Việc ban hành các quy định pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước luôn là ưu tiên hàng đầu. Trong bối cảnh đó, Nghị định 120/2025/NĐ-CP của Chính phủ ra đời, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc phân định thẩm quyền giữa các cấp chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp. Bài viết này của Edupace sẽ làm rõ những điểm mới và quy định quan trọng của Nghị định này.
Quy định chung về phân định thẩm quyền
Nghị định 120/2025/NĐ-CP là văn bản pháp lý quy định chi tiết về việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cấp chính quyền ở địa phương khi tổ chức theo mô hình 02 cấp. Trọng tâm của Nghị định này là các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp. Mục tiêu chính là làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cấp chính quyền, đồng thời tạo sự thuận lợi, minh bạch cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến tư pháp.
Phạm vi điều chỉnh Nghị định
Nghị định này tập trung quy định cụ thể về việc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp (thường là cấp tỉnh và cấp xã hoặc tỉnh và huyện tùy mô hình tổ chức ở từng địa phương, tuy nhiên Nghị định này làm rõ trong mô hình 02 cấp) trong các lĩnh vực đặc thù thuộc chức năng quản lý của Bộ Tư pháp. Đồng thời, văn bản cũng nêu rõ trình tự, thủ tục cần thực hiện khi có sự chuyển giao thẩm quyền từ cấp huyện sang cấp xã hoặc cấp tỉnh, đảm bảo quá trình này diễn ra suôn sẻ, không gây gián đoạn hoạt động công vụ và ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức.
Các Nguyên tắc cốt lõi khi phân định thẩm quyền
Việc phân định thẩm quyền theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP tuân thủ nhiều nguyên tắc quan trọng để đảm bảo tính hiệu quả và phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành. Một trong những nguyên tắc cơ bản là sự phù hợp với Hiến pháp và các luật nền tảng như Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Việc phân định phải rõ ràng nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cấp, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót. Năng lực thực thi của cơ quan, người có thẩm quyền được giao nhiệm vụ mới cũng là yếu tố được xem xét kỹ lưỡng.
Nghị định nhấn mạnh sự rõ ràng trong việc phân định thẩm quyền giữa Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân. Đồng thời, phân biệt rõ thẩm quyền chung của Ủy ban nhân dân với thẩm quyền riêng của Chủ tịch. Việc này nhằm xác định rõ trách nhiệm giải trình và tăng cường hiệu quả quản lý. Các nguyên tắc khác bao gồm đảm bảo cơ sở pháp lý cho hoạt động liên tục của cơ quan nhà nước, thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, công khai, minh bạch thủ tục hành chính, và tuân thủ các điều ước quốc tế. Cuối cùng, kinh phí thực hiện nhiệm vụ chuyển giao thẩm quyền được đảm bảo từ ngân sách nhà nước.
Quy định về phí, lệ phí liên quan
Đối với các thủ tục hành chính thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 120/2025/NĐ-CP mà theo quy định pháp luật có yêu cầu nộp phí, lệ phí, Nghị định làm rõ trách nhiệm nộp. Theo đó, cá nhân hoặc tổ chức khi thực hiện thủ tục hành chính sẽ nộp phí, lệ phí trực tiếp cho cơ quan tiếp nhận hồ sơ. Mức phí, lệ phí cũng như công tác quản lý, sử dụng nguồn thu này sẽ thực hiện theo quy định hiện hành của Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tùy thuộc vào loại phí, lệ phí cụ thể. Điều này đảm bảo tính thống nhất và minh bạch trong việc thu, nộp các khoản phí liên quan đến thủ tục hành chính tư pháp.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Hướng Dẫn Đặt Bàn Thờ Thần Tài Cho Gia Chủ Tuổi Mậu Thân
- Nằm Mơ Thấy Cá Sấu Ăn Thịt Người: Giải Mã Điềm Báo Bí Ẩn
- Bí Quyết Nắm Vững Tiếng Anh 6 Global Success Hiệu Quả
- Nằm mơ thấy bố mẹ chồng cũ: Giải Mã Điềm Báo & Ý Nghĩa Sâu Sắc
- Bài Tập Mệnh Đề Quan Hệ: Nắm Vững Ngữ Pháp Tiếng Anh
Phân định thẩm quyền trong lĩnh vực Hành chính tư pháp
Lĩnh vực Hành chính tư pháp, bao gồm hộ tịch và nuôi con nuôi, là một trong những trọng tâm của Nghị định 120/2025/NĐ-CP trong việc phân định thẩm quyền cho chính quyền địa phương 02 cấp. Những điều chỉnh này nhằm mục đích đưa các dịch vụ công đến gần người dân hơn, giảm tải cho các cơ quan cấp trên và tăng cường vai trò của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc giải quyết các vấn đề thường ngày của người dân.
Thẩm quyền đăng ký hộ tịch tại cấp xã
Theo quy định mới của Nghị định này, Ủy ban nhân dân cấp xã được giao thẩm quyền thực hiện nhiều loại đăng ký hộ tịch quan trọng. Điều này dựa trên cơ sở kế thừa và cụ thể hóa các quy định từ Luật Hộ tịch năm 2014 và Nghị định số 123/2015/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung). Các loại việc hộ tịch mà Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền bao gồm đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử, đăng ký kết hôn, đăng ký nhận cha, mẹ, con, đăng ký giám hộ, đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, và xác định lại dân tộc, cùng nhiều thủ tục khác được liệt kê chi tiết trong các văn bản pháp luật liên quan. Ngoài ra, Ủy ban nhân dân cấp xã cũng có thẩm quyền khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và xác nhận thông tin hộ tịch theo quy định tại Nghị định số 87/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung). Việc phân cấp này giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại khi thực hiện các thủ tục thiết yếu.
Quy định về nơi thực hiện thủ tục hộ tịch
Nghị định 120/2025/NĐ-CP tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính về hộ tịch bằng cách cho phép họ có quyền lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch tại nơi cư trú. Nơi cư trú này được xác định theo quy định của pháp luật về cư trú. Điều này có nghĩa là người dân có thể lựa chọn Ủy ban nhân dân cấp xã nơi họ đang thường trú hoặc tạm trú để giải quyết các yêu cầu về hộ tịch. Hơn nữa, trong trường hợp người dân lựa chọn nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã không phải nơi thường trú hoặc tạm trú có thẩm quyền giải quyết, Nghị định quy định rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tiếp nhận yêu cầu là phải hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến đến đúng cơ quan có thẩm quyền. Đây là một điểm nhấn quan trọng, thể hiện sự linh hoạt và ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính, hướng tới sự tiện lợi cho người dân.
Đơn giản hóa thủ tục (Không cần ký Sổ hộ tịch tại cơ quan)
Một sự thay đổi đáng chú ý trong việc giải quyết thủ tục hành chính về hộ tịch được quy định tại Nghị định 120/2025/NĐ-CP là việc đơn giản hóa quy trình đối với một số loại đăng ký. Cụ thể, người yêu cầu đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử, đăng ký nhận cha, mẹ, con, đăng ký giám hộ, đăng ký thay đổi, chấm dứt giám hộ, đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt giám sát việc giám hộ, đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc không còn bắt buộc phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch để trực tiếp ký vào Sổ hộ tịch. Quy định này phản ánh xu hướng hiện đại hóa thủ tục hành chính, dựa trên nền tảng của Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử. Thông tin có thể được cập nhật và xác nhận thông qua các phương thức điện tử an toàn, giảm bớt gánh nặng về thời gian và di chuyển cho người dân, đặc biệt là những người ở xa hoặc gặp khó khăn trong việc đi lại.
Trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong công tác hộ tịch
Mặc dù phần lớn thẩm quyền đăng ký hộ tịch được phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp xã, Nghị định 120/2025/NĐ-CP vẫn quy định rõ trách nhiệm quan trọng của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Cụ thể, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ các giấy tờ hộ tịch hoặc nội dung đăng ký hộ tịch đã được cấp hoặc đăng ký bởi cơ quan đăng ký hộ tịch cấp dưới (bao gồm cả Ủy ban nhân dân cấp xã và Sở Tư pháp trước đây) mà được xác định là trái quy định pháp luật. Tuy nhiên, thẩm quyền này không áp dụng đối với các trường hợp kết hôn trái pháp luật, vốn được điều chỉnh bởi Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Quy định này nhằm đảm bảo sự giám sát, kiểm soát từ cấp trên đối với công tác đăng ký và quản lý hộ tịch, góp phần nâng cao tính chính xác và hợp pháp của dữ liệu hộ tịch quốc gia.
Quản lý nhà nước về hộ tịch của Ủy ban nhân dân cấp xã
Vai trò của Ủy ban nhân dân cấp xã không chỉ dừng lại ở việc trực tiếp giải quyết các yêu cầu đăng ký hộ tịch mà còn mở rộng sang công tác quản lý nhà nước về hộ tịch tại địa phương. Theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm quản lý toàn diện công tác hộ tịch trên địa bàn mình quản lý. Điều này bao gồm việc cập nhật thông tin hộ tịch vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, khai thác và sử dụng dữ liệu này phục vụ công tác chuyên môn, cũng như tổng hợp, đánh giá tình hình thực hiện công tác đăng ký và quản lý hộ tịch. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm định kỳ báo cáo số liệu đăng ký hộ tịch và tình hình thực hiện công tác này lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Cơ quan và công chức thực hiện công tác hộ tịch
Để đảm bảo công tác hộ tịch được thực hiện đúng quy định và hiệu quả, Nghị định 120/2025/NĐ-CP cũng làm rõ về các cơ quan và công chức có liên quan. Cơ quan đăng ký hộ tịch được quy định tại Luật Hộ tịch bao gồm Ủy ban nhân dân cấp xã, Cơ quan đại diện ngoại giao, Cơ quan đại diện lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài. Tại địa phương, công chức làm công tác hộ tịch chính là công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã. Công chức này đóng vai trò nòng cốt, trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ đăng ký hộ tịch được giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định của Nghị định này. Họ cũng chịu trách nhiệm tổng hợp, đánh giá và thống kê số liệu hộ tịch trên địa bàn, hỗ trợ Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước về hộ tịch.
Trách nhiệm quản lý nuôi con nuôi của Ủy ban nhân dân các cấp
Lĩnh vực nuôi con nuôi cũng là một phần quan trọng trong việc phân định thẩm quyền tại Nghị định 120/2025/NĐ-CP. Nghị định này quy định rõ trách nhiệm kiểm tra, theo dõi tình hình nuôi con nuôi tại địa phương được giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây là một nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của trẻ em được nhận làm con nuôi và người nhận con nuôi. Bên cạnh việc kiểm tra, theo dõi, Ủy ban nhân dân cấp xã còn có trách nhiệm báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về tình hình giải quyết các vụ việc nuôi con nuôi và việc thực hiện pháp luật về nuôi con nuôi trên địa bàn. Sự tham gia sát sao của Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác này giúp tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh liên quan đến nuôi con nuôi.
Quy trình rà soát và tìm người nhận trẻ em làm con nuôi
Nghị định 120/2025/NĐ-CP cụ thể hóa quy trình rà soát và tìm người nhận trẻ em làm nuôi con nuôi, đặc biệt đối với những trẻ em cần được sự chăm sóc thay thế. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp xã định kỳ 06 tháng sẽ tiến hành rà soát, đánh giá tình hình trẻ em cần được nhận làm con nuôi trên địa bàn. Nếu qua rà soát mà không tìm được công dân Việt Nam thường trú ở trong nước nhận trẻ em làm con nuôi, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm lập văn bản kèm theo hồ sơ của trẻ em và gửi đến Sở Tư pháp. Sở Tư pháp sau đó sẽ có trách nhiệm tìm người nhận trẻ em làm con nuôi theo quy định.
Đối với trẻ em sống tại các cơ sở nuôi dưỡng (như trẻ bị bỏ rơi, trẻ mồ côi cả cha mẹ, trẻ không nơi nương tựa), cơ sở nuôi dưỡng sẽ thực hiện việc đánh giá nhu cầu cần được nhận làm con nuôi của trẻ, lập hồ sơ đầy đủ và xin ý kiến của cơ quan chủ quản. Sau khi nhận được ý kiến của cơ quan chủ quản, cơ sở nuôi dưỡng gửi hồ sơ trẻ em đến Sở Tư pháp để thực hiện việc thông báo tìm người nhận con nuôi. Quy định này đảm bảo không có trẻ em nào bị bỏ sót trong hệ thống tìm kiếm gia đình thay thế, đồng thời phân rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành trong quy trình này.
Hỗ trợ nộp hồ sơ nuôi con nuôi trực tuyến
Nhằm khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong kỷ nguyên số, Nghị định 120/2025/NĐ-CP quy định về việc hỗ trợ nộp hồ sơ nuôi con nuôi trực tuyến. Tương tự như trong lĩnh vực hộ tịch, trường hợp người nhận con nuôi lựa chọn nộp hồ sơ không phải tại Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền giải quyết vụ việc nuôi con nuôi của mình, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó đến nộp hồ sơ ban đầu sẽ có trách nhiệm hỗ trợ. Sự hỗ trợ này bao gồm việc hướng dẫn và hỗ trợ người nhận con nuôi thực hiện việc nộp hồ sơ trực tuyến đến đúng Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền giải quyết theo quy định pháp luật. Điều này giúp giảm thiểu khó khăn về địa lý, thủ tục giấy tờ, và thúc đẩy việc ứng dụng dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực nuôi con nuôi.
Thay đổi yêu cầu về Phiếu lý lịch tư pháp và giấy khám sức khỏe
Một điểm mới quan trọng khác liên quan đến thủ tục hành chính về nuôi con nuôi theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP là sự thay đổi trong yêu cầu về hồ sơ. Đối với các thủ tục hành chính mà theo quy định trước đây yêu cầu người nộp hồ sơ phải xuất trình Phiếu lý lịch tư pháp (được quy định trong Luật Nuôi con nuôi và Nghị định số 19/2011/NĐ-CP), nay cơ quan giải quyết thủ tục hành chính sẽ có trách nhiệm chủ động yêu cầu cơ quan quản lý dữ liệu lý lịch tư pháp cung cấp thông tin cần thiết. Điều này đồng nghĩa với việc cá nhân khi thực hiện các thủ tục hành chính này không còn phải tự mình xin và nộp Phiếu lý lịch tư pháp vào hồ sơ của mình.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng làm rõ quy định về giấy khám sức khỏe của người nhận con nuôi và người được giới thiệu làm con nuôi trong nước. Giấy khám sức khỏe này phải do bệnh viện đa khoa, phòng khám đa khoa, hoặc Trung tâm y tế khu vực cấp. Quy định này nhằm đảm bảo sức khỏe của cả người nhận con nuôi và trẻ em, đồng thời chuẩn hóa cơ quan y tế có đủ năng lực để cấp loại giấy tờ này cho mục đích nuôi con nuôi.
Xác nhận công dân Việt Nam đủ điều kiện nhận trẻ em láng giềng làm con nuôi
Một trường hợp đặc thù trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế là việc công dân Việt Nam thường trú ở khu vực biên giới nhận trẻ em của nước láng giềng cư trú ở khu vực biên giới làm con nuôi. Nghị định 120/2025/NĐ-CP quy định rõ thẩm quyền xác nhận công dân Việt Nam đủ điều kiện trong trường hợp này thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Việc giao thẩm quyền này cho cấp xã là phù hợp với đặc thù quản lý khu vực biên giới, nơi Ủy ban nhân dân cấp xã có điều kiện nắm bắt thông tin và tình hình thực tế của công dân trên địa bàn. Trình tự, thủ tục cụ thể để xác nhận điều kiện này được thực hiện theo quy định tại Phụ lục kèm theo Nghị định, đảm bảo tính thống nhất và chặt chẽ trong quá trình giải quyết vụ việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở khu vực biên giới.
Phân định thẩm quyền trong lĩnh vực Chứng thực
Lĩnh vực chứng thực là một trong những dịch vụ công thiết yếu mà người dân và doanh nghiệp thường xuyên sử dụng. Nghị định 120/2025/NĐ-CP cũng đưa ra những quy định về phân định thẩm quyền trong lĩnh vực này, tiếp tục tăng cường vai trò của Ủy ban nhân dân cấp xã và làm rõ trách nhiệm của các chủ thể khác.
Những người được phép thực hiện chứng thực theo quy định mới
Theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP, dựa trên cơ sở sửa đổi, bổ sung Nghị định số 23/2015/NĐ-CP về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch, Nghị định này làm rõ danh sách những người có thẩm quyền thực hiện chứng thực. Danh sách này bao gồm Chủ tịch và Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Bên cạnh đó, các công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng cũng có thẩm quyền chứng thực theo quy định pháp luật. Ngoài ra, viên chức ngoại giao, viên chức lãnh sự của Cơ quan đại diện ngoại giao, Cơ quan đại diện lãnh sự và cơ quan khác được ủy quyền thực hiện chức năng lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài cũng là những người có thẩm quyền thực hiện công tác chứng thực. Việc liệt kê rõ ràng những người có thẩm quyền giúp người dân dễ dàng xác định đúng cơ quan, cá nhân để yêu cầu chứng thực, đảm bảo tính pháp lý của văn bản được chứng thực.
Thẩm quyền chứng thực được phân cấp cho cấp xã
Nghị định 120/2025/NĐ-CP tiếp tục khẳng định và mở rộng thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã. Đặc biệt, Nghị định quy định rõ thẩm quyền chứng thực chữ ký của người dịch trong các giấy tờ, văn bản từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt hoặc ngược lại thuộc về Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây là một dịch vụ chứng thực phổ biến, việc giao thẩm quyền cho cấp xã giúp người dân thuận tiện hơn rất nhiều. Ngoài ra, Ủy ban nhân dân cấp xã cũng có thẩm quyền đối với việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, chấm dứt hợp đồng, giao dịch đã được chứng thực trước đó, cũng như sửa các lỗi sai sót trong hợp đồng, giao dịch đã được chứng thực. Việc phân cấp thẩm quyền chứng thực này thể hiện sự tin tưởng vào năng lực của Ủy ban nhân dân cấp xã và đội ngũ công chức tư pháp, đồng thời giảm tải đáng kể cho các cơ quan cấp trên.
Tiêu chuẩn và quản lý Cộng tác viên dịch thuật
Liên quan đến công tác chứng thực bản dịch, Nghị định 120/2025/NĐ-CP quy định về cộng tác viên dịch thuật. Theo Nghị định, người có đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của Nghị định số 23/2015/NĐ-CP có thể trở thành cộng tác viên dịch thuật cho Ủy ban nhân dân cấp xã trên phạm vi toàn quốc. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm kiểm tra các tiêu chuẩn, điều kiện của người đăng ký làm cộng tác viên dịch thuật và lập danh sách các cộng tác viên này. Danh sách sau khi lập sẽ được báo cáo lên Sở Tư pháp để phê duyệt. Quy định này đảm bảo chất lượng của đội ngũ cộng tác viên dịch thuật phục vụ công tác chứng thực, góp phần nâng cao độ chính xác và tin cậy của các bản dịch được chứng thực.
Quy định về đăng ký chữ ký mẫu của người dịch
Để công tác chứng thực chữ ký người dịch tại Ủy ban nhân dân cấp xã diễn ra thuận lợi và chính xác, Nghị định 120/2025/NĐ-CP đưa ra quy định về việc đăng ký chữ ký mẫu. Theo đó, người dịch là cộng tác viên của Ủy ban nhân dân cấp xã bắt buộc phải thực hiện việc đăng ký chữ ký mẫu của mình tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi mình làm cộng tác viên. Khi đăng ký, người dịch cần nộp văn bản đề nghị đăng ký chữ ký mẫu. Quan trọng là người dịch phải trực tiếp ký trước mặt Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ít nhất 03 chữ ký mẫu trong văn bản đề nghị đăng ký. Việc có chữ ký mẫu được lưu giữ tại cơ quan chứng thực là cơ sở pháp lý quan trọng để người thực hiện chứng thực có thể đối chiếu và xác nhận chữ ký trên bản dịch có đúng là của cộng tác viên hay không, đảm bảo tính xác thực của việc chứng thực.
Quy trình chứng thực chữ ký người dịch
Nghị định 120/2025/NĐ-CP cũng làm rõ quy trình chứng thực chữ ký người dịch tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Đối với người dịch là cộng tác viên của Ủy ban nhân dân cấp xã, khi yêu cầu chứng thực chữ ký trên bản dịch, họ cần xuất trình bản dịch đã hoàn thành và giấy tờ, văn bản gốc cần dịch (hoặc bản sao được chứng thực). Người thực hiện chứng thực (Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã) sẽ tiến hành đối chiếu chữ ký của người dịch trên bản dịch với chữ ký mẫu đã được đăng ký trước đó tại cơ quan. Trường hợp có nghi ngờ về sự khớp nhau giữa chữ ký trên bản dịch và chữ ký mẫu, người thực hiện chứng thực có quyền yêu cầu người dịch ký trực tiếp trước mặt để đối chiếu lại.
Đối với người không phải là cộng tác viên dịch thuật của Ủy ban nhân dân cấp xã nhưng tự mình dịch giấy tờ, văn bản cho mục đích cá nhân và yêu cầu chứng thực chữ ký trên bản dịch đó, quy trình có sự khác biệt. Họ vẫn cần xuất trình các giấy tờ tùy thân theo quy định. Tuy nhiên, điều kiện bắt buộc là người yêu cầu chứng thực phải ký trực tiếp trước mặt người thực hiện chứng thực hoặc người có thẩm quyền theo quy định. Quy định này đảm bảo chữ ký được chứng thực là chữ ký thật của người yêu cầu chứng thực, mặc dù họ không phải là dịch giả chuyên nghiệp hay cộng tác viên đã đăng ký.
Nghị định 120/2025/NĐ-CP là một văn bản pháp lý quan trọng, có tác động sâu rộng đến việc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp trong các lĩnh vực trọng yếu thuộc quản lý của Bộ Tư pháp. Những quy định về phân định thẩm quyền trong hộ tịch, nuôi con nuôi, và chứng thực hứa hẹn sẽ đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, và tạo thuận lợi tối đa cho người dân khi tiếp cận các dịch vụ công. Edupace hy vọng bài viết này đã cung cấp cái nhìn tổng quan hữu ích về những điểm mới của Nghị định 120/2025/NĐ-CP.
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Mục đích chính của Nghị định 120/2025/NĐ-CP là gì?
Mục đích chính của Nghị định 120/2025/NĐ-CP là quy định chi tiết về việc phân định thẩm quyền giữa các cấp chính quyền địa phương 02 cấp đối với các lĩnh vực quản lý nhà nước thuộc phạm vi của Bộ Tư pháp, nhằm làm rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Những lĩnh vực quản lý nhà nước nào của Bộ Tư pháp bị ảnh hưởng bởi việc phân định thẩm quyền trong Nghị định này?
Nghị định 120/2025/NĐ-CP tập trung vào việc phân định thẩm quyền trong các lĩnh vực chính như Hành chính tư pháp (bao gồm hộ tịch và nuôi con nuôi), chứng thực, hòa giải ở cơ sở, và bồi thường nhà nước.
Việc phân định thẩm quyền theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP ảnh hưởng như thế nào đến người dân khi thực hiện thủ tục hành chính về hộ tịch?
Theo Nghị định, nhiều thủ tục hành chính về hộ tịch được giao thẩm quyền giải quyết cho Ủy ban nhân dân cấp xã. Điều này giúp người dân có thể thực hiện các thủ tục như đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, đăng ký khai tử, v.v., tại cấp xã nơi cư trú, tiết kiệm thời gian và chi phí. Ngoài ra, một số thủ tục được đơn giản hóa, không yêu cầu người dân phải có mặt tại cơ quan để ký Sổ hộ tịch.
Các thay đổi về thủ tục nuôi con nuôi theo Nghị định này có điểm gì mới đáng chú ý?
Trong lĩnh vực nuôi con nuôi, Nghị định 120/2025/NĐ-CP tăng cường trách nhiệm quản lý và theo dõi của Ủy ban nhân dân cấp xã. Đặc biệt, người yêu cầu nuôi con nuôi không còn phải tự nộp Phiếu lý lịch tư pháp trong hồ sơ; thay vào đó, cơ quan giải quyết thủ tục sẽ chủ động yêu cầu thông tin này. Quy định về giấy khám sức khỏe cũng được làm rõ hơn.
Công tác chứng thực có những thay đổi gì về thẩm quyền theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP?
Nghị định 120/2025/NĐ-CP giao thêm thẩm quyền chứng thực cho Ủy ban nhân dân cấp xã, đặc biệt là chứng thực chữ ký người dịch, sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã chứng thực. Quy định về cộng tác viên dịch thuật và việc đăng ký chữ ký mẫu của họ cũng được cụ thể hóa nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ chứng thực.
