xét xóa tên?
Đảng viên bỏ sinh hoạt đảng hoặc không đóng đảng phí ba tháng trong năm mà không có lý do chính đáng sẽ bị xem xét xóa tên trong danh sách đảng viên.
Nếu đảng viên bị xóa tên, thời hạn để khiếu nại là bao lâu?
Đảng viên có quyền khiếu nại với cấp uỷ cấp trên đến Ban Bí thư Trung ương Đảng trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định xóa tên.