Việc thay đổi thông tin cá nhân như họ và tên là một nhu cầu phát sinh trong cuộc sống vì nhiều lý do khác nhau. Một trong những băn khoăn lớn nhất khi thực hiện thủ tục này là lệ phí thay đổi họ tên là bao nhiêu và được quy định như thế nào. Bài viết này của Edupace sẽ làm rõ các khía cạnh liên quan đến chi phí và thủ tục này.
Cơ sở pháp lý cho việc thay đổi họ tên
Quyền thay đổi họ và tên của cá nhân là quyền nhân thân được quy định rõ ràng trong pháp luật dân sự của Việt Nam. Cụ thể, Bộ luật Dân sự 2015 tại Điều 27 và Điều 28 đã nêu các trường hợp mà cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ hoặc tên. Đây là những căn cứ nền tảng để xác định tính hợp pháp của yêu cầu thay đổi thông tin cá nhân.
Pháp luật cho phép thay đổi họ trong nhiều tình huống khác nhau. Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 quy định các trường hợp như thay đổi họ cho con đẻ từ họ cha sang họ mẹ hoặc ngược lại, thay đổi họ cho con nuôi, khôi phục họ gốc khi thôi làm con nuôi, thay đổi họ khi xác định cha mẹ, thay đổi họ cho người bị lưu lạc tìm thấy nguồn gốc huyết thống, hoặc thay đổi họ theo họ vợ/chồng trong quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật nước ngoài. Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về hộ tịch cũng được chấp nhận.
Tương tự, Điều 28 Bộ luật Dân sự 2015 quy định các trường hợp thay đổi tên, bao gồm khi việc sử dụng tên cũ gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm, danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó. Việc thay đổi tên cho con nuôi, khôi phục tên gốc khi thôi làm con nuôi, thay đổi tên khi xác định cha mẹ, thay đổi tên cho người bị lưu lạc, thay đổi tên của vợ/chồng trong quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài, thay đổi tên của người đã xác định lại giới tính hoặc chuyển đổi giới tính cũng được pháp luật công nhận. Ngoài ra, còn có các trường hợp khác được quy định trong pháp luật về hộ tịch. Cần lưu ý rằng, đối với người từ đủ chín tuổi trở lên, việc thay đổi họ hoặc tên phải có sự đồng ý của chính người đó.
Căn cứ pháp lý thay đổi họ tên
Quy trình đăng ký thay đổi thông tin hộ tịch
Để thực hiện việc điều chỉnh các thông tin về họ hoặc tên trong giấy tờ hộ tịch gốc, người có yêu cầu cần chuẩn bị hồ sơ và nộp tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thủ tục này được hướng dẫn chi tiết trong các văn bản quy phạm pháp luật về hộ tịch, đảm bảo quy trình được thực hiện một cách thống nhất và chính xác. Người yêu cầu cần điền đầy đủ thông tin vào tờ khai theo mẫu quy định và kèm theo các giấy tờ cần thiết khác để chứng minh căn cứ cho việc thay đổi.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Nằm Mơ Thấy Rắn Con: Giải Mã Điềm Báo & Ý Nghĩa Chi Tiết
- Mơ Thấy Ví Tiền Của Mình: Giải Mã Những Điềm Báo Bí Ẩn
- Người 47 tuổi năm 2025 sinh năm Mậu Ngọ 1978
- Chọn Ngày Khai Trương Tốt Cho Tuổi Đinh Mùi 1967
- Nằm Mơ Thấy Bàn Thờ Ông Bà: Điềm Báo Và Ý Nghĩa Tâm Linh Sâu Sắc
Việc nộp hồ sơ và xử lý yêu cầu thay đổi thông tin hộ tịch được phân cấp thẩm quyền rõ ràng tùy thuộc vào độ tuổi của người cần thay đổi.
Đối với người chưa đủ 14 tuổi
Đối với các trường hợp thay đổi hoặc cải chính thông tin hộ tịch cho người chưa đủ 14 tuổi, thẩm quyền giải quyết thuộc về Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cá nhân đó đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú hiện tại. Trong quá trình làm thủ tục cho trẻ dưới 18 tuổi, pháp luật yêu cầu phải có sự đồng ý bằng văn bản của cả cha và mẹ của người đó, sự đồng ý này thường được thể hiện trực tiếp trong tờ khai đăng ký thay đổi.
Đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên
Trong trường hợp người cần thay đổi hoặc cải chính thông tin hộ tịch là công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên và đang cư trú trong nước, thẩm quyền giải quyết thuộc về Ủy ban nhân dân cấp huyện. Cơ quan này có thể là nơi cá nhân đã đăng ký hộ tịch ban đầu hoặc nơi cư trú hiện tại của họ. Việc phân cấp này giúp đảm bảo sự quản lý chặt chẽ và phù hợp với tính chất của từng loại thay đổi hộ tịch.
Chi phí thực hiện thay đổi họ tên
Khi thực hiện thủ tục điều chỉnh thông tin về họ và tên, người yêu cầu sẽ phải nộp một khoản chi phí theo quy định của pháp luật. Khoản chi phí này được gọi là lệ phí thay đổi họ tên. Mức lệ phí này không cố định trên toàn quốc mà có sự khác biệt giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 85/2019/TT-BTC, lệ phí hộ tịch là một trong những khoản lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Điều này có nghĩa là Hội đồng nhân dân của mỗi tỉnh, thành phố sẽ dựa trên điều kiện kinh tế – xã hội và tình hình thực tế của địa phương mình để ban hành nghị quyết quy định về mức thu lệ phí hộ tịch, bao gồm cả lệ phí thay đổi họ tên. Do đó, để biết chính xác mức chi phí cần nộp, người dân cần tham khảo nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh/thành phố nơi mình thực hiện thủ tục.
Mức lệ phí tại từng địa phương
Vì thẩm quyền quyết định thuộc về Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, mức thu lệ phí thay đổi họ tên sẽ khác nhau giữa các địa phương. Ví dụ, tại tỉnh Quảng Ninh, mức phí cho việc thay đổi hoặc cải chính họ, tên, chữ đệm, ngày tháng năm sinh cho người đủ 14 tuổi trở lên là 25.000 đồng cho mỗi lần thay đổi hoặc cải chính.
Tại thành phố Hà Nội, theo Nghị quyết số 06/2020/NQ-HĐND, mức lệ phí cho việc thay đổi hộ tịch thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã (thường là cho người chưa đủ 14 tuổi) là 5.000 đồng/việc. Đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện (thường là cho người từ đủ 14 tuổi trở lên), mức lệ phí là 25.000 đồng/việc. Các ví dụ này cho thấy sự biến động về mức phí giữa các địa phương, nhưng cũng thể hiện sự thống nhất trong nguyên tắc phân cấp thẩm quyền và quy định mức thu theo lần/việc.
Các trường hợp được miễn hoặc giảm lệ phí
Pháp luật Việt Nam cũng có những quy định nhân văn nhằm hỗ trợ một số đối tượng đặc biệt khi thực hiện các thủ tục hành chính, bao gồm cả thủ tục hộ tịch. Các trường hợp được miễn lệ phí khi đăng ký hộ tịch (bao gồm cả lệ phí thay đổi họ tên) thường là những người thuộc nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội.
Tại Hà Nội, theo Nghị quyết số 06/2020/NQ-HĐND, các trường hợp đăng ký hộ tịch cho người thuộc gia đình có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, hoặc người khuyết tật sẽ được miễn toàn bộ khoản lệ phí. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các đối tượng này khi họ có nhu cầu thay đổi thông tin cá nhân. Các địa phương khác cũng có thể có những quy định miễn, giảm tương tự theo đặc thù riêng của mình.
Những giấy tờ cần chuẩn bị khi làm thủ tục
Để quy trình điều chỉnh thông tin về họ và tên diễn ra thuận lợi, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ là vô cùng quan trọng. Người yêu cầu cần nộp một bộ hồ sơ gồm tờ khai theo mẫu và các giấy tờ liên quan khác.
Các giấy tờ cơ bản cần xuất trình hoặc nộp bao gồm bản chính Giấy khai sinh của người cần thay đổi họ, tên. Đây là giấy tờ gốc chứng minh thông tin ban đầu và là căn cứ để cơ quan hộ tịch thực hiện việc điều chỉnh. Ngoài ra, người yêu cầu cần chuẩn bị các giấy tờ khác chứng minh căn cứ cho việc thay đổi, ví dụ như quyết định công nhận việc xác định cha mẹ, quyết định công nhận con nuôi hoặc thôi nhận con nuôi, giấy tờ chứng minh việc sử dụng tên gây nhầm lẫn, v.v. Đối với người đại diện theo pháp luật (như cha, mẹ làm thủ tục cho con), cần có Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân của họ, cùng với Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ chứng minh nơi cư trú hiện tại.
Các câu hỏi thường gặp về Lệ phí thay đổi họ tên
Lệ phí thay đổi họ tên áp dụng cho những loại thay đổi nào?
Lệ phí này áp dụng cho các trường hợp thay đổi họ, tên, chữ đệm đã được đăng ký trong giấy khai sinh gốc theo các căn cứ quy định tại Điều 27 và 28 Bộ luật Dân sự 2015 và các quy định pháp luật hộ tịch liên quan.
Mức lệ phí có giống nhau ở tất cả các tỉnh không?
Không. Mức lệ phí thay đổi họ tên được quy định bởi Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, nên sẽ khác nhau tùy thuộc vào từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Bạn cần tham khảo quy định cụ thể của địa phương nơi mình làm thủ tục.
Có được miễn hoặc giảm lệ phí khi thay đổi họ tên không?
Có. Một số đối tượng theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể được miễn hoặc giảm lệ phí, ví dụ như người thuộc hộ nghèo, người khuyết tật, người thuộc gia đình có công với cách mạng.
Thủ tục thay đổi họ tên có phức tạp không?
Thủ tục cơ bản bao gồm việc chuẩn bị tờ khai và các giấy tờ chứng minh căn cứ thay đổi, sau đó nộp tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền (UBND cấp xã hoặc cấp huyện) tùy theo độ tuổi của người yêu cầu. Quan trọng là phải có căn cứ pháp lý rõ ràng cho việc thay đổi.
Việc tìm hiểu rõ về lệ phí thay đổi họ tên và các quy định liên quan sẽ giúp người dân chủ động hơn trong quá trình thực hiện thủ tục điều chỉnh thông tin cá nhân. Các thông tin được Edupace cung cấp hy vọng đã giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quan và chi tiết hơn về vấn đề này.
