Ngày 17 tháng 11 năm 2024, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT, một văn bản pháp lý quan trọng thay thế Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT, hướng dẫn chi tiết về việc cung cấp, đăng tải thông tin và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đây là cẩm nang không thể thiếu cho các chủ đầu tư, bên mời thầu và nhà thầu khi tham gia hoạt động mua sắm công hiện đại.
Tổng quan về Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT được xây dựng trên cơ sở Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 24/2024/NĐ-CP, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động đấu thầu, đặc biệt là đấu thầu qua mạng. Thông tư này có vai trò trung tâm trong việc chuẩn hóa quy trình và biểu mẫu, tạo sự đồng bộ trên toàn quốc khi thực hiện lựa chọn nhà thầu thông qua nền tảng số. Văn bản này không chỉ đơn thuần là hướng dẫn kỹ thuật mà còn là công cụ pháp lý quan trọng giúp nâng cao năng lực và kinh nghiệm cho các chủ thể tham gia, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà thầu đáng tin cậy.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT tập trung hướng dẫn việc cung cấp và đăng tải thông tin liên quan đến lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, bao gồm cả việc lập và sử dụng các mẫu hồ sơ đấu thầu. Phạm vi áp dụng rất rộng, bao gồm các mẫu tờ trình, báo cáo thẩm định, quyết định phê duyệt cho kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, kế hoạch lựa chọn nhà thầu đối với các dự án, dự toán mua sắm theo quy định của Luật Đấu thầu. Đặc biệt, Thông tư này cung cấp các mẫu hồ sơ đấu thầu điện tử (E-HSMT) cho nhiều loại gói thầu phổ biến như dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, các gói thầu hỗn hợp (EP, EC, PC, EPC), và cả gói thầu mượn thiết bị y tế. Các hình thức đấu thầu được hướng dẫn bao gồm đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh trong nước theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ hoặc một giai đoạn hai túi hồ sơ, chào giá trực tuyến, và mua sắm trực tuyến. Ngoài ra, Thông tư còn hướng dẫn các mẫu báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) qua mạng cho các loại gói thầu và phương thức khác nhau, cùng với các mẫu liên quan khác trong quá trình lựa chọn nhà thầu qua mạng. Đối tượng áp dụng chính là các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc lựa chọn nhà thầu thuộc phạm vi điều chỉnh. Đáng chú ý, Thông tư cũng cho phép các tổ chức, cá nhân có hoạt động lựa chọn nhà thầu không thuộc phạm vi điều chỉnh ban đầu nhưng vẫn có thể lựa chọn áp dụng các quy định của Thông tư này để đảm bảo sự thống nhất và minh bạch.
Giải thích các thuật ngữ chính
Để đảm bảo sự hiểu thống nhất và chính xác khi làm việc trên môi trường điện tử, Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT cung cấp định nghĩa chi tiết cho nhiều thuật ngữ quan trọng. Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, gọi tắt là Hệ thống, được định nghĩa là hệ thống công nghệ thông tin do Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng và quản lý, là nền tảng trung tâm cho mọi hoạt động đấu thầu điện tử tại Việt Nam. Văn bản điện tử được hiểu là các thông tin, văn bản được gửi, nhận và lưu trữ thành công trên Hệ thống, có giá trị pháp lý như văn bản gốc và là căn cứ để kiểm tra, đối chiếu. Các từ viết tắt thông dụng trong đấu thầu qua mạng cũng được giải thích rõ ràng, ví dụ E-TBMT là thông báo mời thầu qua mạng, E-HSMT là hồ sơ mời thầu đối với đấu thầu qua mạng, E-HSDT là hồ sơ dự thầu qua mạng, v.v. Chứng thư số là yếu tố bắt buộc để xác thực danh tính của tổ chức, cá nhân khi thực hiện các giao dịch trên Hệ thống, có thể là chứng thư số công cộng hoặc chuyên dùng Chính phủ. Tổ chức tham gia Hệ thống bao gồm nhiều vai trò khác nhau như chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, đơn vị quản lý về đấu thầu, và khối nhà sản xuất. Mỗi tổ chức tham gia sẽ có một Tài khoản tham gia Hệ thống do Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia cấp, và từ đó tạo ra các Tài khoản nghiệp vụ để thực hiện các công việc cụ thể.
Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và quy định kỹ thuật
Hoạt động đấu thầu qua mạng phụ thuộc rất lớn vào sự vận hành thông suốt và an toàn của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT đặt ra các quy định chặt chẽ về yêu cầu kỹ thuật, đặc biệt là định dạng tệp tin, để đảm bảo khả năng truy cập và xử lý thông tin hiệu quả. Việc này giúp các nhà thầu và bên mời thầu có thể trao đổi thông tin một cách chính xác và tin cậy.
Định dạng tệp tin và xử lý sự cố hệ thống
Quy định về định dạng tệp tin trong Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tất cả các tài liệu được đăng tải và trao đổi trên Hệ thống đều có thể mở và đọc được bằng các phần mềm thông dụng. Cụ thể, các tệp tin đính kèm phải mở được bằng phần mềm soạn thảo văn bản như MS Office hoặc Open Office, phần mềm đọc file PDF, hoặc các phần mềm thiết kế, đọc ảnh tích hợp sẵn trên hệ điều hành Windows, đồng thời sử dụng phông chữ thuộc bảng mã Unicode. Các tệp nén cũng phải mở được bằng phần mềm giải nén thông dụng như ZIP, Rar, hoặc 7Zip, và các tệp sau khi giải nén phải tuân thủ quy định về định dạng đã nêu. Đặc biệt, tệp tin không được nhiễm virus, không bị lỗi, hỏng và không được đặt mật khẩu. Nếu tệp tin đính kèm trong các hồ sơ mời quan tâm, sơ tuyển, hồ sơ mời thầu (E-HSMQT, E-HSMST, E-HSMT) không đáp ứng các yêu cầu này hoặc không thể mở được, bên mời thầu buộc phải đăng tải và phát hành lại toàn bộ hồ sơ đó. Đối với hồ sơ dự thầu (E-HSDT), hồ sơ quan tâm (E-HSQT), hồ sơ dự sơ tuyển (E-HSDST) của nhà thầu, nếu tệp đính kèm không đáp ứng quy định và không thể mở hoặc đọc được, các tệp này sẽ không được xem xét, đánh giá, gây bất lợi trực tiếp cho nhà thầu. Thông tư cũng quy định cách xử lý kỹ thuật trong trường hợp Hệ thống gặp sự cố ngoài khả năng kiểm soát. Nếu sự cố xảy ra và Hệ thống không thể vận hành, các gói thầu có thời điểm đóng/mở thầu hoặc các mốc thời gian quan trọng khác trong khoảng thời gian sự cố và 02 giờ sau khi khắc phục sẽ được Hệ thống tự động gia hạn thêm 06 giờ. Nếu thời điểm gia hạn này rơi vào khung giờ không làm việc (sau 17h00 đến trước 11h00 ngày tiếp theo), Hệ thống sẽ tiếp tục tự động gia hạn đến 11h00 ngày làm việc gần nhất. Việc đánh giá hồ sơ dự thầu sẽ dựa trên thời điểm đóng thầu đã được gia hạn tự động.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Mơ Thấy Con Đĩa Cắn: Giải Mã Điềm Báo và Ý Nghĩa Sâu Sắc
- Mơ Thấy Mạng Nhện: Điềm Báo Gì và Ý Nghĩa Sâu Sắc
- Top kênh YouTube giúp tự học tiếng Anh vững chắc
- Tổng Quan Kỳ Thi SAT Digital: Cấu Trúc, Chiến Lược Ôn Luyện Hiệu Quả
- Xem Tuổi Làm Nhà Năm 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Gia Chủ
Quản lý tài khoản và chứng thư số
Việc quản lý tài khoản và sử dụng chứng thư số là nền tảng để đảm bảo an toàn và xác thực các giao dịch trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT quy định chi tiết về việc tạo lập và quản lý Tài khoản nghiệp vụ. Tài khoản tham gia Hệ thống của mỗi tổ chức sẽ có quyền tạo, phân quyền, khóa/mở khóa, thiết lập lại mật khẩu và hình thức xác thực cho các Tài khoản nghiệp vụ tương ứng với các vai trò của tổ chức đó trên Hệ thống. Việc này giúp chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, và các đơn vị khác có thể phân công công việc cho nhân viên một cách hiệu quả. Chứng thư số là công cụ bắt buộc để tạo chữ ký số và xác thực danh tính của tổ chức, cá nhân khi tham gia Hệ thống. Các tổ chức, cá nhân phải đăng ký sử dụng chứng thư số của mình theo hướng dẫn trên Hệ thống và chịu trách nhiệm về tính chính xác của chứng thư số đã đăng ký. Việc đăng ký, thay đổi, hoặc hủy thông tin chứng thư số đều được thực hiện trực tuyến trên Hệ thống. Bên cạnh đó, Thông tư cũng yêu cầu các tổ chức, cá nhân tham gia Hệ thống phải đáp ứng các yêu cầu về hạ tầng công nghệ thông tin theo quy định của Luật Đấu thầu và hướng dẫn chi tiết trên Hệ thống. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT còn đề cập đến việc kết nối Hệ thống với Hệ thống thông tin về quản lý ngân sách và kho bạc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc gửi hồ sơ thanh quyết toán đến Kho bạc Nhà nước trực tiếp qua Hệ thống, giảm thiểu việc phải cung cấp lại các thông tin, tài liệu đã được lưu trữ điện tử.
Quy định chi tiết về cung cấp và đăng tải thông tin
Tính minh bạch là một trong những mục tiêu cốt lõi của Luật Đấu thầu và Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT cụ thể hóa điều này thông qua các quy định về việc cung cấp và đăng tải thông tin chi tiết lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Từ thông tin cơ bản về nhà thầu đến chi tiết của hợp đồng, mọi dữ liệu quan trọng đều được công khai rộng rãi.
Cung cấp thông tin cho cơ sở dữ liệu nhà thầu
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT đặt nền móng cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia toàn diện về nhà thầu, góp phần nâng cao tính minh bạch và sự cạnh tranh lành mạnh. Hệ thống sẽ tự động trích xuất thông tin về tình trạng pháp lý, báo cáo tài chính và các dữ liệu khác của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh từ các hệ thống thông tin quốc gia khác (đăng ký doanh nghiệp, thuế điện tử). Đối với các nhà thầu chưa đăng ký trên các hệ thống này, họ sẽ cung cấp thông tin khi đăng ký tham gia Hệ thống đấu thầu. Thông tin về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu phải được kê khai và cập nhật thường xuyên trên Hệ thống, bao gồm các chứng chỉ liên quan. Nhà thầu hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin đã kê khai và được xác thực bằng chữ ký số. Mọi chỉnh sửa thông tin trên Hệ thống đều được lưu lại lịch sử. Để chứng minh tính xác thực, nhà thầu phải đính kèm các văn bản, tài liệu liên quan, được lưu trữ và quản lý trên Hệ thống. Thông tư nhấn mạnh, nếu nhà thầu kê khai không trung thực nhằm trục lợi sẽ bị coi là hành vi gian lận theo Luật Đấu thầu. Đối với số liệu báo cáo tài chính từ năm 2021 trở đi, Hệ thống sẽ tự động cập nhật từ Hệ thống thuế điện tử và Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp; nếu có sai khác so với dữ liệu đã báo cáo với cơ quan thuế, nhà thầu có thể chỉnh sửa nhưng Hệ thống sẽ lưu lại các phiên bản sửa đổi, và nhà thầu phải chịu trách nhiệm nếu thông tin chỉnh sửa làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu. Ngoài ra, chủ đầu tư có trách nhiệm cung cấp thông tin về uy tín và kết quả thực hiện hợp đồng của nhà thầu, còn đơn vị mua sắm tập trung có trách nhiệm cung cấp thông tin về thỏa thuận khung. Thông tin về xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu do chủ đầu tư cung cấp cũng được đăng tải công khai, tạo nên một hồ sơ năng lực và uy tín toàn diện cho mỗi nhà thầu.
Thông tin hợp đồng và kế hoạch lựa chọn nhà thầu
Việc công khai thông tin về hợp đồng và kế hoạch lựa chọn nhà thầu là bước quan trọng để đảm bảo sự minh bạch ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT quy định rõ ràng các thông tin chủ yếu của hợp đồng cần được công khai, bao gồm số hiệu, chủ thể, giá trị, loại hợp đồng, thời gian thực hiện gói thầu và hợp đồng, thời điểm hợp đồng có hiệu lực, danh sách nhà thầu phụ (nếu có), phạm vi công việc, và các thông tin khác nếu cần. Chủ đầu tư hoặc đơn vị có nhu cầu mua sắm tập trung có trách nhiệm cung cấp các thông tin chủ yếu này chậm nhất là 05 ngày làm việc kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực. Đối với mua sắm tập trung, đơn vị mua sắm tập trung cũng phải công khai thông tin chủ yếu của thỏa thuận khung trên Hệ thống trong cùng thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày thỏa thuận khung có hiệu lực. Thông tin về kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu và kế hoạch lựa chọn nhà thầu cũng phải được chủ đầu tư đăng tải trên Hệ thống theo các quy định của Luật Đấu thầu và Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Khi đăng tải, chủ đầu tư cần đính kèm các tài liệu là căn cứ để lập kế hoạch. Đặc biệt, đối với các gói thầu có dự toán được duyệt sau khi phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, dự toán được duyệt phải được đăng tải trên Hệ thống ít nhất 05 ngày trước thời điểm đóng thầu. Quyết định phê duyệt kế hoạch tổng thể và kế hoạch lựa chọn nhà thầu cũng là tài liệu bắt buộc phải đính kèm khi đăng tải thông tin.
Quy trình đăng tải thông báo và hồ sơ đấu thầu
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT đưa ra quy trình chuẩn hóa cho việc đăng tải các thông báo và hồ sơ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Bên mời thầu có trách nhiệm đăng tải thông báo mời quan tâm, thông báo mời sơ tuyển, E-TBMQT, E-TBMST, thông báo mời thầu, và E-TBMT trên Hệ thống theo tiến độ đã được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Việc hủy các thông báo này chỉ được thực hiện trước thời điểm đóng thầu, trừ trường hợp không có nhà thầu nào nộp hồ sơ. Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, E-HSMQT, E-HSMST, E-HSMT và điều khoản tham chiếu phải được phê duyệt và phát hành miễn phí trên Hệ thống ngay sau khi đăng tải thông báo tương ứng. Thông tư nghiêm cấm chủ đầu tư và bên mời thầu phát hành bản giấy các hồ sơ này cho nhà thầu; bản giấy sẽ không có giá trị pháp lý để lập hoặc đánh giá hồ sơ. Việc sửa đổi hồ sơ (cả bản giấy và bản điện tử) sau khi phát hành phải được thực hiện trên Hệ thống, kèm theo quyết định sửa đổi và thể hiện rõ nội dung đã sửa. Quy định cũng chi tiết về việc làm rõ hồ sơ: nhà thầu gửi đề nghị làm rõ qua Hệ thống ít nhất 03 ngày làm việc (trong nước) hoặc 05 ngày làm việc (quốc tế) trước thời điểm đóng thầu, và bên mời thầu phải trả lời trên Hệ thống ít nhất 02 ngày làm việc trước thời điểm đóng thầu. Nội dung làm rõ không được trái với hồ sơ đã phê duyệt. Nếu việc làm rõ dẫn đến sửa đổi hồ sơ, quy trình sửa đổi sẽ được áp dụng. Hội nghị tiền đấu thầu có thể được tổ chức khi cần thiết và biên bản hội nghị phải được đăng tải trên Hệ thống trong vòng 02 ngày làm việc. Kết quả lựa chọn nhà thầu, báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu (tổng hợp), quyết định hủy thầu, văn bản giải quyết kiến nghị, danh sách ngắn, danh sách nhà thầu đáp ứng kỹ thuật, danh sách nhà thầu nước ngoài trúng thầu cũng phải được đăng tải trên Hệ thống với các thời hạn cụ thể (từ 05 đến 15 ngày làm việc tùy loại thông tin). Đặc biệt, đối với gói thầu mua sắm hàng hóa trúng thầu, Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT yêu cầu công khai chi tiết danh mục hàng hóa bao gồm ký mã hiệu, nhãn hiệu, năm/xuất xứ/hãng sản xuất, cấu hình/tính năng kỹ thuật cơ bản, đơn vị tính, khối lượng, mã HS (nếu có) và đơn giá trúng thầu.
Trách nhiệm của các chủ thể tham gia đấu thầu
Để đảm bảo hoạt động đấu thầu diễn ra suôn sẻ, minh bạch và tuân thủ pháp luật, Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT phân định rõ ràng trách nhiệm của các bên liên quan. Từ chủ đầu tư, bên mời thầu đến nhà thầu và các đơn vị quản lý hệ thống, mỗi chủ thể đều có những nghĩa vụ cụ thể cần tuân thủ nghiêm ngặt.
Trách nhiệm của chủ đầu tư và bên mời thầu
Chủ đầu tư có vai trò và trách nhiệm rất lớn trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu, như quy định tại Điều 78 của Luật Đấu thầu. Theo Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT, chủ đầu tư chịu trách nhiệm chính trong việc đăng tải nhiều loại thông tin quan trọng lên Hệ thống, bao gồm thông tin về dự án, kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu, và thông tin về xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu. Ngay cả khi thuê tư vấn làm bên mời thầu, chủ đầu tư vẫn phải chịu trách nhiệm cuối cùng về việc đăng tải các thông tin này. Một trách nhiệm cụ thể khác của chủ đầu tư là đăng tải thông tin về nhà thầu nước ngoài trúng thầu tại Việt Nam và gửi thông tin này đồng thời đến Cục Quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và trung thực của tất cả các thông tin đã đăng ký và đăng tải trên Hệ thống khi sử dụng Tài khoản tham gia Hệ thống của mình. Việc kiểm tra và xác nhận thông tin đã đăng tải cũng là một nghĩa vụ quan trọng. Ngoài ra, chủ đầu tư có trách nhiệm quản lý, phân quyền cho các Tài khoản nghiệp vụ thuộc quyền quản lý và quản lý việc sử dụng chứng thư số trên Hệ thống.
Tương tự, bên mời thầu cũng có các trách nhiệm cụ thể theo quy định tại Điều 79 của Luật Đấu thầu. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT yêu cầu bên mời thầu đăng tải các thông tin như thông báo mời quan tâm, thông báo mời sơ tuyển, thông báo mời thầu, và danh sách ngắn (nếu có). Đối với gói thầu đấu thầu quốc tế, các thông báo này phải được đăng tải bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh, trong khi danh sách ngắn có thể bằng tiếng Anh hoặc cả hai thứ tiếng. Bên mời thầu chịu trách nhiệm đảm bảo tính thống nhất giữa tài liệu đăng tải trên Hệ thống và tài liệu đã được phê duyệt; trong trường hợp có sự sai khác, tài liệu trên Hệ thống sẽ là cơ sở pháp lý. Việc theo dõi, cập nhật thông tin đã đăng tải và các phản hồi từ Hệ thống cũng là trách nhiệm của bên mời thầu. Giống như chủ đầu tư, bên mời thầu cũng phải quản lý và chịu trách nhiệm về việc phân quyền cho Tài khoản nghiệp vụ và việc sử dụng chứng thư số.
Trách nhiệm của Trung tâm và Doanh nghiệp dự án e-GP
Để đảm bảo Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vận hành hiệu quả và liên tục, Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT quy định rõ ràng vai trò và trách nhiệm của Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia (thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư) và Doanh nghiệp dự án e-GP (đơn vị vận hành Hệ thống theo hình thức BOT). Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý, giám sát toàn bộ hoạt động vận hành, kinh doanh và phát triển Hệ thống của Doanh nghiệp dự án e-GP theo hợp đồng BOT và các quy định pháp luật liên quan. Trung tâm có nhiệm vụ xây dựng các tài liệu Hướng dẫn sử dụng Hệ thống, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các tổ chức tham gia trong quá trình đăng ký, cung cấp, đăng tải thông tin và thực hiện lựa chọn nhà thầu qua mạng. Ngoài ra, Trung tâm còn tổ chức các hoạt động tuyên truyền, đào tạo, hướng dẫn người dùng và triển khai các dịch vụ liên quan đến thông tin về đấu thầu và đấu thầu qua mạng. Trung tâm phối hợp chặt chẽ với Doanh nghiệp dự án e-GP để thực hiện các trách nhiệm chung quy định tại Điều 52 của Luật Đấu thầu. Doanh nghiệp dự án e-GP, với vai trò là đơn vị trực tiếp vận hành kỹ thuật, có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ theo quy định tại Điều 52 của Luật Đấu thầu, bao gồm việc vận hành, bảo trì, nâng cấp Hệ thống. Doanh nghiệp này cũng phải phối hợp chặt chẽ với Trung tâm để thực hiện các trách nhiệm đã được phân công, đảm bảo Hệ thống hoạt động ổn định, an toàn và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nghiệp vụ của quá trình lựa chọn nhà thầu điện tử.
Quy trình và mẫu hồ sơ đấu thầu qua mạng
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT là văn bản hướng dẫn chi tiết các quy trình và mẫu hồ sơ cần thiết cho hoạt động đấu thầu qua mạng, từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ đến khi ký kết hợp đồng điện tử. Sự chuẩn hóa này giúp các bên tham gia dễ dàng tuân thủ quy định và thực hiện các bước đấu thầu một cách hiệu quả trên môi trường số.
Lập và phê duyệt hồ sơ mời thầu qua mạng
Quy trình lập, trình, thẩm định và phê duyệt hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, và hồ sơ mời thầu qua mạng (E-HSMQT, E-HSMST, E-HSMT) được Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT hướng dẫn cụ thể. Tổ chuyên gia chịu trách nhiệm lập các hồ sơ này trực tiếp trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Sau khi hoàn thành, bên mời thầu sẽ trình chủ đầu tư để tổ chức thẩm định và phê duyệt. Các hồ sơ này bắt buộc phải bao gồm đầy đủ mọi thông tin cần thiết để nhà thầu có cơ sở chuẩn bị hồ sơ tham dự (E-HSQT, E-HSDST, E-HSDT). Nếu bên mời thầu đăng tải hồ sơ thiếu thông tin (ví dụ: thiếu thiết kế, bản vẽ) hoặc thông tin không rõ ràng gây khó khăn cho nhà thầu, hồ sơ đó sẽ bị coi là không hợp lệ. Trong trường hợp này, chủ đầu tư và bên mời thầu phải sửa đổi, bổ sung hồ sơ cho phù hợp và đăng tải lại. Quy trình sửa đổi hồ sơ phải tuân thủ quy định của Thông tư, đảm bảo sự minh bạch cho tất cả các nhà thầu quan tâm. Đối với các gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, dịch vụ phi tư vấn, EPC, EP, EC, PC, và mượn thiết bị y tế, bảng dữ liệu và tiêu chuẩn đánh giá về tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm trong E-HSMST, E-HSMT được số hóa dưới dạng webform trên Hệ thống. Chủ đầu tư và bên mời thầu không được đính kèm các tệp yêu cầu khác cho các nội dung này. Các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm không nằm trong webform sẽ không được coi là một phần của hồ sơ và nhà thầu không bắt buộc phải đáp ứng. Thông tư cũng quy định rõ, nếu sau khi sơ tuyển hoặc mời quan tâm, năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu thay đổi khi nộp E-HSDT, nhà thầu phải cập nhật lại thông tin. Một điểm quan trọng khác là quy định xử lý các nội dung hạn chế cạnh tranh trong E-HSMT: nếu hồ sơ có các yêu cầu tạo lợi thế hoặc hạn chế sự tham gia của nhà thầu (theo Phụ lục 10), các nội dung đó sẽ bị coi là vô hiệu và không được dùng làm căn cứ để loại bỏ E-HSDT không đáp ứng.
Trách nhiệm của nhà thầu khi tham dự thầu
Khi tham gia đấu thầu qua mạng theo Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT, nhà thầu có những trách nhiệm cụ thể nhằm đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của hồ sơ dự thầu. Nhà thầu phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin đã kê khai trên webform và các tệp tài liệu đính kèm trong hồ sơ dự thầu điện tử (E-HSDT), hồ sơ quan tâm (E-HSQT), hồ sơ dự sơ tuyển (E-HSDST). Việc nhập thông tin trên webform và đính kèm các tệp tài liệu phải tuân thủ yêu cầu của E-HSMQT, E-HSMST, hoặc E-HSMT. Đối với thông tin về tính hợp lệ của hồ sơ như bảo đảm dự thầu, nhà thầu kê khai thông tin và đính kèm bản scan hoặc chọn bảo lãnh dự thầu điện tử có sẵn trên Hệ thống. Đối với liên danh, các thành viên phải sử dụng cùng thể thức bảo lãnh dự thầu. Các nội dung khác về tính hợp lệ thường chỉ cần kê khai trên webform. Về năng lực và kinh nghiệm, nhà thầu kê khai thông tin và đính kèm tài liệu chứng minh cho các hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất. Đối với nguồn lực tài chính, nhà thầu kê khai thông tin; nếu sử dụng cam kết cung cấp tín dụng, phải đính kèm bản scan. Từ năm 2021, số liệu doanh thu và giá trị tài sản ròng được Hệ thống tự động trích xuất từ Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và Hệ thống thuế điện tử vào hồ sơ năng lực của nhà thầu. Nhà thầu có thể chỉnh sửa số liệu này nếu phát hiện chưa cập nhật, nhưng phải đảm bảo phù hợp với dữ liệu đã báo cáo thuế và sẽ bị coi là gian lận nếu việc chỉnh sửa làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu. Nhà thầu cũng phải nghiên cứu kỹ E-HSMQT, E-HSMST, E-HSMT, và nếu phát hiện nội dung không rõ ràng, phải yêu cầu bên mời thầu làm rõ qua Hệ thống. Việc theo dõi và cập nhật thông tin trên Hệ thống đối với gói thầu quan tâm hoặc tham dự là trách nhiệm của nhà thầu; mọi bất lợi do không theo dõi kịp thời thông tin sẽ do nhà thầu tự chịu. Thông tư cũng quy định việc tham dự thầu phải được thực hiện bằng tài khoản tham gia Hệ thống của chính nhà thầu, không được sử dụng tài khoản của chi nhánh, công ty con hạch toán phụ thuộc; việc vi phạm quy định này sẽ khiến nhà thầu bị coi là không đáp ứng tư cách hợp lệ. Cuối cùng, nhà thầu còn có các trách nhiệm khác như đăng ký tham gia Hệ thống để đảm bảo tư cách hợp lệ và quản lý tài khoản, chứng thư số của mình.
Nội dung về hàng mẫu
Đối với các gói thầu mua sắm hàng hóa, việc yêu cầu về hàng mẫu đôi khi là cần thiết để đánh giá kỹ thuật. Tuy nhiên, Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT quy định chặt chẽ về vấn đề này để tránh tạo ra rào cản không cần thiết cho nhà thầu. Theo nguyên tắc chung, E-HSMT không được đưa ra yêu cầu về hàng mẫu. Chỉ trong trường hợp đặc biệt, khi thực sự cần hàng mẫu để đánh giá về kỹ thuật, chủ đầu tư mới được trình người có thẩm quyền xem xét, quyết định việc yêu cầu cung cấp hàng mẫu. Tờ trình đề nghị phải nêu rõ lý do cụ thể và sự cần thiết của việc yêu cầu hàng mẫu. Chủ đầu tư và bên mời thầu phải đảm bảo rằng việc yêu cầu hàng mẫu không làm tăng chi phí một cách không hợp lý cho gói thầu, không hạn chế sự tham gia của nhà thầu, và không nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu cụ thể, gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng. Nếu E-HSMT có yêu cầu cung cấp hàng mẫu đã được phê duyệt, nhà thầu có thể nộp bổ sung hàng mẫu trong thời hạn 05 ngày làm việc sau thời điểm đóng thầu. Quy định này nhằm cân bằng giữa nhu cầu đánh giá kỹ thuật và việc đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Mở và đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng
Quy trình mở và đánh giá hồ sơ dự thầu điện tử là một trong những phần cốt lõi của đấu thầu qua mạng, được Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT hướng dẫn chi tiết. Đối với gói thầu áp dụng phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, bên mời thầu phải tiến hành mở thầu và công khai biên bản mở thầu trên Hệ thống trong thời hạn 02 giờ kể từ thời điểm đóng thầu. Đối với gói thầu áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, quy trình phức tạp hơn. Đầu tiên, bên mời thầu mở hồ sơ đề xuất về kỹ thuật (E-HSĐXKT) và công khai biên bản mở E-HSĐXKT trên Hệ thống trong vòng 02 giờ kể từ thời điểm đóng thầu. Sau khi chủ đầu tư phê duyệt danh sách nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, bên mời thầu đăng tải danh sách này kèm theo bản chụp văn bản phê duyệt trên Hệ thống. Hệ thống sẽ tự động thông báo đến các nhà thầu tham dự. Chỉ sau khi đăng tải danh sách này, bên mời thầu mới tiến hành mở hồ sơ đề xuất về tài chính (E-HSĐXTC) của các nhà thầu có tên trong danh sách đáp ứng kỹ thuật và công khai biên bản mở E-HSĐXTC trên Hệ thống.
Về đánh giá E-HSDT, Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT đưa ra hai quy trình chính. Quy trình 01 là quy trình đầy đủ, áp dụng cho tất cả các gói thầu, bao gồm đánh giá tính hợp lệ của E-HSDT, đánh giá về năng lực và kinh nghiệm, đánh giá về kỹ thuật, và cuối cùng là đánh giá về tài chính. Đối với mua sắm tập trung cần lựa chọn nhà thầu theo khả năng cung cấp, việc đánh giá bảo đảm dự thầu, doanh thu bình quân, hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất được thực hiện trong bước đánh giá tài chính. Quy trình 02 là quy trình rút gọn, chỉ áp dụng cho các gói thầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ phi tư vấn, mượn thiết bị y tế theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, sử dụng phương pháp “giá thấp nhất” và không có nhà thầu hoặc E-HSDT nào có ưu đãi. Trong Quy trình 02, Hệ thống tự động xếp hạng nhà thầu theo giá dự thầu (đã trừ giảm giá). Chỉ đánh giá chi tiết tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật của nhà thầu xếp hạng thứ nhất. Nếu nhà thầu này không đáp ứng, mới tiếp tục đánh giá nhà thầu xếp hạng tiếp theo. Tổ chuyên gia được quyền chọn một trong hai quy trình để đánh giá E-HSDT, với điều kiện Quy trình 02 chỉ được áp dụng khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện. Thông tư cũng quy định trường hợp chỉ có 01 nhà thầu tham dự hoặc 01 nhà thầu vượt qua đánh giá kỹ thuật thì không cần xác định giá đánh giá, điểm tổng hợp, ưu đãi, và không cần xếp hạng nhà thầu. Sau khi hoàn thành đánh giá, tổ trưởng tổ chuyên gia đính kèm bản scan báo cáo đánh giá E-HSDT (có chữ ký của tất cả thành viên) lên Hệ thống và chịu trách nhiệm về sự thống nhất giữa bản scan và bản gốc.
Phê duyệt kết quả và hợp đồng điện tử
Sau khi quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu hoàn tất, giai đoạn tiếp theo là trình, thẩm định và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, tiến tới ký kết hợp đồng. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT quy định chi tiết quy trình này, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong việc lưu trữ và xác thực các văn bản quan trọng. Bên mời thầu có trách nhiệm lập tờ trình đề nghị phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu theo mẫu quy định tại Phụ lục 5A của Thông tư, kèm theo báo cáo đánh giá E-HSDT, và trình lên chủ đầu tư. Chủ đầu tư sẽ xem xét và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu dựa trên tờ trình, báo cáo đánh giá E-HSDT (thường là bản tổng hợp), và báo cáo thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu. Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu được thực hiện trên Hệ thống theo mẫu webform quy định tại Phụ lục 5B. Việc phê duyệt và đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống là bắt buộc đối với đấu thầu qua mạng theo quy định của Thông tư này, đảm bảo công khai và minh bạch cho tất cả các nhà thầu tham gia và cộng đồng.
Một điểm mới và hiện đại trong Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT là khuyến khích áp dụng hợp đồng điện tử (e-contract) được ký kết trực tiếp trên Hệ thống. Hợp đồng điện tử là một phần không thể thiếu của hồ sơ hợp đồng theo quy định của Luật Đấu thầu và phải được các bên ký số. Tài liệu hợp đồng điện tử bao gồm văn bản hợp đồng, điều kiện cụ thể của hợp đồng (có cả các nội dung hiệu chỉnh, bổ sung từ quá trình đấu thầu và thương thảo), phụ lục hợp đồng chi tiết (phạm vi công việc, biểu giá, tiến độ) và các tài liệu khác nếu có. Đối với các hình thức lựa chọn nhà thầu khác (không phải đấu thầu rộng rãi, hạn chế, chào hàng cạnh tranh thông thường), tài liệu hợp đồng điện tử có thể chỉ bao gồm một hoặc một số tài liệu nêu trên. Văn bản hợp đồng có thể được lập theo mẫu hợp đồng điện tử có sẵn trong E-HSMT hoặc các quy định pháp luật khác liên quan, và chủ đầu tư có quyền chỉnh sửa các nội dung này để phù hợp với đặc thù của gói thầu. Việc áp dụng hợp đồng điện tử giúp số hóa toàn bộ quy trình đấu thầu, tăng hiệu quả và tính chính xác trong quản lý hợp đồng.
Điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực
Để đảm bảo sự chuyển giao suôn sẻ từ các quy định cũ sang các quy định mới của Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT, văn bản này đã có các điều khoản chuyển tiếp cụ thể, xử lý các tình huống có thể xảy ra với các gói thầu đang trong quá trình thực hiện hoặc chuẩn bị trước ngày Thông tư có hiệu lực.
Quy định chuyển tiếp cho các gói thầu
Các điều khoản chuyển tiếp trong Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT được thiết kế để xử lý các gói thầu đang dở dang khi Thông tư mới có hiệu lực. Đối với các gói thầu đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu trước ngày 01 tháng 01 năm 2024 nhưng đến ngày Thông tư có hiệu lực (01 tháng 01 năm 2025) vẫn chưa phát hành hồ sơ mời quan tâm, sơ tuyển, mời thầu, hoặc yêu cầu, thì chủ đầu tư bắt buộc phải phê duyệt điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu để phù hợp với các quy định mới của Luật Đấu thầu, Nghị định 24/2024/NĐ-CP và Thông tư này. Trường hợp gói thầu đã được phê duyệt áp dụng đấu thầu qua mạng và đã lập E-HSMST, E-HSMQT, E-HSMT theo Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT (văn bản bị thay thế): nếu đã đăng tải các hồ sơ này trên Hệ thống từ ngày 26 tháng 4 năm 2024 đến trước ngày Thông tư 22 có hiệu lực, quá trình tiếp theo (lựa chọn danh sách ngắn, lựa chọn nhà thầu, ký kết/quản lý hợp đồng) sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định của Luật Đấu thầu, Nghị định 24/2024/NĐ-CP và Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT. Tuy nhiên, kể từ ngày Thông tư 22 có hiệu lực (01/01/2025), nếu gói thầu chưa lập hoặc đã lập/phê duyệt hồ sơ điện tử nhưng chưa đăng tải, thì phải lập, sửa đổi, phê duyệt lại hồ sơ theo đúng quy định của Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT. Đối với việc phê duyệt kết quả sơ tuyển, mời quan tâm, kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng, trước ngày 01 tháng 12 năm 2024, việc phê duyệt không bắt buộc phải thực hiện trên Hệ thống; nhưng kể từ ngày 01 tháng 12 năm 2024 trở đi, việc phê duyệt E-HSMST, E-HSMQT, E-HSMT và kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng bắt buộc phải thực hiện trên Hệ thống. Tương tự, đối với gói thầu không áp dụng đấu thầu qua mạng: nếu hồ sơ mời sơ tuyển, mời quan tâm, mời thầu đã được đăng tải trên Hệ thống từ 26/4/2024 đến trước ngày Thông tư 22 có hiệu lực, tiếp tục thực hiện theo quy định cũ. Nếu chưa lập/phê duyệt/đăng tải các hồ sơ này khi Thông tư 22 có hiệu lực, phải lập/sửa đổi/thẩm định/phê duyệt lại cho phù hợp với Luật Đấu thầu và Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Một điểm linh hoạt đáng chú ý là nếu thay đổi hình thức lựa chọn nhà thầu từ không qua mạng sang qua mạng, chủ đầu tư không cần trình người có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh kế hoạch mà chỉ cần chỉnh sửa trên Hệ thống theo hướng dẫn sử dụng.
Thời điểm Thông tư có hiệu lực
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT có hai mốc thời gian hiệu lực khác nhau cho các quy định. Phần lớn các quy định của Thông tư sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2025. Tuy nhiên, một số quy định quan trọng, đặc biệt liên quan đến việc sử dụng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các quy trình rút gọn, sẽ có hiệu lực sớm hơn, từ ngày 01 tháng 12 năm 2024. Các quy định này bao gồm việc phê duyệt E-HSMQT, E-HSMST, E-HSMT, kết quả sơ tuyển, mời quan tâm, kết quả lựa chọn nhà thầu đối với đấu thầu qua mạng trên Hệ thống. Ngoài ra, các quy định liên quan đến chào giá trực tuyến gói thầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ phi tư vấn theo quy trình rút gọn, và chào giá trực tuyến theo quy trình rút gọn trong trường hợp xử lý tình huống theo Nghị định 24/2024/NĐ-CP cũng có hiệu lực từ ngày 01 tháng 12 năm 2024. Kể từ ngày Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT có hiệu lực thi hành (01/01/2025), Thông tư số 06/2024/TT-BKHĐT sẽ hết hiệu lực. Thông tư cũng lưu ý các trường hợp thông tin đấu thầu cần bảo mật theo quy định pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước thì không phải đăng tải. Đối với các gói thầu đặc thù mà việc áp dụng các mẫu E-HSMST, E-HSMQT, E-HSMT của Thông tư có thể dẫn đến ít hơn 03 nhà thầu đáp ứng yêu cầu về doanh thu hoặc hợp đồng tương tự, chủ đầu tư được phép chỉnh sửa các yêu cầu này, nhưng phải đảm bảo không hạn chế cạnh tranh và nhà thầu được chọn vẫn đủ năng lực. Khi lập hồ sơ mời thầu cho đấu thầu không qua mạng sau ngày Thông tư có hiệu lực, chủ đầu tư có thể chỉnh sửa các mẫu E-HSMT của Thông tư này cho phù hợp với phương thức không qua mạng, nhưng phải đảm bảo không trái với Luật Đấu thầu và Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Hằng năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ có hướng dẫn cụ thể về việc đăng tải thông tin đấu thầu phù hợp với lịch nghỉ lễ, Tết.
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa và minh bạch hóa hoạt động lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc nắm vững các quy định mới này là hết sức cần thiết đối với mọi chủ thể tham gia. Edupace luôn cập nhật những thông tin pháp lý mới nhất để hỗ trợ cộng đồng hiểu rõ hơn về các quy định trong lĩnh vực đấu thầu.
Câu hỏi thường gặp
1. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT có mục đích chính là gì?
Mục đích chính của Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT là hướng dẫn chi tiết về việc cung cấp, đăng tải thông tin liên quan đến hoạt động lựa chọn nhà thầu và quy định các mẫu hồ sơ đấu thầu được sử dụng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, thay thế Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT.
2. Thời điểm có hiệu lực của Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT là khi nào?
Phần lớn các quy định của Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2025. Tuy nhiên, một số quy định về phê duyệt hồ sơ điện tử và chào giá trực tuyến theo quy trình rút gọn có hiệu lực sớm hơn, từ ngày 01 tháng 12 năm 2024.
3. Hồ sơ giấy có còn giá trị pháp lý trong đấu thầu qua mạng theo Thông tư này không?
Theo Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT, chủ đầu tư và bên mời thầu không được phát hành bản giấy hồ sơ mời quan tâm, sơ tuyển, mời thầu cho nhà thầu. Nếu có phát hành, bản giấy đó sẽ không có giá trị pháp lý để lập, đánh giá hồ sơ. Mọi giao dịch và hồ sơ chính thức trong đấu thầu qua mạng đều thực hiện trên Hệ thống.
4. Nhà thầu cần làm gì nếu Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia gặp sự cố?
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT quy định trong trường hợp Hệ thống gặp sự cố, các mốc thời gian quan trọng như thời điểm đóng thầu sẽ được Hệ thống tự động gia hạn để đảm bảo quyền lợi cho các nhà thầu. Thời điểm gia hạn cụ thể được tính toán dựa trên thời gian xảy ra sự cố và thời điểm khắc phục.
5. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT quy định về hợp đồng điện tử như thế nào?
Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT khuyến khích áp dụng hợp đồng điện tử được ký kết trực tiếp trên Hệ thống. Hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý, là một phần của hồ sơ hợp đồng, và các bên phải ký số lên các tài liệu cấu thành hợp đồng điện tử.
