Ngày 12/6/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 148/2025/NĐ-CP, một văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về việc phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực y tế. Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong công tác quản lý nhà nước về y tế, hướng tới sự chủ động và hiệu quả hơn tại các địa phương, đồng thời giảm tải cho các cơ quan trung ương.
Mục đích và nguyên tắc của Nghị định 148/2025/NĐ-CP
Nghị định 148/2025/NĐ-CP được xây dựng dựa trên nền tảng Hiến pháp, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các nghị quyết liên quan của Quốc hội. Mục tiêu cốt lõi là đẩy mạnh cải cách hành chính, giao thẩm quyền quyết định nhiều vấn đề thuộc lĩnh vực y tế về cho chính quyền địa phương, đặc biệt là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Điều này nhằm phát huy tối đa tính chủ động, sáng tạo và khả năng tự chịu trách nhiệm của cấp tỉnh trong việc quản lý và giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến y tế trên địa bàn của mình.
Việc phân quyền, phân cấp theo Nghị định này tuân thủ nhiều nguyên tắc quan trọng. Trước hết là đảm bảo sự phù hợp với khung pháp lý hiện hành, đồng thời bảo toàn vai trò quản lý thống nhất của Chính phủ và quyền điều hành ở tầm vĩ mô của Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ. Các cơ quan trung ương sẽ tập trung vào xây dựng thể chế, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát. Nghị định cũng đặc biệt chú trọng phân định rõ thẩm quyền giữa Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đảm bảo sự đồng bộ, liên thông giữa các ngành, lĩnh vực, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Mọi quy định đều hướng đến việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân, công khai, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cá nhân, tổ chức khi tiếp cận thông tin và thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến y tế. Ngoài ra, việc phân quyền, phân cấp này cũng không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đối với các thủ tục hành chính yêu cầu nộp phí, lệ phí, Nghị định quy định việc nộp được thực hiện tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ, và mức phí, lệ phí được áp dụng theo quy định hiện hành của Chính phủ, Bộ Tài chính hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Phân quyền trong lĩnh vực y tế: Thẩm quyền mới cho cấp tỉnh
Chương II của Nghị định 148/2025/NĐ-CP tập trung làm rõ việc phân quyền một số thẩm quyền quan trọng từ cấp trung ương về cho người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Đây là những thẩm quyền trước đây có thể thuộc về Bộ Y tế hoặc các cơ quan trung ương khác, nhưng nay được giao hẳn cho cấp tỉnh thực hiện, nhằm rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao hiệu quả quản lý tại địa phương.
Theo đó, thẩm quyền bổ nhiệm và miễn nhiệm giám định viên pháp y, giám định viên pháp y tâm thần, vốn được quy định trong Luật Giám định tư pháp, nay đã được giao cho người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế cấp tỉnh quyết định. Điều này có ý nghĩa lớn trong việc đẩy nhanh quá trình kiện toàn đội ngũ giám định viên chất lượng tại các tỉnh, đáp ứng kịp thời yêu cầu của hoạt động tố tụng và tư pháp. Ngoài ra, việc điều chỉnh giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh đối với các trường hợp thay đổi quy mô hoạt động, phạm vi chuyên môn hoặc bổ sung/giảm bớt danh mục kỹ thuật (trừ danh mục kỹ thuật loại đặc biệt) cho bệnh viện tư nhân cũng nằm trong thẩm quyền mới được phân quyền này. Đây là thủ tục thường xuyên và việc giao về cấp tỉnh sẽ giúp các bệnh viện tư nhân trên địa bàn tỉnh thuận tiện hơn trong việc hoàn thiện hồ sơ và nhận kết quả.
Quan trọng không kém là toàn bộ quy trình cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ hay thu hồi giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh cho nhiều đối tượng hành nghề cũng được Nghị định 148/2025/NĐ-CP quy định thuộc thẩm quyền giải quyết của người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Việc phân quyền này trực tiếp ảnh hưởng đến hàng ngàn cá nhân hành nghề y tế tại địa phương, giúp họ thực hiện các thủ tục liên quan đến giấy phép hành nghề nhanh chóng và thuận lợi hơn ngay tại tỉnh mình làm việc.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Sao Chiếu Mệnh Tuổi Giáp Tý Nam Mạng 2025: Giải Mã Vận Trình
- Sinh năm 1985 năm nay 2025 bao nhiêu tuổi
- Nằm Mơ Thấy Nhặt Được Dây Chuyền Vàng: Giải Mã Điềm Báo May Mắn
- Nằm Mơ Thấy Chém Lộn: Giải Mã Điềm Báo Trong Cuộc Sống
- Khám phá may mắn trong học tập: Biểu tượng và ý nghĩa
Đẩy mạnh phân cấp quản lý y tế tại địa phương
Chương III của Nghị định 148/2025/NĐ-CP đi sâu vào việc phân cấp các nhiệm vụ quản lý nhà nước trong nhiều lĩnh vực y tế cụ thể, bao gồm phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh và thiết bị y tế. Việc phân cấp này không chỉ là chuyển giao thẩm quyền mà còn là giao trách nhiệm để cấp tỉnh chủ động hơn trong việc tổ chức thực hiện các hoạt động y tế trên địa bàn.
Phân cấp trong phòng bệnh và y tế dự phòng
Trong lĩnh vực phòng bệnh và y tế dự phòng, Nghị định 148/2025/NĐ-CP giao cho người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm quyền thực hiện nhiều thủ tục quan trọng. Điều này bao gồm việc cấp Giấy chứng nhận bị phơi nhiễm với HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp và Giấy chứng nhận bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp cho người làm việc tại các cơ sở của Bộ Y tế đặt trên địa bàn tỉnh. Việc xử lý những trường hợp đặc biệt này tại cấp tỉnh sẽ giúp người bị nạn được giải quyết thủ tục nhanh hơn, sớm nhận được các chế độ hỗ trợ theo quy định.
Thêm vào đó, thẩm quyền cấp mới, cấp lại Giấy chứng nhận cơ sở xét nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp III cũng được phân cấp về cho cấp tỉnh. Các phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp III xử lý các tác nhân gây bệnh nguy hiểm, và việc quản lý, cấp phép tại địa phương sẽ giúp cơ quan quản lý sát sao hơn với hoạt động của các phòng xét nghiệm này. Tương tự, thẩm quyền cấp mới, cấp lại, điều chỉnh, thu hồi giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện xét nghiệm khẳng định HIV dương tính cũng được giao về cấp tỉnh. Điều này rất quan trọng trong công tác phòng, chống HIV/AIDS tại địa phương, đảm bảo các cơ sở thực hiện xét nghiệm khẳng định đạt chuẩn và tuân thủ quy định.
Lĩnh vực y tế lao động cũng có sự phân cấp đáng chú ý. Thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ công bố đủ điều kiện thực hiện quan trắc môi trường lao động đối với các tổ chức có trụ sở trên địa bàn tỉnh nay thuộc về người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế cấp tỉnh. Điều này giúp các doanh nghiệp, tổ chức trên địa bàn tỉnh dễ dàng hơn trong việc thực hiện các thủ tục liên quan đến an toàn, vệ sinh lao động. Cuối cùng, việc đăng ký lưu hành, cấp lại, gia hạn, bổ sung, thu hồi số đăng ký và cấp giấy phép nhập khẩu chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế cũng được phân cấp mạnh mẽ về cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Đây là một khối lượng công việc hành chính lớn, và việc phân cấp sẽ giúp đơn giản hóa quy trình cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các sản phẩm này.
Phân cấp trong khám bệnh, chữa bệnh
Đối với hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, Nghị định 148/2025/NĐ-CP tiếp tục đẩy mạnh việc phân cấp nhiều thủ tục quan trọng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở y tế và cá nhân hành nghề. Người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nay có thẩm quyền tiếp nhận công bố đủ điều kiện thực hiện khám sức khỏe, cũng như khám và điều trị HIV/AIDS. Điều này cho phép các cơ sở y tế tại tỉnh chủ động hơn trong việc đăng ký và triển khai các dịch vụ này sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Một điểm mới quan trọng là việc cho phép người nước ngoài vào Việt Nam để chuyển giao kỹ thuật chuyên môn hoặc hợp tác đào tạo y khoa có thực hành khám bệnh, chữa bệnh nay thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp tỉnh. Việc phân cấp này giúp các bệnh viện, cơ sở y tế tại địa phương dễ dàng hơn trong việc hợp tác quốc tế, tiếp nhận các kỹ thuật y tế tiên tiến hoặc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y bác sĩ ngay tại tỉnh mình. Tương tự, việc cho phép tổ chức hoạt động khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt, khám bệnh, chữa bệnh lưu động (trừ trường hợp hoạt động tại 02 tỉnh trở lên) cũng thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh. Điều này thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động y tế cộng đồng, nhân đạo tại địa phương, giúp người dân vùng sâu, vùng xa hoặc hoàn cảnh khó khăn dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế.
Nghị định cũng quy định rõ việc tiếp nhận công bố các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đáp ứng yêu cầu là cơ sở hướng dẫn thực hành, cũng như tiếp nhận công bố và cho phép thực hiện thí điểm khám bệnh, chữa bệnh từ xa đều thuộc thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế cấp tỉnh. Việc phân cấp này khuyến khích các bệnh viện, phòng khám tại địa phương tham gia vào hoạt động đào tạo, hướng dẫn thực hành cho các học viên, sinh viên y khoa, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong khám chữa bệnh, đặc biệt là telemedicine. Cuối cùng, việc tiếp nhận đăng ký hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, một thủ tục thiết yếu đối với mọi cá nhân hành nghề, cũng được giao về cho cấp tỉnh thực hiện, tạo sự thuận tiện tối đa cho người hành nghề y tế trên địa bàn.
Phân cấp quản lý thiết bị y tế
Lĩnh vực quản lý thiết bị y tế, vốn có nhiều thủ tục phức tạp, cũng chứng kiến sự phân cấp mạnh mẽ theo Nghị định 148/2025/NĐ-CP. Người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nay có thẩm quyền cho phép lưu hành thiết bị y tế thuộc loại A và B trong trường hợp chủ sở hữu không tiếp tục sản xuất hoặc phá sản, giải thể. Điều này đảm bảo nguồn cung thiết bị y tế quan trọng này không bị gián đoạn tại địa phương.
Đặc biệt, thẩm quyền cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) đối với thiết bị y tế loại A và B phục vụ mục đích xuất khẩu cũng được phân cấp về cấp tỉnh. Đây là một thủ tục cần thiết cho các doanh nghiệp sản xuất thiết bị y tế tại địa phương muốn xuất khẩu sản phẩm của mình ra thị trường quốc tế, và việc giải quyết tại tỉnh sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí. Nghị định cũng giao cho cấp tỉnh thẩm quyền tiếp nhận công bố nồng độ, hàm lượng ma túy, tiền chất trong nguyên liệu sản xuất thiết bị y tế, chất ngoại kiểm, cũng như tiếp nhận báo cáo liên quan đến mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, chuyển nhượng các thiết bị y tế có chứa chất ma túy và tiền chất. Việc này giúp tăng cường quản lý chặt chẽ các vật tư y tế đặc biệt này ngay tại địa phương.
Ngoài ra, thẩm quyền thu hồi kết quả phân loại thiết bị y tế và tiếp nhận văn bản kê khai giá thiết bị y tế theo quy định của pháp luật về giá cũng thuộc về người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Việc phân cấp các thủ tục này cho thấy sự tin tưởng vào năng lực quản lý của cấp tỉnh trong việc đảm bảo chất lượng và kiểm soát giá các loại thiết bị y tế lưu hành trên địa bàn.
Nhìn chung, Nghị định 148/2025/NĐ-CP thể hiện quyết tâm cải cách mạnh mẽ trong lĩnh vực y tế, hướng tới việc phân quyền, phân cấp hiệu quả hơn cho chính quyền địa phương. Điều này không chỉ giúp giảm tải cho các cơ quan trung ương mà còn kỳ vọng mang lại sự thuận tiện, nhanh chóng hơn cho người dân và tổ chức khi thực hiện các thủ tục hành chính y tế. Edupace luôn cập nhật những thông tin pháp lý quan trọng này để bạn đọc nắm rõ.
Các câu hỏi thường gặp về Nghị định 148/2025/NĐ-CP
Nghị định 148/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ khi nào?
Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
Ai là người có thẩm quyền bổ nhiệm giám định viên pháp y theo Nghị định này?
Theo quy định của Nghị định 148/2025/NĐ-CP, thẩm quyền bổ nhiệm giám định viên pháp y và giám định viên pháp y tâm thần thuộc về người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Việc điều chỉnh giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh cho bệnh viện tư nhân nay do ai quyết định?
Việc điều chỉnh giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh cho bệnh viện tư nhân trong một số trường hợp cụ thể (như thay đổi quy mô, phạm vi chuyên môn) nay thuộc thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Nghị định 148/2025/NĐ-CP phân cấp những thủ tục nào liên quan đến thiết bị y tế cho cấp tỉnh?
Nghị định này phân cấp nhiều thủ tục liên quan đến thiết bị y tế loại A và B cho cấp tỉnh, bao gồm: cho phép lưu hành trong trường hợp chủ sở hữu dừng sản xuất, cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) để xuất khẩu, tiếp nhận công bố nồng độ ma túy/tiền chất, thu hồi kết quả phân loại, và tiếp nhận kê khai giá.
Nghị định 148/2025/NĐ-CP ảnh hưởng như thế nào đến người dân và tổ chức khi làm thủ tục y tế tại địa phương?
Việc phân quyền, phân cấp các thủ tục hành chính về cho cấp tỉnh theo Nghị định 148/2025/NĐ-CP kỳ vọng sẽ giúp người dân và tổ chức giảm bớt thời gian, chi phí đi lại khi thực hiện các thủ tục liên quan đến giấy phép hành nghề, giấy phép hoạt động cơ sở y tế, các chứng nhận trong phòng bệnh hay thủ tục liên quan đến thiết bị y tế, vì nhiều thủ tục quan trọng nay có thể được giải quyết ngay tại tỉnh.
