Trong các phần thi của kỹ năng IELTS Listening, dạng bài Maps và Plans labelling thường được đánh giá là một trong những thử thách lớn nhất đối với nhiều thí sinh. Không chỉ đòi hỏi khả năng nghe hiểu thông tin chi tiết, dạng bài này còn yêu cầu người học phải có kỹ năng định vị và hình dung không gian tốt. Bài viết này sẽ cung cấp những chiến lược và mẹo cần thiết để bạn có thể tự tin làm chủ dạng bài Maps IELTS Listening và đạt kết quả tốt nhất.
Tổng quan về dạng bài Maps IELTS Listening
Dạng bài Maps và Plans labelling trong IELTS Listening yêu cầu thí sinh xác định vị trí các địa điểm trên một bản đồ hoặc sơ đồ dựa trên các chỉ dẫn được nghe. Bản đồ có thể là một khu vực ngoài trời như công viên, khuôn viên trường học, hay một không gian trong nhà như tòa nhà, bảo tàng. Thí sinh sẽ được cung cấp một bản đồ với các điểm được đánh dấu bằng chữ cái (A, B, C…) và một danh sách các địa điểm cần dán nhãn (ví dụ: cửa hàng, khu vui chơi, tượng đài).
Nội dung bài nghe thường là một người nói duy nhất đang dẫn đường, miêu tả một tuyến đường, hoặc giới thiệu về cấu trúc của một địa điểm cụ thể. Nhiệm vụ của thí sinh là theo dõi chỉ dẫn âm thanh, đồng thời đối chiếu với bản đồ để tìm ra vị trí chính xác của từng đối tượng được hỏi. Đây là một dạng bài tương đối phổ biến, đặc biệt xuất hiện nhiều trong Part 2 của IELTS Listening. Việc nắm vững cách tiếp cận sẽ giúp bạn cải thiện đáng kể điểm số của mình.
Tổng quan về dạng bài Maps IELTS Listening
Ví dụ minh họa cho dạng bài Maps IELTS Listening thường có cấu trúc như sau:
Questions 16-20
Label the plan below.
Write the correct, A-H, next to Questions 16-20.
- Lộ trình học IELTS từng ngày hiệu quả cho người mới bắt đầu
- Đánh Giá Chi Tiết Ngày 16/2/2024 Dương Lịch
- Ngày 2/2/2023 Dương Lịch: Khám Phá Ngày Tốt Xấu Chi Tiết
- Ngày 28/1/2024 Dương Lịch: Phân Tích Cát Hung Toàn Diện
- Phong thủy làm nhà 2027 cho tuổi 1991 Tân Mùi
16. Starting point for walking the walls ….
17. Bow and arrow display ….
18. Hunting birds display ….
19. Traditional dancing ….
20. Shop ….
Branley Castle
Ví dụ đề thi dạng Maps IELTS Listening kèm transcript
Thí sinh cần nghe kỹ miêu tả về vị trí của từng đối tượng và chọn chữ cái tương ứng trên bản đồ. Các bản đồ thường có những yếu tố gây nhiễu, đòi hỏi sự tập trung cao độ và khả năng suy luận nhanh chóng. Việc luyện tập thường xuyên với các dạng bản đồ khác nhau sẽ giúp bạn làm quen với nhiều tình huống và cách diễn đạt chỉ dẫn đa dạng.
Các kỹ thuật phân tích bản đồ và đề bài
Để xử lý hiệu quả dạng bài Maps IELTS Listening, việc phân tích đề bài và bản đồ trước khi nghe là vô cùng quan trọng. Khoảng thời gian này, thường là 30-40 giây, cần được tận dụng tối đa để hình dung bố cục và các yếu tố quan trọng. Một chiến lược phân tích thông minh sẽ giúp bạn định hướng tốt hơn khi bài nghe bắt đầu.
Nắm bắt bố cục và điểm khởi đầu trên bản đồ
Trước tiên, hãy xác định loại bản đồ: đó là bản đồ ngoài trời hay sơ đồ trong nhà? Bản đồ ngoài trời thường có nhiều yếu tố tự nhiên như cây cối, sông ngòi, đường cong, có thể khó hình dung hơn so với sơ đồ nhà vuông vức. Việc nhận diện loại bản đồ giúp bạn chuẩn bị tinh thần cho các loại từ vựng và chỉ dẫn có thể xuất hiện.
Tiếp theo, và có lẽ là quan trọng nhất, là xác định điểm bắt đầu (starting point). Bài nghe thường sẽ bắt đầu từ một vị trí cụ thể và dẫn dắt bạn đi từ đó. Đánh dấu rõ ràng điểm này trên bản đồ là điều kiện tiên quyết để theo dõi đúng lộ trình. Cùng với đó, hãy chú ý đến các hướng cơ bản như Đông, Tây, Nam, Bắc (thường được ký hiệu bằng la bàn) và các hướng tương đối như trái, phải. Nhiều bản đồ không có la bàn, vì vậy bạn cần tự vẽ hoặc ước lượng dựa trên các đặc điểm chung của bản đồ.
Đừng quên các điểm mốc (landmarks) đã có sẵn trên bản đồ như hồ nước, tòa nhà lớn, cầu, hoặc các lối vào/ra. Chúng sẽ là những “neo” giúp bạn định vị và kiểm tra lại vị trí của mình trong suốt quá trình nghe. Việc này giúp bạn không bị lạc lối khi người nói miêu tả nhanh hoặc phức tạp.
Nhận diện các điểm mốc và khu vực gây nhiễu
Bản đồ trong IELTS Listening thường được thiết kế với các điểm gây nhiễu để kiểm tra khả năng phân biệt thông tin của thí sinh. Những điểm này có thể là các vị trí gần nhau, có đặc điểm tương đồng hoặc nằm trên cùng một lộ trình. Ví dụ, hai con đường song song hoặc hai tòa nhà có vẻ ngoài tương tự. Thí sinh cần phát hiện ra những điểm này và chuẩn bị tinh thần để nghe các chi tiết khác biệt.
Một số vị trí có thể có đặc điểm đặc biệt riêng, như nằm ở cuối đường cụt, được bao quanh bởi hàng cây, hoặc ở gần một giao lộ lớn. Ghi nhớ những đặc điểm này sẽ giúp bạn loại bỏ các lựa chọn sai và tập trung vào đáp án đúng. Ví dụ, nếu người nói đề cập “the shop at the end of the road”, bạn sẽ loại bỏ ngay những lựa chọn nằm ở giữa đường. Việc chủ động nhận diện các yếu tố này trong quá trình chuẩn bị sẽ tăng khả năng phản ứng nhanh khi nghe.
Những lưu ý quan trọng khi làm bài Maps IELTS
Thí sinh cũng nên dự đoán các phương án có thể xảy ra cho mỗi câu hỏi và ghi chú nhanh trên bản đồ. Điều này không chỉ giúp bạn tập trung vào những gì cần nghe mà còn là một cách để luyện tập khả năng tư duy không gian dưới áp lực thời gian. Hãy nhớ rằng mục tiêu là điền đúng vị trí, không phải là ghi lại tất cả những gì bạn nghe được.
Nâng cao vốn từ vựng định hướng cho Listening
Ngoài việc phân tích bản đồ, việc trang bị một vốn từ vựng phong phú và quen thuộc với các cấu trúc chỉ hướng là yếu tố then chốt để làm tốt dạng bài Maps IELTS Listening. Đây là một dạng bài đặc thù, yêu cầu người nghe không chỉ hiểu nghĩa từ mà còn phải hình dung được chuyển động và vị trí trong không gian.
Từ ngữ mô tả vị trí và di chuyển
Hãy làm quen với các từ và cụm từ miêu tả vị trí tương đối và tuyệt đối:
-
Chỉ vị trí:
- in front of / behind: phía trước / phía sau
- to the left of / on the left-hand side of: bên trái
- to the right of / on the right-hand side of: bên phải
- opposite / across from / facing: đối diện
- between A and B: ở giữa A và B
- in the centre / in the middle: ở giữa (trung tâm)
- in the corner: trong góc (ví dụ: top-left corner, bottom-right corner)
- inside / outside: bên trong / bên ngoài
- surrounded by: được bao quanh bởi
- next to / beside / by: bên cạnh
- above / below: phía trên / phía dưới
- at the end of: ở cuối của (con đường, hành lang)
- on one side / on the other side: ở một bên / ở phía bên kia
-
Chỉ hướng và di chuyển:
- go straight ahead / go straight on: đi thẳng
- turn left / turn right: rẽ trái / rẽ phải
- take the first/second turning on the left/right: rẽ ở ngã rẽ thứ nhất/hai bên trái/phải
- walk past / go past: đi qua
- go around: đi vòng quanh
- reach: đến
- enter: đi vào
- follow the path / road: đi theo con đường
- cross the bridge / road: băng qua cầu / đường
Ngoài ra, các từ vựng chỉ địa điểm cụ thể cũng rất quan trọng, ví dụ: foyer, lobby, hallway (sảnh, hành lang), room, building, complex (phòng, tòa nhà, khu phức hợp), staircase, ramp, lift, elevator (cầu thang, đường dốc, thang máy), entrance, gate (lối vào, cổng), pond, lake, river (ao, hồ, sông), main way, road, avenue, lane, drive (đường lớn), side path, footpath (đường nhỏ, lối mòn), bridge (cầu), roundabout (vòng xuyến), junction, T-junction, intersection (ngã ba, ngã tư), bend, turn (chỗ rẽ, khúc cua), block (lô đất).
Cấu trúc câu chỉ dẫn thường gặp
Trong bài nghe Maps IELTS, người nói thường sử dụng một số cấu trúc câu phổ biến để miêu tả lộ trình hoặc vị trí. Nắm vững những cấu trúc này sẽ giúp bạn dễ dàng theo kịp luồng thông tin:
-
Cấu trúc miêu tả lộ trình: Thường bắt đầu từ một điểm khởi đầu, sau đó là một chuỗi các chỉ dẫn di chuyển và các điểm mốc trên đường đi. Ví dụ: “From the main entrance, you need to turn right and walk along the corridor. You’ll pass the library on your left, and then the staff room is just opposite the main lecture hall.” Chuỗi miêu tả này đòi hỏi người nghe phải liên tục cập nhật vị trí của mình trên bản đồ.
-
Cấu trúc miêu tả vị trí tương đối: Người nói có thể trực tiếp chỉ ra vị trí của một đối tượng bằng cách liên hệ nó với các điểm đã biết. Ví dụ: “The cafe is located at the far end of the building, next to the main exit.” hoặc “You’ll find the children’s playground just to the east of the central fountain.” Việc nghe các từ khóa chỉ vị trí tương đối như next to, opposite, beyond, to the north/south/east/west là rất quan trọng.
Hãy luyện tập bằng cách tự miêu tả đường đi trong nhà mình hoặc từ nhà đến một địa điểm quen thuộc bằng tiếng Anh, sử dụng các từ vựng và cấu trúc đã học. Điều này giúp bạn củng cố khả năng hình dung và liên kết ngôn ngữ với không gian thực.
Mẹo luyện tập và tránh bẫy phổ biến
Để thành thạo dạng bài Maps IELTS Listening, việc luyện tập thường xuyên với chiến lược đúng đắn là không thể thiếu. Bên cạnh đó, việc nhận diện và tránh các bẫy thường gặp sẽ giúp bạn tối ưu hóa kết quả thi.
Phương pháp luyện tập chủ động
Khi luyện tập, không chỉ nghe và làm bài, hãy chủ động phân tích bài nghe và bản đồ. Ngay cả sau khi đã làm xong, hãy nghe lại đoạn audio kèm transcript. Điều này giúp bạn hiểu rõ cách các chỉ dẫn được diễn đạt và cách chúng liên quan đến vị trí trên bản đồ. Gạch chân các từ khóa chỉ hướng, vị trí và các điểm mốc.
Một phương pháp hiệu quả là “shadowing” – lặp lại những gì bạn nghe được ngay sau người nói. Điều này giúp bạn làm quen với ngữ điệu, tốc độ nói và cách phát âm các từ chỉ hướng. Hãy thử tự mình miêu tả lại đường đi trong bài nghe mà không nhìn transcript. Bạn cũng có thể dùng bản đồ của riêng mình (ví dụ: bản đồ khu phố, bản đồ công viên) và nhờ một người bạn đọc chỉ dẫn cho bạn luyện tập.
Việc ghi chú nhanh (note-taking) cũng rất hữu ích. Mặc dù bạn không cần ghi chép toàn bộ, nhưng việc vẽ các mũi tên, đánh dấu các điểm mốc tạm thời hoặc ghi chú nhanh các từ khóa chỉ hướng sẽ giúp bạn theo dõi lộ trình tốt hơn, đặc biệt khi thông tin được đưa ra dồn dập.
Lưu ý các bẫy thường gặp trong Maps IELTS Listening
- Thay đổi hướng đột ngột: Người nói có thể bắt đầu với một hướng đi, sau đó đột ngột thay đổi chỉ dẫn (“Oh, wait, actually, it’s better if you go this way…”). Hãy cảnh giác với những từ như but, however, actually, instead.
- Thông tin gây nhiễu: Bài nghe có thể đề cập đến nhiều địa điểm hoặc hướng đi không liên quan đến câu hỏi. Chỉ tập trung vào các chi tiết cần thiết để xác định câu trả lời.
- Paraphrasing (diễn đạt lại): Các từ vựng trên bản đồ hoặc trong câu hỏi có thể được diễn đạt lại bằng các từ đồng nghĩa trong bài nghe. Ví dụ, “shop” có thể được nhắc đến là “a place to buy souvenirs” hoặc “gift store”. Luôn mở rộng vốn từ đồng nghĩa của bạn.
- Phát âm tương tự: Một số từ chỉ hướng hoặc tên địa điểm có thể có phát âm gần giống nhau. Hãy luyện nghe kỹ để phân biệt rõ ràng.
- Vị trí tương đối so với vị trí tuyệt đối: Đôi khi người nói sẽ miêu tả một địa điểm dựa trên vị trí của bạn (từ góc nhìn thứ nhất), nhưng cũng có thể miêu tả nó dựa trên vị trí tuyệt đối trên bản đồ (ví dụ: “in the north-east corner”). Hãy luôn giữ vững phương hướng chung của bản đồ.
- Sử dụng số đếm thứ tự: “first left”, “second right” thường xuất hiện. Hãy đếm cẩn thận các ngã rẽ để không bị nhầm lẫn.
Luyện tập thường xuyên với nhiều nguồn đề thi khác nhau sẽ giúp bạn làm quen với các kiểu bẫy và cách diễn đạt đa dạng trong dạng bài Maps IELTS Listening. Đừng nản chí nếu ban đầu gặp khó khăn; sự kiên trì và áp dụng đúng chiến lược sẽ mang lại hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp về dạng bài Maps IELTS Listening
1. Dạng bài Maps thường xuất hiện ở phần nào của IELTS Listening?
Dạng bài Maps và Plans labelling thường xuất hiện ở Part 2 của IELTS Listening. Phần này thường có một người nói duy nhất miêu tả một địa điểm hoặc một lộ trình.
2. Làm thế nào để phân biệt “left” và “right” trong bài nghe khi có nhiều thông tin dồn dập?
Để phân biệt “left” và “right” hiệu quả, bạn cần thực hành nghe chủ động và phản ứng nhanh. Trước khi nghe, hãy hình dung mình đang di chuyển trên bản đồ từ điểm bắt đầu. Khi nghe thấy chỉ dẫn “turn left” hay “turn right”, hãy ngay lập tức dùng ngón tay hoặc bút chì vẽ theo hướng đó trên bản đồ. Ngoài ra, việc nắm vững các từ đồng nghĩa như “on your left-hand side” hay “to your right” cũng giúp bạn dễ dàng nhận diện hơn. Luyện tập thường xuyên với các bài nghe định hướng sẽ cải thiện phản xạ của bạn.
3. Tôi có cần ghi nhớ tất cả từ vựng chỉ hướng không?
Bạn không nhất thiết phải ghi nhớ tất cả, nhưng việc nắm vững các từ vựng và cụm từ chỉ hướng cơ bản và phổ biến là cực kỳ quan trọng. Tập trung vào những từ như straight ahead, turn left/right, pass, opposite, next to, at the end of, và các từ chỉ phương hướng (north, south, east, west). Hiểu biết về cách người bản xứ miêu tả không gian cũng quan trọng hơn việc chỉ học thuộc lòng từng từ đơn lẻ.
4. Nên làm gì nếu tôi bị mất dấu vị trí trên bản đồ?
Nếu bạn bị mất dấu vị trí, đừng hoảng sợ. Hãy cố gắng “bắt” lại thông tin khi người nói đề cập đến một điểm mốc quen thuộc hoặc một địa điểm dễ nhận biết mà bạn đã xác định trước đó trên bản đồ. Đôi khi, bạn có thể phải bỏ qua một câu để tập trung vào câu tiếp theo, vì cố gắng tìm lại thông tin đã qua có thể khiến bạn lỡ cả những câu sau. Việc đánh dấu các điểm mốc quan trọng trước khi nghe sẽ hỗ trợ rất nhiều trong trường hợp này.
5. Có mẹo nào để cải thiện khả năng hình dung không gian cho dạng bài này không?
Để cải thiện khả năng hình dung không gian, bạn có thể thực hành các bài tập sau:
- Tự miêu tả đường đi từ nhà đến trường/công ty/cửa hàng yêu thích của bạn bằng tiếng Anh.
- Xem các video hướng dẫn du lịch hoặc miêu tả các tòa nhà, công viên bằng tiếng Anh và cố gắng vẽ lại sơ đồ dựa trên miêu tả đó.
- Sử dụng Google Maps và thử miêu tả đường đi giữa hai điểm bất kỳ, tập trung vào các chỉ dẫn rẽ, các giao lộ và điểm mốc.
- Chơi các trò chơi điện tử hoặc ứng dụng có yếu tố định vị bản đồ.
Những hoạt động này giúp bạn liên kết ngôn ngữ với hình ảnh không gian một cách tự nhiên và hiệu quả.
Dạng bài Maps IELTS Listening có thể là một thử thách, nhưng với chiến lược đúng đắn và sự luyện tập kiên trì, bạn hoàn toàn có thể chinh phục nó. Tại Edupace, chúng tôi tin rằng việc trang bị kiến thức vững chắc và các mẹo học tập hiệu quả sẽ giúp bạn tự tin hơn trong hành trình chinh phục IELTS của mình. Hãy tiếp tục khám phá và nâng cao các kỹ năng nghe hiểu tiếng Anh, đặc biệt là khả năng định vị bản đồ và nghe hiểu chỉ dẫn, để đạt được mục tiêu học tập cao nhất.
