Quy định về bảo hiểm xã hội một lần luôn là chủ đề được nhiều người lao động quan tâm, đặc biệt khi có những cập nhật từ Luật Bảo hiểm xã hội mới. Việc nắm rõ thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần giúp người tham gia chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Bài viết này từ Edupace sẽ cung cấp thông tin chi tiết về những thay đổi và quy trình cần thiết.
Những điểm mới quan trọng về chính sách BHXH một lần từ năm 2025
Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, được Quốc hội thông qua, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Sự thay đổi này mang đến một số điểm mới đáng chú ý liên quan đến việc rút BHXH một lần. Người lao động cần cập nhật thông tin để hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình theo quy định mới.
Đối tượng tham gia BHXH từ 01/7/2025 sẽ khó rút BHXH một lần hơn
Theo điểm đ khoản 1 Điều 70 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, quy định về các trường hợp được rút BHXH một lần đã có sự điều chỉnh. Cụ thể, những người bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 trở đi sẽ không được nhận bảo hiểm xã hội một lần sau 12 tháng nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH, trừ một số trường hợp đặc biệt.
Quy định này nhằm hướng tới mục tiêu khuyến khích người lao động tích lũy thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu khi về già, đảm bảo an sinh xã hội bền vững hơn. Thay vì lựa chọn nhận tiền một lần, người lao động sẽ được khuyến khích tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện hoặc bảo lưu thời gian đóng để sau này đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hàng tháng.
Các trường hợp đặc biệt vẫn được rút BHXH một lần theo quy định mới
Dù quy định mới hạn chế việc rút BHXH một lần đối với người tham gia từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, vẫn có những ngoại lệ quan trọng. Người lao động thuộc các trường hợp sau đây vẫn được phép nhận bảo hiểm xã hội một lần, không phân biệt thời điểm bắt đầu tham gia: đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện; ra nước ngoài để định cư; mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định của Bộ Y tế như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS. Ngoài ra, những người có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày 01 tháng 7 năm 2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm, vẫn thuộc diện được rút BHXH một lần theo quy định cũ.
Bổ sung thêm đối tượng được nhận BHXH một lần
Luật BHXH 2024 cũng mở rộng thêm một số trường hợp được phép rút BHXH một lần. Cụ thể, căn cứ Điều 102 Luật BHXH mới, hai nhóm đối tượng sau đây được bổ sung vào danh sách các trường hợp được nhận trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần: người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và người khuyết tật đặc biệt nặng.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Khám phá kí ức về thời đi học ngày xưa đầy thú vị
- Chi tiết về ngày 27/2/2005 theo lịch vạn niên
- Luận Giải Độ Hợp: Nam Giáp Thân 2004 và Nữ Canh Thìn 2000
- Lợi Ích Của Học Trực Tuyến: Tối Ưu Tiềm Năng Cá Nhân
- Tối Ưu Kiểm Tra Chính Tả Tiếng Anh Bằng Grammarly Trên Word
Việc bổ sung này thể hiện sự quan tâm đến những người lao động gặp khó khăn lớn về sức khỏe, không còn khả năng lao động để tiếp tục tham gia hoặc tích lũy thời gian đóng BHXH. Quyết định này giúp họ có nguồn tài chính nhất định để trang trải cuộc sống khi không may gặp phải những tình trạng sức khỏe nghiêm trọng.
Chi tiết điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định hiện hành và mới
Để đủ điều kiện nhận bảo hiểm xã hội một lần, người lao động cần thuộc một trong các trường hợp được pháp luật quy định. Theo Nghị định 115/2015/NĐ-CP và Nghị quyết 93/2015/QH13, các điều kiện hiện hành bao gồm: đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện; sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH và không tiếp tục đóng BHXH; ra nước ngoài để định cư; mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng do Bộ Y tế quy định.
Từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, với hiệu lực của Luật BHXH 2024, điều kiện hưởng về cơ bản vẫn được giữ nguyên cho những người đã tham gia trước thời điểm này. Tuy nhiên, như đã nêu, người bắt đầu tham gia từ ngày Luật có hiệu lực sẽ không còn áp dụng điều kiện “sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH” nếu không thuộc các trường hợp đặc biệt khác như đủ tuổi hưu (chưa đủ 15 năm đóng), đi định cư, hoặc mắc bệnh hiểm nghèo.
Cách tính mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần chi tiết
Mức tiền bảo hiểm xã hội một lần mà người lao động nhận được phụ thuộc vào tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Công thức tính được quy định rõ ràng trong luật.
Công thức tính mức hưởng chung
Theo quy định, mức hưởng BHXH một lần được tính dựa trên số năm đã đóng BHXH. Đối với mỗi năm đóng trước năm 2014, người lao động được tính bằng 1,5 lần mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Đối với những năm đóng từ năm 2014 trở đi, mỗi năm được tính bằng 02 lần mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức hưởng bằng số tiền đã đóng, nhưng tối đa không quá 02 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.
Luật BHXH 2024 làm rõ thêm về cách xử lý tháng lẻ khi tính mức hưởng. Nếu thời gian đóng bảo hiểm xã hội có cả trước và sau năm 2014 mà thời gian đóng trước năm 2014 có tháng lẻ, những tháng lẻ này sẽ được chuyển sang giai đoạn đóng từ năm 2014 trở đi để tính mức hưởng. Khi tính tháng lẻ nói chung, từ 01 đến 06 tháng được tính là nửa năm, từ 07 đến 11 tháng được tính là một năm.
Tính mức hưởng trong một số trường hợp cụ thể
Đối với người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 01 năm, mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính bằng 22% của các mức tiền lương tháng đã đóng BHXH. Số tiền tối đa nhận được không vượt quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của họ.
Trường hợp người lao động có cả thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện, mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần sẽ không bao gồm số tiền Nhà nước đã hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện cho từng thời kỳ, trừ một số trường hợp đặc biệt. Cách tính được thực hiện như người lao động không được hỗ trợ, sau đó trừ đi tổng số tiền Nhà nước đã hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện. Số tiền hỗ trợ này được tính theo công thức dựa trên chuẩn nghèo khu vực nông thôn và tỷ lệ hỗ trợ của nhà nước từng tháng.
Thời điểm đủ điều kiện để nhận bảo hiểm xã hội một lần
Thời điểm mà người lao động có thể bắt đầu thực hiện thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần được xác định dựa trên điều kiện hưởng của từng trường hợp cụ thể. Theo Khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13, đối với trường hợp người lao động nghỉ việc và chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội, thời điểm đủ điều kiện nộp hồ sơ là sau khi chấm dứt đóng BHXH đủ 12 tháng (một năm).
Việc chờ đợi đủ một năm sau khi nghỉ việc là điều kiện bắt buộc đối với phần lớn người lao động muốn rút BHXH một lần theo diện này. Tuy nhiên, những trường hợp đủ tuổi hưởng lương hưu (mà chưa đủ điều kiện thời gian đóng), đi định cư ở nước ngoài, hoặc mắc các bệnh hiểm nghèo theo quy định của Bộ Y tế thì có thể làm thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần ngay mà không cần phải chờ đủ 12 tháng sau khi nghỉ việc. Thời điểm tính hưởng BHXH một lần trên thực tế là thời điểm được ghi nhận trong quyết định giải quyết của cơ quan bảo hiểm xã hội.
Hướng dẫn chi tiết quy trình và hồ sơ thủ tục nhận BHXH một lần
Việc thực hiện thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần bao gồm các bước cơ bản từ chuẩn bị hồ sơ đến nhận kết quả giải quyết. Người lao động có thể lựa chọn hình thức nộp hồ sơ phù hợp với điều kiện của mình.
Quy trình nộp hồ sơ và giải quyết chế độ
Quy trình thực hiện thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần bao gồm ba bước chính. Bước 1 là lập và nộp hồ sơ: người lao động chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo quy định và nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội nơi mình cư trú. Bước 2 là cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ và giải quyết chế độ theo đúng quy định của pháp luật. Bước 3 là nhận kết quả giải quyết: sau khi hồ sơ được xử lý xong, người lao động sẽ nhận được Quyết định về việc hưởng BHXH một lần, Bản quá trình đóng BHXH của mình, và khoản tiền trợ cấp được duyệt.
Các hình thức nộp hồ sơ thủ tục nhận BHXH một lần
Hiện nay, người lao động có nhiều lựa chọn về cách thức nộp hồ sơ để thực hiện thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần. Các hình thức phổ biến bao gồm: nộp trực tiếp tại bộ phận Một cửa của cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cư trú; nộp qua dịch vụ bưu chính công ích, gửi hồ sơ qua đường bưu điện đến cơ quan BHXH; hoặc nộp qua giao dịch điện tử, sử dụng Cổng Thông tin điện tử BHXH Việt Nam hoặc qua Tổ chức I-VAN nếu đã đăng ký dịch vụ này. Nếu chọn hình thức điện tử nhưng không thể chuyển đổi toàn bộ hồ sơ giấy sang định dạng điện tử, người lao động cần gửi bổ sung hồ sơ giấy qua dịch vụ bưu chính công ích.
Thành phần hồ sơ hưởng chế độ BHXH một lần
Để hoàn thành thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần, người lao động cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định. Thành phần hồ sơ cơ bản bao gồm Bản chính Sổ bảo hiểm xã hội và Bản chính Đơn đề nghị hưởng trợ cấp BHXH một lần (theo Mẫu số 14-HSB).
Ngoài ra, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, người lao động cần bổ sung các giấy tờ khác. Người ra nước ngoài để định cư cần nộp thêm các giấy tờ xác nhận việc thôi quốc tịch Việt Nam, hộ chiếu nước ngoài, thị thực định cư, hoặc giấy tờ xác nhận đang làm thủ tục nhập quốc tịch, thẻ thường trú/cư trú từ 05 năm trở lên do cơ quan nước ngoài cấp (kèm bản dịch tiếng Việt được chứng thực). Người bị mắc bệnh hiểm nghèo cần có trích sao/tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được, hoặc Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên của Hội đồng Giám định Y khoa. Đối với trường hợp thanh toán phí giám định y khoa, cần có hóa đơn, chứng từ kèm theo bảng kê các nội dung giám định. Người có thời gian phục vụ trong Quân đội trước ngày 01/01/2007 tại địa bàn có hưởng phụ cấp khu vực mà sổ BHXH chưa thể hiện đủ thông tin cần có thêm Bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong Quân đội (Mẫu số 04B – HBQP). Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thì hồ sơ đơn giản hơn, chỉ cần Đơn đề nghị và các giấy tờ liên quan đến tình trạng bệnh hiểm nghèo (nếu có).
Thời gian giải quyết hồ sơ và nhận tiền BHXH một lần
Sau khi hoàn tất thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần bằng việc nộp đầy đủ hồ sơ, người lao động sẽ quan tâm đến thời gian xử lý và nhận được tiền trợ cấp. Theo quy định tại Khoản 4 Điều 110 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động trong thời hạn tối đa 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có vấn đề cần bổ sung, cơ quan BHXH sẽ có thông báo hướng dẫn người lao động hoàn thiện. Trường hợp hồ sơ đầy đủ nhưng không được giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do cụ thể. Sau khi có quyết định giải quyết hưởng BHXH một lần, người lao động sẽ nhận tiền theo hình thức đã đăng ký: trực tiếp tại cơ quan BHXH, qua dịch vụ bưu chính công ích, hoặc chuyển khoản qua tài khoản ngân hàng cá nhân.
Hướng dẫn nộp hồ sơ thủ tục rút BHXH một lần trực tuyến và nhận tiền qua ATM
Với sự phát triển của công nghệ, việc thực hiện thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần online ngày càng trở nên phổ biến và tiện lợi. Người lao động có thể thực hiện các bước nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công của BHXH Việt Nam.
Các bước nộp hồ sơ online
Để rút BHXH một lần online, người lao động cần truy cập Cổng dịch vụ công của BHXH Việt Nam. Sau khi đăng nhập vào tài khoản cá nhân, chọn mục “Thông tin tài khoản”, sau đó chọn “Kê khai hồ sơ”. Tại đây, người lao động lựa chọn cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ và tìm thủ tục “Giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội một lần“. Hệ thống sẽ hiển thị Mẫu 14-HSB để người lao động điền trực tuyến. Người lao động cần điền đầy đủ các thông tin yêu cầu và lựa chọn hình thức nhận tiền BHXH một lần mong muốn.
Tiếp theo, người lao động cần tải lên các file đính kèm là bản sao điện tử hoặc bản scan các giấy tờ cần thiết tùy theo trường hợp của mình (sổ BHXH, giấy tờ tùy thân, giấy tờ chứng minh lý do hưởng như giấy định cư, hồ sơ bệnh án…). Lưu ý rằng các file này cần là văn bản điện tử hoặc bản sao điện tử đã được chứng thực. Nếu không có bản điện tử chứng thực, người lao động có thể gửi bản scan và sau đó nộp bản chính hoặc bản sao hợp lệ để đối chiếu khi nhận kết quả, hoặc gửi toàn bộ hồ sơ giấy qua bưu điện theo quy định. Sau khi hoàn tất việc đính kèm file, nhập mã kiểm tra và ấn “Xác nhận”, rồi nhập mã xác thực được gửi về số điện thoại. Hệ thống sẽ thông báo nộp hồ sơ thành công và người lao động có thể theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ qua mục “Lịch sử kê khai”.
Đăng ký nhận tiền BHXH một lần qua thẻ ATM
Hình thức nhận tiền bảo hiểm xã hội một lần qua tài khoản ngân hàng (thẻ ATM) rất tiện lợi và được nhiều người lựa chọn. Để đăng ký hình thức này, người lao động chỉ cần điền thông tin tài khoản ngân hàng cá nhân trực tiếp vào Mẫu 14-HSB khi làm hồ sơ.
Trên mẫu đơn, người lao động tích chọn mục “Nhận tiền qua tài khoản cá nhân” và cung cấp đầy đủ các thông tin bao gồm: Tên chủ tài khoản, Số tài khoản, Tên ngân hàng mở tài khoản, và Chi nhánh mở tài khoản. Việc cung cấp thông tin chính xác là rất quan trọng để đảm bảo tiền trợ cấp được chuyển đúng địa chỉ. Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ căn cứ vào thông tin này để thực hiện việc chi trả sau khi hồ sơ được giải quyết thành công.
Câu hỏi thường gặp về BHXH một lần
Ai bị ảnh hưởng bởi quy định mới về rút BHXH 1 lần từ 01/7/2025?
Quy định mới của Luật BHXH 2024 về việc hạn chế rút BHXH một lần chủ yếu áp dụng cho những người bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 trở đi. Những người này sẽ không được phép rút BHXH một lần sau 12 tháng nghỉ việc nếu chưa đủ 20 năm đóng, trừ các trường hợp đặc biệt (đủ tuổi hưu chưa đủ 15 năm đóng, đi định cư, bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động nặng). Những người đã tham gia BHXH trước ngày 01 tháng 7 năm 2025 vẫn áp dụng quy định hiện hành về điều kiện hưởng.
Thời gian đóng BHXH bao lâu thì được rút 1 lần?
Không có yêu cầu về thời gian đóng tối thiểu để được rút BHXH một lần, trừ trường hợp đủ tuổi hưu (yêu cầu chưa đủ 20 năm đóng hoặc chưa đủ 15 năm đóng tùy trường hợp). Điều kiện chính thường là sau 12 tháng nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội (áp dụng cho người tham gia trước 01/7/2025). Các trường hợp khác như định cư nước ngoài, bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động nặng không yêu cầu thời gian đóng cụ thể.
Bị bệnh nặng có được rút BHXH 1 lần không cần đợi 1 năm nghỉ việc?
Có. Theo quy định, người lao động đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định của Bộ Y tế (ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS…) hoặc các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế được hưởng bảo hiểm xã hội một lần mà không cần phải chờ đủ 12 tháng sau khi nghỉ việc và không phụ thuộc vào thời gian đóng bảo hiểm xã hội.
Làm sao để nộp hồ sơ BHXH 1 lần online?
Bạn có thể nộp hồ sơ BHXH một lần online thông qua Cổng dịch vụ công của BHXH Việt Nam. Bạn cần đăng nhập tài khoản, chọn thủ tục “Giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội một lần“, điền thông tin vào mẫu đơn trực tuyến (Mẫu 14-HSB), tải lên các giấy tờ cần thiết dạng file điện tử hoặc bản scan, xác nhận và gửi hồ sơ. Bạn có thể theo dõi quá trình xử lý trên hệ thống.
Tôi có cả thời gian đóng BHXH bắt buộc và tự nguyện thì tính mức hưởng thế nào?
Khi tính mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần cho người có cả thời gian đóng bắt buộc và tự nguyện, số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện sẽ không được tính vào mức hưởng, trừ trường hợp đặc biệt. Mức hưởng được tính như thông thường (1.5x trước 2014, 2x từ 2014), sau đó trừ đi tổng số tiền Nhà nước đã hỗ trợ bạn trong suốt thời gian tham gia BHXH tự nguyện.
Việc nắm vững thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần là quyền lợi thiết yếu của mỗi người lao động. Với những thay đổi sắp có hiệu lực, việc cập nhật thông tin trở nên càng quan trọng. Edupace hy vọng những thông tin này giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về quy trình và các quy định liên quan đến bảo hiểm xã hội một lần.
