Ngày 12/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 147/2025/NĐ-CP, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc phân định thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ Y tế tại chính quyền địa phương 02 cấp. Quy định này nhằm tinh gọn bộ máy, đưa dịch vụ công đến gần dân hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực bảo trợ xã hội, trẻ em, phòng bệnh và khám chữa bệnh.
Tổng quan về Nghị định 147/2025/NĐ-CP và Mục tiêu Phân cấp
Nghị định 147/2025/NĐ-CP được ban hành dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc từ Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và Nghị quyết số 190/2025/QH15 của Quốc hội. Văn bản này tập trung vào việc quy định cụ thể thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp xã trong các lĩnh vực thuộc quản lý nhà nước của Bộ Y tế, đồng thời nêu rõ trình tự, thủ tục hành chính liên quan.
Mục tiêu cốt lõi của việc phân định thẩm quyền này là đảm bảo sự phù hợp với Hiến pháp và các quy định hiện hành, phân chia nhiệm vụ, quyền hạn một cách rõ ràng giữa các cấp chính quyền và giữa các cơ quan, đơn vị. Điều này giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ, đồng thời phù hợp với năng lực thực tế của từng cấp. Nghị định cũng nhấn mạnh việc xác định rõ nội dung và phạm vi trách nhiệm, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý.
Một nguyên tắc quan trọng được nêu bật trong Nghị định 147 năm 2025 là bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Quy định mới đề cao tính công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân, tổ chức tiếp cận thông tin và thực hiện các thủ tục hành chính. Điều này góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và không làm ảnh hưởng đến hoạt động xã hội bình thường. Bên cạnh đó, việc phân cấp còn nhằm bảo đảm tính thống nhất trong thi hành pháp luật, tăng cường trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực hiệu quả. Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ được chuyển giao được đảm bảo từ ngân sách nhà nước.
Phân cấp Thẩm quyền trong Lĩnh vực Bảo trợ Xã hội và Phòng chống Tệ nạn Xã hội
Trong lĩnh vực bảo trợ xã hội, Nghị định 147/2025/NĐ-CP trao thẩm quyền quyết định hưởng, điều chỉnh, tạm dừng, thôi hưởng trợ cấp sinh hoạt hằng tháng và hỗ trợ chi phí mai táng cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Điều này áp dụng cho các đối tượng như nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú có thu nhập thấp, hoàn cảnh khó khăn theo Nghị định số 109/2015/NĐ-CP, cũng như các đối tượng bảo trợ xã hội khác theo Nghị định số 20/2021/NĐ-CP. Quy trình thủ tục được quy định rõ ràng, cho phép đối tượng nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc trên môi trường mạng.
Đối với việc hỗ trợ khẩn cấp như lương thực, nhu yếu phẩm, chi phí điều trị người bị thương nặng, hỗ trợ làm nhà ở, sửa chữa nhà hay hỗ trợ trẻ em khi cha mẹ gặp rủi ro do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, thẩm quyền quyết định cũng thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Trong trường hợp nguồn lực tại cấp xã không đủ đáp ứng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ có văn bản đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét hỗ trợ bổ sung theo quy định pháp luật về trợ giúp xã hội.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Nằm Mơ Thấy Cá Sấu Đánh Đề Số May: Giải Mã Bí Ẩn
- Mơ Thấy Cây Mía Đánh Con Gì? Luận Giải Các Điềm Báo Chi Tiết
- Chi Tiết Về Nam Tuổi Quý Sửu 2033
- Tổng hợp danh sách tỉnh thành Việt Nam sau sáp nhập
- Giải Mã Giấc Mơ Thấy Mình Tự Tử: Điềm Báo & Thông Điệp
Thẩm quyền quyết định nhận chăm sóc, nuôi dưỡng đối với đối tượng cần bảo vệ khẩn cấp tại cộng đồng cũng được giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Khi phát hiện đối tượng và có hộ gia đình đủ điều kiện chăm sóc, cấp xã sẽ kiểm tra, xác minh và đưa ra quyết định hỗ trợ, bàn giao đối tượng. Thời gian chăm sóc khẩn cấp tại cộng đồng không quá 03 tháng. Nếu hết thời gian này mà đối tượng chưa thể tự lập hoặc tìm được nơi ổn định hơn, cấp xã có thể quyết định chuyển đối tượng sang hộ gia đình khác hoặc đề nghị cơ sở trợ giúp xã hội tiếp nhận.
Quản lý Cơ sở Trợ giúp Xã hội và Hoạt động Công tác Xã hội
Nghị định 147 năm 2025 phân định rõ thẩm quyền trong việc cấp phép, quản lý các cơ sở trợ giúp xã hội. Theo đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ là người có thẩm quyền quyết định cấp, thay đổi, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký thành lập và giải thể các cơ sở trợ giúp xã hội theo Nghị định số 103/2017/NĐ-CP. Quy trình này bao gồm việc tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, thẩm định trong thời hạn quy định. Đối với các cơ sở đã được thành lập, cấp phép bởi cấp huyện trước ngày Nghị định này có hiệu lực, quyền quản lý sẽ được chuyển giao về cấp tỉnh mà không cần làm lại thủ tục.
Tuy nhiên, đối với các cơ sở trợ giúp xã hội chăm sóc dưới 10 đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, thẩm quyền cấp, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động được giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Cá nhân, cơ sở nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đặt trụ sở và cấp xã sẽ có trách nhiệm xem xét, cấp hoặc từ chối cấp giấy chứng nhận trong thời hạn 10 ngày làm việc. Việc này nhằm đơn giản hóa thủ tục cho các mô hình chăm sóc quy mô nhỏ tại cộng đồng.
Đối với người hành nghề công tác xã hội, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền cấp, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hành nghề. Điều này áp dụng cho những người làm việc tại các đơn vị cung cấp dịch vụ công tác xã hội, cơ sở đào tạo hoặc hành nghề độc lập trên địa bàn tỉnh. Quy trình và thời gian giải quyết hồ sơ được quy định cụ thể, và danh sách người hành nghề được công bố công khai trên cổng thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để đảm bảo minh bạch. Nghị định này kế thừa và cụ thể hóa các quy định từ Nghị định số 103/2017/NĐ-CP và Nghị định số 110/2024/NĐ-CP về công tác xã hội.
Thẩm quyền Địa phương trong Lĩnh vực Trẻ em
Lĩnh vực trẻ em chứng kiến sự tăng cường vai trò của chính quyền cấp xã theo Nghị định 147/2025/NĐ-CP. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được giao thẩm quyền thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan đến việc bảo vệ và chăm sóc trẻ em. Điều này bao gồm việc đề nghị Tòa án nhân dân ra quyết định hạn chế quyền của cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ em khi cần thiết, tạm thời cách ly trẻ em khỏi môi trường nguy hiểm và áp dụng biện pháp chăm sóc thay thế theo quy định của Luật Trẻ em.
Cấp xã cũng là đơn vị có thẩm quyền thành lập cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em công lập trong phạm vi xã và cấp đăng ký hoạt động cho các cơ sở bảo vệ trẻ em khác hoạt động trên địa bàn. Điều này giúp các dịch vụ hỗ trợ và bảo vệ trẻ em được tiếp cận dễ dàng và kịp thời hơn ngay tại cộng đồng dân cư. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc thực hiện quyền được bảo vệ của trẻ em.
Về công tác chăm sóc thay thế, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm chính trong việc tiếp nhận, lập, quản lý danh sách cá nhân, gia đình đăng ký nhận chăm sóc thay thế; điều phối việc lựa chọn gia đình phù hợp; quyết định giao trẻ em cho cơ sở trợ giúp xã hội thuộc cấp xã quản lý hoặc chuyển trẻ em đến cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế. Cấp xã cũng có nhiệm vụ theo dõi, đánh giá định kỳ việc chăm sóc thay thế tại gia đình và cơ sở thuộc thẩm quyền, đồng thời quyết định chấm dứt việc chăm sóc thay thế khi cần thiết.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tiếp nhận báo cáo từ cấp xã về đánh giá việc chăm sóc thay thế, quản lý danh sách cá nhân, gia đình có nguyện vọng nhận chăm sóc thay thế ở phạm vi rộng hơn, và quyết định giao trẻ em cho các cơ sở trợ giúp xã hội thuộc cấp tỉnh quản lý. Cấp tỉnh cũng phối hợp hướng dẫn cấp xã thực hiện kế hoạch hỗ trợ, can thiệp và áp dụng các biện pháp bảo vệ đối với trẻ em vi phạm pháp luật nhằm phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng cho các em. Quy trình đăng ký nhận chăm sóc thay thế và thủ tục chuyển nhận trẻ em giữa các hình thức chăm sóc cũng được cụ thể hóa trong Nghị định, dựa trên nền tảng của Luật Trẻ em và Nghị định số 56/2017/NĐ-CP.
Phân định Thẩm quyền trong Phòng bệnh và Y tế Cộng đồng
Lĩnh vực phòng bệnh và y tế cộng đồng cũng có nhiều quy định về phân cấp thẩm quyền trong Nghị định 147/2025/NĐ-CP. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được giao thực hiện các biện pháp phòng bệnh tại địa phương. Điều này bao gồm việc tiếp nhận và lập dự kiến nhu cầu vắc xin cho hoạt động tiêm chủng mở rộng trên địa bàn, xem xét và quyết định tạm đình chỉ hoạt động của các cơ sở dịch vụ ăn uống công cộng hoặc hạn chế tập trung đông người, tạm đình chỉ các hoạt động kinh doanh, dịch vụ tại nơi công cộng trong vùng có dịch theo quy định của Nghị định số 101/2010/NĐ-CP. Cấp xã cũng chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp quản lý an toàn thực phẩm đối với sản xuất rượu thủ công và báo cáo kết quả phòng bệnh, chống tác hại của rượu, bia theo Nghị định số 24/2020/NĐ-CP.
Thẩm quyền áp dụng hoặc hủy bỏ các biện pháp hạn chế tập trung đông người hoặc tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh, dịch vụ ở phạm vi rộng hơn, khi dịch xảy ra trên địa bàn từ 02 xã trở lên, thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Cấp tỉnh cũng chỉ đạo việc thông báo rộng rãi trên các phương tiện truyền thông cấp tỉnh và cấp xã về các quyết định liên quan đến biện pháp phòng bệnh quy mô lớn.
Về cung ứng vắc xin cho hoạt động tiêm chủng, Nghị định 147 năm 2025 làm rõ vai trò của các cấp. Cơ sở tiêm chủng lập dự kiến nhu cầu vắc xin cả năm gửi cơ quan quản lý tiêm chủng cấp xã tổng hợp. Ủy ban nhân dân tỉnh có trách nhiệm tổng hợp đề xuất nhu cầu vắc xin từ cấp xã, trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt và gửi về Bộ Y tế để xây dựng kế hoạch cung ứng. Khi có tình trạng thừa, thiếu vắc xin cục bộ tại các cơ sở tiêm chủng trong tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo điều phối. Trường hợp thừa, thiếu vắc xin xảy ra giữa các tỉnh, Bộ trưởng Bộ Y tế sẽ chỉ đạo điều phối. Điều này đảm bảo vắc xin được cung ứng đầy đủ, kịp thời và liên tục cho hoạt động phòng bệnh tại cộng đồng.
Thẩm quyền Giải quyết Thủ tục Y tế và Khen thưởng Y tế
Trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, Nghị định 147/2025/NĐ-CP quy định thẩm quyền giải quyết đối với trường hợp đặc biệt là người bệnh tử vong là người nước ngoài mà không có thân nhân và xác định được quốc tịch. Thẩm quyền này được giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đặt trụ sở. Đây là một quy định cụ thể nhằm giải quyết nhanh chóng và phù hợp với pháp luật quốc tế đối với các trường hợp nhạy cảm.
Lĩnh vực thi đua khen thưởng trong ngành y tế cũng có sự phân cấp rõ ràng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm thành lập Hội đồng cấp cơ sở tại xã, phường để xét tặng danh hiệu “Thầy thuốc nhân dân”, “Thầy thuốc ưu tú” cho các cá nhân đã và đang công tác tại các cơ sở y tế thuộc thẩm quyền quản lý của cấp xã. Đối với các xã, phường không đủ điều kiện thành lập Hội đồng cấp cơ sở riêng, hồ sơ sẽ được gửi về Hội đồng cấp cơ sở tại Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để xem xét.
Thành phần Hội đồng cấp cơ sở tại xã, phường được quy định cụ thể, gồm đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã làm Chủ tịch, người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế cấp xã làm Phó Chủ tịch, cùng các ủy viên là người đứng đầu cơ sở y tế cấp xã, công chức phụ trách lĩnh vực y tế và thi đua khen thưởng cấp xã, và đại diện các “Thầy thuốc nhân dân”, “Thầy thuốc ưu tú” nếu có. Số lượng thành viên Hội đồng từ 05 đến 07 người, đảm bảo tính đại diện và hiệu quả trong công tác xét duyệt khen thưởng.
Hiệu lực và Điều khoản Chuyển tiếp của Nghị định
Nghị định 147/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Văn bản này được quy định sẽ hết hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2027, trừ một số trường hợp cụ thể. Các trường hợp ngoại lệ bao gồm khả năng Quốc hội quyết định kéo dài thời gian áp dụng toàn bộ hoặc một phần Nghị định theo đề xuất của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.
Ngoài ra, nếu các văn bản quy phạm pháp luật khác như Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Pháp lệnh, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị định, Nghị quyết của Chính phủ, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ được ban hành hoặc có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 và trước ngày 01 tháng 3 năm 2027, có quy định khác về thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, trình tự, thủ tục so với Nghị định 147 năm 2025, thì các quy định tương ứng trong Nghị định này sẽ hết hiệu lực tại thời điểm các văn bản đó có hiệu lực.
Về điều khoản chuyển tiếp, Nghị định 147/2025/NĐ-CP quy định rằng các hồ sơ đang được các cơ quan cấp huyện giải quyết trước ngày Nghị định có hiệu lực sẽ được chuyển giao cho các cơ quan theo quy định về phân định thẩm quyền mới để tiếp tục giải quyết. Việc này được thực hiện dựa trên hồ sơ và thủ tục đã được quy định tại các văn bản pháp luật có hiệu lực trước đó, đảm bảo tính liên tục và không gây gián đoạn trong việc xử lý thủ tục hành chính cho người dân và tổ chức.
Các câu hỏi thường gặp về Nghị định 147/2025/NĐ-CP
Nghị định 147/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ khi nào?
Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
Ai là người có thẩm quyền quyết định các chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng theo Nghị định 147 năm 2025?
Theo quy định của Nghị định này, thẩm quyền quyết định hưởng, điều chỉnh mức hưởng, tạm dừng, thôi hưởng các chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng đối với đối tượng bảo trợ xã hội thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.
Việc phân cấp thẩm quyền theo Nghị định 147/2025/NĐ-CP ảnh hưởng như thế nào đến người dân?
Việc phân cấp này nhằm đưa một số thủ tục hành chính trong các lĩnh vực như bảo trợ xã hội, trẻ em, phòng bệnh đến gần người dân hơn bằng cách giao thẩm quyền giải quyết cho chính quyền cấp xã. Điều này có thể giúp giảm thời gian, chi phí đi lại và tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện các thủ tục này tại địa phương nơi cư trú.
Cơ sở trợ giúp xã hội có quy mô nhỏ (dưới 10 đối tượng) sẽ do cấp nào cấp phép hoạt động theo Nghị định này?
Đối với các cơ sở trợ giúp xã hội chăm sóc dưới 10 đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, thẩm quyền cấp, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động được giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cơ sở đặt trụ sở.
Việc ban hành Nghị định 147/2025/NĐ-CP thể hiện nỗ lực của Chính phủ trong việc cải cách hành chính, phân công, phân cấp rõ ràng hơn thẩm quyền trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Y tế tại địa phương. Hy vọng những thông tin từ Edupace giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về quy định quan trọng này.
