Việc kinh doanh trong nhiều lĩnh vực tại Việt Nam đòi hỏi tuân thủ các quy định chặt chẽ để đảm bảo an ninh và trật tự xã hội. Trong đó, Nghị định 96/2016/NĐ-CP đóng vai trò cốt lõi, quy định chi tiết về điều kiện an ninh, trật tự áp dụng cho các ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Hiểu rõ các quy định này giúp doanh nghiệp hoạt động đúng pháp luật.
Tổng quan về Nghị định 96/2016/NĐ-CP
Nghị định 96/2016/NĐ-CP được ban hành ngày 01 tháng 7 năm 2016 bởi Chính phủ, chính thức có hiệu lực cùng ngày. Văn bản pháp lý này quy định chi tiết về các điều kiện cần đảm bảo về an ninh, trật tự, đồng thời xác định rõ công tác quản lý nhà nước và trách nhiệm cụ thể của cả tổ chức lẫn cá nhân tham gia vào các hoạt động đầu tư, kinh doanh thuộc danh mục ngành nghề có điều kiện về an ninh, trật tự trên lãnh thổ Việt Nam. Đối tượng áp dụng của Nghị định rất rộng, bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và cả các tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan đến việc thành lập, cấp phép, đăng ký hoặc quản lý các ngành nghề kinh doanh đặc thù này.
Nguyên tắc hoạt động và quản lý các ngành nghề này luôn được nhấn mạnh dựa trên sự công khai, minh bạch. Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi nhất có thể, đồng thời duy trì môi trường an ninh, trật tự ổn định để các tổ chức, cá nhân có thể yên tâm và kinh doanh hiệu quả. Mọi thực thể đáp ứng đầy đủ các điều kiện do Nghị định 96/2016/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan đặt ra đều được phép hoạt động và được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.
Tuy nhiên, Nghị định 96/2016/NĐ-CP cũng đặt ra những hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối. Điều này nhằm ngăn chặn việc lợi dụng các ngành nghề kinh doanh nhạy cảm để thực hiện các hoạt động phi pháp hoặc gây ảnh hưởng xấu đến xã hội. Các hành vi như hoạt động kinh doanh khi chưa có giấy phép hoặc khi giấy phép đã bị thu hồi, lợi dụng hoạt động kinh doanh để xâm hại an ninh trật tự hay trái với đạo đức, thuần phong mỹ tục đều bị xử lý nghiêm. Việc cho mượn, cho thuê, mua bán hoặc làm giả Giấy chứng nhận đủ điều kiện, sửa chữa thông tin trên đó cũng là những hành vi bị cấm. Đặc biệt, đối với dịch vụ bảo vệ, việc sử dụng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực, hay đối với dịch vụ đòi nợ, việc hoạt động khi chưa có hợp đồng ủy quyền hoặc không thông báo cho Công an địa phương trước khi thực hiện cũng là những điểm cấm quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan và duy trì trật tự công cộng. Cản trở công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan chức năng hoặc lợi dụng chức vụ để gây khó khăn trong việc cấp phép cũng là những hành vi bị lên án và nghiêm cấm theo Nghị định này.
Các ngành nghề kinh doanh có điều kiện an ninh, trật tự
Nghị định 96/2016/NĐ-CP xác định rõ danh mục 23 ngành, nghề được xem là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Đây là những lĩnh vực mà quá trình hoạt động tiềm ẩn yếu tố phức tạp liên quan đến an ninh, trật tự và dễ bị kẻ xấu lợi dụng cho mục đích phạm tội hoặc vi phạm pháp luật khác. Việc quản lý chặt chẽ các ngành nghề này là cần thiết để đảm bảo an toàn xã hội.
Các nhóm ngành nghề được quy định bao gồm việc sản xuất và kinh doanh các loại công cụ, vật liệu nhạy cảm như sản xuất con dấu (có và không có biểu tượng, kể cả Quốc huy), kinh doanh công cụ hỗ trợ cùng đạn và phụ kiện đi kèm, kinh doanh các loại pháo và thuốc pháo, kinh doanh thiết bị phát tín hiệu ưu tiên cho xe, kinh doanh súng bắn sơn và dịch vụ sử dụng súng bắn sơn, kinh doanh khí, kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ, cũng như các ngành nghề sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ, và dịch vụ nổ mìn.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Mơ Thấy Ôm Mèo: Giải Mã Ý Nghĩa Và Điềm Báo Trong Giấc Ngủ
- Tuổi của người sinh năm 1970 vào năm 1973
- Khám Phá Loài Hoa Tượng Trưng Cho Sự May Mắn Trong Học Tập
- CST.HNUE Hệ Thống Quản Lý Học Tập Trực Tiếp: Tối Ưu Trải Nghiệm Sinh Viên
- Giải Mã Ý Nghĩa 12 Cung Hoàng Đạo Tiếng Anh
Lĩnh vực dịch vụ cũng có nhiều ngành nghề thuộc danh mục này. Điển hình là dịch vụ cầm đồ, dịch vụ xoa bóp (massage, tẩm quất không phục vụ chữa bệnh), kinh doanh dịch vụ bảo vệ (không bao gồm bảo vệ mục tiêu đặc biệt do lực lượng vũ trang đảm nhiệm), kinh doanh dịch vụ đòi nợ, kinh doanh casino, kinh doanh dịch vụ đặt cược. Ngoài ra, các dịch vụ liên quan đến thẩm mỹ (phẫu thuật thẩm mỹ), giải trí (karaoke, vũ trường), và lưu trú (khách sạn, nhà nghỉ, tàu thủy lưu trú du lịch, trừ cho thuê nhà ở thông thường) cũng nằm trong diện quản lý.
Đặc biệt, một số ngành nghề liên quan trực tiếp đến an ninh quốc phòng cũng được Nghị định 96/2016/NĐ-CP quy định chặt chẽ, bao gồm kinh doanh quân trang, quân dụng cho lực lượng vũ trang, vũ khí quân dụng, các loại trang thiết bị, kỹ thuật, khí tài, phương tiện chuyên dùng cho Quân sự, Công an cùng linh kiện và công nghệ chế tạo chúng. Việc sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, mua bán các thiết bị gây nhiễu, phá sóng thông tin di động và các thiết bị kiểm tra chuyên dụng như máy kiểm tra tốc độ, nồng độ cồn, thiết bị giám sát điện thoại di động cũng thuộc diện kiểm soát nghiêm ngặt. Cuối cùng, ngành kinh doanh dịch vụ in ấn một số loại sản phẩm đặc thù như xuất bản phẩm, báo chí, giấy tờ pháp lý, tem chống giả, bao bì dược phẩm/thực phẩm chức năng, hóa đơn tài chính cũng cần đáp ứng các điều kiện an ninh trật tự. Định nghĩa chi tiết các thuật ngữ như “an ninh, trật tự”, “cơ sở kinh doanh”, “người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự” cũng được làm rõ tại Nghị định này để đảm bảo sự thống nhất trong áp dụng.
Điều kiện chung về an ninh, trật tự
Để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự và hoạt động hợp pháp, mọi cơ sở kinh doanh thuộc danh mục quy định tại Nghị định 96/2016/NĐ-CP đều phải đáp ứng các điều kiện chung cơ bản về an ninh, trật tự.
Điều kiện đầu tiên và quan trọng nhất là cơ sở kinh doanh phải được thành lập hoặc đăng ký, cấp phép hoạt động theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam. Điều này bao gồm việc có đầy đủ các loại giấy tờ pháp lý cần thiết như Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy phép hoạt động hoặc các văn bản tương đương do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Việc hoạt động kinh doanh phải tuân thủ khuôn khổ pháp luật chung.
Thứ hai là điều kiện liên quan đến người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở kinh doanh. Người này có thể là người đại diện theo pháp luật, người quản lý hoặc chủ cơ sở được ghi tên trong các văn bản pháp lý, hoặc người được ủy quyền hợp lệ để đứng tên trên Giấy chứng nhận đủ điều kiện. Đối với công dân Việt Nam, người này không được thuộc các trường hợp đang bị khởi tố hình sự, có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội cố ý khác bị kết án từ 03 năm tù trở lên mà chưa được xóa án tích, đang trong thời gian thi hành án phạt tù, cải tạo không giam giữ, bị quản chế, cấm cư trú hoặc cấm kinh doanh ngành nghề này theo quyết định của Tòa án. Họ cũng không được đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại địa phương, xử lý hành chính trong thời gian chờ thi hành quyết định, đang nghiện ma túy, hoặc chưa đủ thời hạn để được coi là chưa bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính. Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài sử dụng hộ chiếu nước ngoài và người nước ngoài, điều kiện là họ phải được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp phép cư trú hợp pháp tại Việt Nam.
Điều kiện thứ ba là cơ sở kinh doanh phải đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về an toàn phòng cháy và chữa cháy theo quy định hiện hành của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy. Điều này bao gồm việc có giấy tờ chứng minh đã được nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy (đối với các công trình thuộc danh mục phải nghiệm thu) hoặc biên bản kiểm tra định kỳ của cơ quan Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy. Đối với các cơ sở có kho chứa nguyên liệu hoặc hàng hóa, kho này cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn về phòng cháy chữa cháy. Một số ngành nghề đặc thù có thể có miễn trừ hoặc yêu cầu riêng về tài liệu phòng cháy chữa cháy, như quy định chi tiết trong Nghị định.
Điều kiện riêng cho một số ngành nghề đặc thù
Ngoài các điều kiện chung áp dụng cho mọi cơ sở kinh doanh thuộc danh mục, một số ngành nghề đặc thù theo quy định của Nghị định 96/2016/NĐ-CP còn phải đáp ứng các điều kiện bổ sung riêng biệt để đảm bảo an ninh, trật tự một cách hiệu quả nhất.
Một nhóm ngành nghề quan trọng cần phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự chi tiết. Điều này áp dụng cho các cơ sở kinh doanh liên quan đến công cụ hỗ trợ, các loại pháo, súng bắn sơn, trò chơi điện tử có thưởng cho người nước ngoài, casino, dịch vụ đặt cược, vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, các ngành nghề sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ, dịch vụ nổ mìn, dịch vụ vũ trường, dịch vụ lưu trú (áp dụng với doanh nghiệp), và súng quân dụng cầm tay hạng nhỏ. Phương án này cần xác định rõ khu vực trọng điểm, biện pháp thực hiện, lực lượng, phương tiện, cách thức tổ chức chỉ đạo, phối hợp với chính quyền địa phương, và các tình huống giả định cùng biện pháp xử lý khi có sự cố an ninh trật tự xảy ra.
Đối với kinh doanh dịch vụ cầm đồ, người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở này phải có hộ khẩu thường trú tại xã, phường, thị trấn nơi đăng ký kinh doanh ít nhất 05 năm. Quan trọng hơn, trong 05 năm liền kề trước khi đăng ký kinh doanh, người này không được bị xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi như chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, cho vay lãi nặng, đánh bạc, tổ chức đánh bạc, trộm cắp, lừa đảo, chiếm giữ tài sản trái phép.
Tương tự, kinh doanh dịch vụ đòi nợ cũng có điều kiện riêng về người chịu trách nhiệm an ninh, trật tự. Người này phải có hộ khẩu thường trú ít nhất 05 năm tại quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh nơi đăng ký kinh doanh. Trong 05 năm liền kề trước đó, họ không được bị xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi như chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, cho vay lãi nặng, đánh bạc, tổ chức đánh bạc, hoặc làm nhục người khác.
Ngành kinh doanh dịch vụ bảo vệ có những quy định rất chi tiết và chặt chẽ. Cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải là doanh nghiệp. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự phải có bằng tốt nghiệp từ cao đẳng trở lên và không được là người đã từng bị thu hồi không có thời hạn Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự của một cơ sở dịch vụ bảo vệ khác trong vòng 24 tháng trước đó. Đối với các cơ sở liên doanh với nước ngoài, chỉ được phép liên doanh dưới hình thức nước ngoài góp vốn mua máy móc, phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác bảo vệ, với số vốn góp đầu tư của phía nước ngoài tối thiểu là 1.000.000 USD. Doanh nghiệp nước ngoài góp vốn phải hoạt động liên tục ít nhất 05 năm trong lĩnh vực này và người đại diện phần vốn góp không bị xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo vệ ở nước họ.
Việc đào tạo nhân viên dịch vụ bảo vệ cũng được quy định rõ ràng. Chỉ các cơ sở được phép (trung tâm dạy nghề Công an, trung tâm huấn luyện của Công an từ cấp tỉnh, hoặc cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ tự đào tạo đáp ứng đủ điều kiện) mới được thực hiện. Cơ sở tự đào tạo phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm, có ít nhất 300 nhân viên, có ban quản lý/đào tạo, giáo viên đạt chuẩn, và phải có giáo trình, chương trình đào tạo được Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thẩm duyệt. Thời gian đào tạo tối thiểu là 30 ngày.
Cuối cùng, Nghị định 96/2016/NĐ-CP cũng quy định điều kiện hoạt động chỉ dành riêng cho một số đơn vị nhất định trong lực lượng vũ trang hoặc được họ cho phép. Ví dụ, chỉ các cơ sở thuộc Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng mới được sản xuất con dấu có hình Quốc huy, Công an hiệu, Quân hiệu (trừ trường hợp đặc biệt). Tương tự, việc kinh doanh súng bắn sơn (trừ dịch vụ), quân trang quân dụng, vũ khí quân dụng, trang thiết bị chuyên dùng cho Quân sự/Công an, thiết bị gây nhiễu/phá sóng, và các loại pháo cũng bị hạn chế chỉ cho các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an, hoặc các cơ sở ngoài ngành được sự chấp thuận bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền của Quân đội hoặc Công an.
Quy định về Giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh, trật tự
Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự đóng vai trò là văn bản pháp lý do cơ quan Công an có thẩm quyền cấp, xác nhận rằng cơ sở đầu tư kinh doanh trong các ngành nghề quy định tại Nghị định 96/2016/NĐ-CP đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an ninh, trật tự theo quy định. Đây là điều kiện bắt buộc để cơ sở được phép hoạt động hợp pháp.
Về thời hạn sử dụng, Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự thường không quy định thời hạn sử dụng. Tuy nhiên, có những trường hợp ngoại lệ cụ thể. Nếu cơ sở kinh doanh hoạt động có thời hạn theo các văn bản pháp lý khác (như giấy phép đầu tư, giấy phép hoạt động chuyên ngành) hoặc đối với ngành nghề sử dụng vật liệu nổ công nghiệp để thi công công trình, thăm dò, khai thác khoáng sản, dầu khí (thời hạn gắn với thời hạn của văn bản/dự án đó), thì thời hạn sử dụng của Giấy chứng nhận sẽ được ghi rõ và không vượt quá thời hạn của các văn bản gốc này. Chỉ trong trường hợp các văn bản hoặc giấy phép hoạt động gốc có thời hạn từ 10 năm trở lên thì Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự mới không ghi thời hạn sử dụng. Cơ sở kinh doanh có trách nhiệm cung cấp các văn bản có quy định thời hạn hoạt động này cho cơ quan Công an có thẩm quyền khi làm thủ tục.
Người được ủy quyền đứng tên trong Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự có thể là người đại diện theo pháp luật, người quản lý hoặc chủ cơ sở. Trường hợp những người này không cư trú ổn định hoặc không thường xuyên cư trú tại Việt Nam, họ có thể ủy quyền bằng văn bản cho người có thẩm quyền khác của cơ sở kinh doanh để đứng tên. Văn bản ủy quyền nếu thực hiện ngoài lãnh thổ Việt Nam cần được hợp pháp hóa lãnh sự. Cả người ủy quyền và người được ủy quyền đều phải chịu trách nhiệm về việc tuân thủ các quy định về an ninh, trật tự.
Quản lý và sử dụng Giấy chứng nhận cũng có những quy định cụ thể. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự phải quản lý chặt chẽ giấy tờ này và xuất trình khi cơ quan Công an hoặc cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu kiểm tra. Khi cơ sở kinh doanh tạm ngừng hoạt động, Giấy chứng nhận cần được bảo quản cẩn thận. Trường hợp cơ sở bị giải thể, phá sản hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn, Giấy chứng nhận sẽ không còn giá trị sử dụng và phải được nộp lại cho cơ quan Công an có thẩm quyền trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày tuyên bố phá sản hoặc ngừng hoạt động.
Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự có thể bị thu hồi trong một số trường hợp. Có hai dạng thu hồi: không có thời hạn và có thời hạn (từ 03 tháng đến 06 tháng). Thu hồi không có thời hạn áp dụng khi sử dụng tài liệu giả mạo, không đáp ứng điều kiện sau 40 ngày kể từ khi được thông báo không đủ điều kiện, không hoạt động sau 06 tháng từ ngày cấp phép, giải thể/phá sản, bị thu hồi giấy phép hoạt động gốc, cho mượn/thuê/mua/bán giấy phép, lợi dụng kinh doanh để xâm phạm an ninh trật tự, hoặc cơ sở bảo vệ có vốn nước ngoài không đáp ứng đủ vốn góp theo quy định. Thu hồi có thời hạn áp dụng khi kinh doanh sai ngành nghề/địa điểm, không duy trì điều kiện an ninh trật tự sau khi đã bị xử phạt vi phạm hành chính 30 ngày trước đó, sửa chữa/tẩy xóa nội dung giấy phép, vi phạm an ninh trật tự bị xử phạt từ 02 lần trở lên trong một năm, hoặc không báo cáo định kỳ 04 quý liên tục. Việc thu hồi do cơ quan Công an có thẩm quyền thực hiện bằng quyết định chính thức và thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh.
Hồ sơ và thủ tục cấp Giấy chứng nhận
Quy trình cấp mới, cấp đổi, cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự theo Nghị định 96/2016/NĐ-CP được quy định rõ ràng về hồ sơ và thủ tục.
Đối với hồ sơ cấp mới áp dụng chung cho các ngành nghề, cơ sở kinh doanh cần chuẩn bị một bộ hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị cấp Giấy chứng nhận (theo mẫu thống nhất của Bộ Công an), bản sao hợp lệ một trong các văn bản pháp lý chứng minh việc thành lập hoặc đăng ký hoạt động (như Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy phép hoạt động do cơ quan chuyên ngành cấp). Nếu các văn bản này không thể hiện rõ ngành nghề kinh doanh, cần bổ sung tài liệu chứng minh ngành nghề đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Hồ sơ cũng cần có bản sao hợp lệ các giấy tờ chứng minh việc đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy cho khu vực kinh doanh và kho tàng (nếu có), như văn bản nghiệm thu hoặc biên bản kiểm tra của cơ quan Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy. Một số ngành nghề đặc thù được miễn nộp các tài liệu này. Cuối cùng là Bản khai lý lịch hoặc Bản khai nhân sự (đối với người nước ngoài/người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang hộ chiếu nước ngoài) của người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự, kèm theo Phiếu lý lịch tư pháp đối với công dân Việt Nam (trừ cán bộ nhà nước, lực lượng vũ trang, tổ chức chính trị/xã hội). Bản khai lý lịch của công dân Việt Nam ngoài đối tượng trên cần có xác nhận của UBND cấp xã nơi thường trú.
Ngoài các tài liệu chung, một số ngành nghề còn phải bổ sung hồ sơ riêng. Ví dụ, cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ (không có vốn nước ngoài) cần bản sao bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên của người chịu trách nhiệm. Nếu có vốn đầu tư nước ngoài, cần thêm tài liệu chứng minh doanh nghiệp nước ngoài đáp ứng điều kiện (kinh nghiệm hoạt động, lý lịch người đại diện vốn góp), đã được hợp pháp hóa lãnh sự. Cơ sở dịch vụ bảo vệ có chức năng đào tạo nhân viên cần có giáo trình và chương trình đào tạo. Các cơ sở kinh doanh vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, casino, trò chơi điện tử có thưởng, dịch vụ đặt cược, súng quân dụng hạng nhỏ cần có văn bản cho phép hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành.
Hồ sơ cấp đổi hoặc cấp lại Giấy chứng nhận áp dụng khi giấy bị hư hỏng, sai thông tin, thay đổi nội dung hoặc hết thời hạn sử dụng (cấp đổi), hoặc bị mất (cấp lại). Hồ sơ cấp đổi gồm văn bản đề nghị, bản sao tài liệu chứng minh sự thay đổi (nếu có), tài liệu về người chịu trách nhiệm nếu thay đổi, và bản chính Giấy chứng nhận đã cấp. Hồ sơ cấp lại khi mất chỉ cần văn bản đề nghị và biên lai nộp phạt (nếu có).
Trường hợp Giấy chứng nhận bị thu hồi, việc cấp lại được quy định cụ thể. Đối với các lý do như không đáp ứng điều kiện sau hậu kiểm, không hoạt động sau 6 tháng, hoặc thiếu vốn góp (dịch vụ bảo vệ nước ngoài), cơ sở có thể nộp hồ sơ đề nghị cấp lại trong vòng 06 tháng nếu khắc phục được. Đối với các lý do nghiêm trọng hơn như sử dụng tài liệu giả, mua bán giấy phép, nếu không thay đổi người chịu trách nhiệm, phải sau 12 tháng mới được nộp hồ sơ. Trường hợp lợi dụng kinh doanh để xâm phạm an ninh trật tự, thời hạn này là 24 tháng (trừ phán quyết của Tòa án). Nếu thay đổi người chịu trách nhiệm sau khi bị thu hồi vì các lý do nghiêm trọng này, hồ sơ cấp lại được thực hiện như cấp mới.
Về trình tự, thủ tục nộp hồ sơ, cơ sở kinh doanh nộp một bộ hồ sơ duy nhất cho cơ quan Công an có thẩm quyền. Tại một địa điểm kinh doanh có nhiều ngành nghề thuộc thẩm quyền của nhiều cấp Công an, hồ sơ được nộp cho cơ quan có thẩm quyền cao nhất để cấp một Giấy chứng nhận chung. Nếu nhiều cơ sở kinh doanh cùng địa điểm nhưng khác nhau, mỗi cơ sở nộp một bộ cho cơ quan có thẩm quyền cao nhất. Chi nhánh hoặc cơ sở trực thuộc có địa điểm ngoài cơ sở chính thì nộp hồ sơ cho cơ quan Công an quản lý cơ sở chính. Hồ sơ có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính, hoặc qua Cổng thông tin điện tử quản lý ngành, nghề kinh doanh có điều kiện của Bộ Công an.
Thời hạn hoàn thành việc cấp Giấy chứng nhận được quy định rõ ràng. Đối với cấp mới hoặc cấp lại sau khi bị thu hồi (trừ một số trường hợp), thời gian xử lý là không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với cấp đổi hoặc cấp lại do bị mất, thời gian là không quá 04 ngày làm việc. Nếu hồ sơ không đủ điều kiện cấp, cơ quan Công an sẽ có văn bản trả lời trong vòng 04 ngày làm việc và nêu rõ lý do.
Thẩm quyền cấp phép
Việc cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự và Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ được phân cấp rõ ràng theo thẩm quyền của các đơn vị Công an tại Nghị định 96/2016/NĐ-CP.
Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) thuộc Bộ Công an là cơ quan cấp trung ương có thẩm quyền cao nhất. Cục chịu trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận và quản lý các cơ sở kinh doanh có tính chất phức tạp, quy mô lớn hoặc đặc thù. Điều này bao gồm các cơ sở kinh doanh súng quân dụng cầm tay hạng nhỏ, vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, dịch vụ nổ mìn, các ngành nghề sử dụng vật liệu nổ công nghiệp để thăm dò/khai thác dầu khí trên thềm lục địa Việt Nam. Cục cũng quản lý các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú được xếp hạng từ 05 sao trở lên, kinh doanh công cụ hỗ trợ, súng bắn sơn (trừ dịch vụ), các loại pháo, casino, trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài. Đặc biệt, các cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ có vốn đầu tư nước ngoài hoặc có chức năng đào tạo nhân viên dịch vụ bảo vệ, cùng các cơ sở kinh doanh thuộc Bộ Công an cũng do Cục quản lý. Cục C06 còn là đơn vị chủ trì sát hạch và cấp Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ cho nhân viên được đào tạo tại các cơ sở có chức năng đào tạo thuộc Bộ Công an hoặc cơ sở dịch vụ bảo vệ có chức năng đào tạo. Cục cũng có thẩm quyền thẩm duyệt giáo trình và chương trình đào tạo nhân viên dịch vụ bảo vệ.
Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) thuộc Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận và quản lý các cơ sở kinh doanh không thuộc diện của Cục C06 hoặc Công an cấp huyện quản lý. Phạm vi quản lý của Phòng PC06 bao gồm các cơ sở sản xuất con dấu (trừ con dấu đặc thù thuộc Bộ Công an/Quốc phòng), kinh doanh ngành nghề sử dụng vật liệu nổ công nghiệp (trừ khai thác trên thềm lục địa), sản xuất/mua bán quân trang/quân dụng cho lực lượng vũ trang (như quần áo, phù hiệu). Phòng PC06 cũng quản lý việc kinh doanh các loại máy, thiết bị chuyên dùng như máy kiểm tra tốc độ, thiết bị giám sát điện thoại, thiết bị kiểm tra nồng độ cồn, kinh doanh dịch vụ đặt cược, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ in. Các cơ sở kinh doanh thiết bị gây nhiễu/phá sóng, dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ, dịch vụ vũ trường, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lưu trú, kinh doanh dịch vụ đòi nợ, kinh doanh dịch vụ bảo vệ (không thuộc diện Cục C06) cũng do Phòng PC06 quản lý. Các cơ sở kinh doanh thuộc Quân đội và đơn vị sự nghiệp có thu cấp trung ương và cấp tỉnh trên địa bàn cũng thuộc thẩm quyền của Phòng PC06. Phòng PC06 cũng chủ trì sát hạch và cấp Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ cho nhân viên được đào tạo tại trung tâm huấn luyện của Công an địa phương.
Công an cấp huyện (bao gồm Công an quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh) là cấp quản lý và cấp Giấy chứng nhận cho các cơ sở kinh doanh có quy mô nhỏ hơn và thường hoạt động trực tiếp tại địa bàn dân cư. Thẩm quyền này áp dụng cho các cơ sở kinh doanh cung ứng dịch vụ sử dụng súng bắn sơn, kinh doanh dịch vụ karaoke, dịch vụ xoa bóp, dịch vụ cầm đồ, kinh doanh thiết bị phát tín hiệu ưu tiên cho xe, kinh doanh khí. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú và dịch vụ in không phải là doanh nghiệp cũng do Công an cấp huyện quản lý. Cuối cùng, các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện hoạt động kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự cũng thuộc thẩm quyền cấp phép và quản lý của Công an cấp huyện.
Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh
Nghị định 96/2016/NĐ-CP quy định chi tiết trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh thuộc danh mục ngành nghề có điều kiện về an ninh, trật tự, nhằm đảm bảo duy trì các điều kiện đã được cấp phép và góp phần giữ vững an ninh, trật tự chung.
Trách nhiệm chung áp dụng cho tất cả các loại hình cơ sở kinh doanh này. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở phải đảm bảo các điều kiện về an ninh, trật tự luôn được duy trì trong suốt quá trình hoạt động. Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, cơ sở phải thông báo bằng văn bản kèm bản sao Giấy chứng nhận cho Công an xã, phường, thị trấn nơi kinh doanh. Cơ sở không được sử dụng hoạt động kinh doanh để thực hiện các hành vi trái pháp luật ảnh hưởng đến an ninh, trật tự hoặc đạo đức xã hội. Họ có nghĩa vụ phát hiện và thông báo kịp thời cho cơ quan Công an về các biểu hiện nghi vấn hoặc vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự tại cơ sở. Nếu bị mất Giấy chứng nhận, phải thông báo cho cơ quan Công an có thẩm quyền trong vòng 03 ngày làm việc. Việc thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hàng quý hoặc đột xuất về tình hình an ninh, trật tự theo hướng dẫn của Bộ Công an là bắt buộc, cùng với việc chấp hành thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Cơ sở chỉ được sử dụng nhân viên từ đủ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi dân sự, không nghiện ma túy, và không thuộc các trường hợp đang bị điều tra, truy tố, xét xử hoặc đang trong thời gian chấp hành án phạt. Trong vòng 20 ngày kể từ khi hoạt động, cơ sở phải cung cấp danh sách nhân viên, bản khai lý lịch của người chịu trách nhiệm (nếu khác người đứng tên trên giấy phép), tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện riêng của ngành nghề, thống kê phương tiện bảo vệ (nếu có), và sơ đồ khu vực kinh doanh đối với một số ngành nghề cụ thể (vật liệu nổ, casino, lưu trú, karaoke, xoa bóp, cầm đồ…). Cơ sở có trách nhiệm đề nghị cấp lại/cấp đổi giấy phép khi cần thiết và tổ chức tập huấn về an ninh trật tự cho nhân viên. Khi tạm ngừng hoạt động, phải thông báo trước 10 ngày cho Công an cấp trên và Công an cấp xã, nêu rõ lý do và thời gian tạm ngừng. Các cơ sở kinh doanh liên quan đến súng, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ khi ngừng hoạt động phải thống kê tồn đọng và thông báo cho cơ quan Công an/Quân sự từ cấp tỉnh để xử lý. Việc lập sổ quản lý hoạt động kinh doanh theo mẫu của Bộ Công an và nộp phí thẩm định/sát hạch cũng là trách nhiệm bắt buộc.
Bên cạnh trách nhiệm chung, mỗi ngành nghề lại có những trách nhiệm riêng. Ví dụ, cơ sở sản xuất con dấu phải niêm yết quy trình/giá, sản xuất dấu bằng vật liệu bền vững, chuyển dấu cho Công an để đăng ký (trừ dấu doanh nghiệp không thuộc quản lý), không cung cấp thiết kế mẫu dấu cho người không có thẩm quyền và thông báo khi có nghi vấn làm dấu sai quy định. Cơ sở kinh doanh công cụ hỗ trợ/súng bắn sơn cần có kho bảo quản an toàn, nội quy phòng chống cháy nổ, chỉ mua bán/sửa chữa cho đơn vị có giấy phép, đảm bảo an toàn khi cung ứng dịch vụ súng bắn sơn và có nhân viên y tế trực khi cung cấp dịch vụ. Cơ sở kinh doanh pháo phải có kho bảo quản nguyên liệu/thành phẩm an toàn, nội quy, chỉ sản xuất/bán theo quy định, thực hiện đúng quy định vận chuyển hàng nguy hiểm, chỉ bán pháo hoa cho đơn vị có văn bản cho phép sử dụng, và lập hội đồng thanh lý/tiêu hủy pháo không sử dụng được.
Đối với dịch vụ cầm đồ, trách nhiệm riêng bao gồm kiểm tra và lưu bản sao giấy tờ tùy thân của người cầm cố, lập hợp đồng cầm cố theo pháp luật, chỉ nhận cầm cố tài sản có giấy tờ sở hữu (nếu pháp luật yêu cầu) và giữ bản chính trong thời gian cầm cố, chỉ nhận tài sản của bên thứ ba khi có ủy quyền hợp lệ, không nhận tài sản không rõ nguồn gốc hoặc do vi phạm pháp luật mà có, duy trì lãi suất không vượt quá quy định của Bộ luật dân sự, và bố trí kho bảo quản tài sản an toàn. Dịch vụ xoa bóp cần bố trí nơi cất giữ đồ đạc an toàn cho khách và bố trí phòng nam riêng, nữ riêng. Kinh doanh thiết bị phát tín hiệu ưu tiên cần đảm bảo thiết bị không vượt quá tiêu chuẩn âm thanh/ánh sáng, có nguồn gốc hợp pháp và chỉ bán cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có giấy phép.
Dịch vụ bảo vệ có trách nhiệm tuyển chọn nhân viên đủ tiêu chuẩn (lý lịch rõ ràng, sức khỏe, bằng cấp tối thiểu THCS, không có tiền án tội nghiêm trọng, không sử dụng người nước ngoài/Việt kiều làm quản lý/nhân viên), chỉ sử dụng nhân viên đã có Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ, ký hợp đồng lao động đầy đủ, chỉ đào tạo sau khi giáo trình được thẩm duyệt, cấp biển hiệu/trang phục (đã đăng ký logo), ký hợp đồng kinh tế trước khi bảo vệ, không thực hiện dịch vụ cho mục tiêu/hoạt động trái pháp luật, thông báo cho Công an cấp xã khi triển khai mục tiêu ngoài trụ sở (kèm giấy phép, danh sách nhân viên, công cụ hỗ trợ), và cơ sở có vốn nước ngoài phải cung cấp danh mục máy móc đầu tư kèm tài liệu định giá trong vòng 20 ngày hoạt động.
Kinh doanh casino và trò chơi điện tử có thưởng cho người nước ngoài phải ban hành nội quy bằng tiếng Việt và tiếng nước ngoài, kiểm tra và lưu trữ thông tin/bản sao giấy tờ tùy thân của khách, thống kê và cung cấp thông tin về máy trò chơi (kèm chứng minh nguồn gốc), không để người không thuộc đối tượng vào chơi, thông báo ngay cho Công an khi phát hiện khách mang vũ khí/vật liệu nổ/công cụ hỗ trợ vào khu vực, và phải sử dụng ít nhất 30% nhân viên bảo vệ là nhân viên của cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ.
Dịch vụ đòi nợ phải tuyển chọn nhân viên không có tiền án tội nghiêm trọng liên quan (giết người, gây rối, cố ý gây thương tích, làm nhục người khác, xâm phạm sở hữu), chỉ hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và có hợp đồng ủy quyền, thông báo cho Công an xã/phường/thị trấn nơi tiến hành đòi nợ trước 03 ngày, khi đòi nợ không được sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, và không được dùng người không phải nhân viên của cơ sở để đòi nợ.
Kinh doanh dịch vụ đặt cược cần ban hành nội quy đảm bảo an ninh, trật tự, không sử dụng nhân viên có tiền án tội đánh bạc/tổ chức đánh bạc/cho vay lãi nặng, và thông báo ngay cho Công an khi phát hiện người mang vũ khí/vật liệu nổ/công cụ hỗ trợ/chất cháy vào khu vực. Kinh doanh khí phải có nội quy phòng cháy chữa cháy, tuân thủ quy định an toàn cháy nổ và quy trình sản xuất/bảo quản/vận chuyển hàng nguy hiểm.
Cơ sở kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ phải ban hành nội quy an ninh/phòng cháy chữa cháy, bố trí kho bảo quản đúng tiêu chuẩn và đảm bảo an toàn (không để chung với chất dễ cháy), thực hiện đúng quy định vận chuyển hàng nguy hiểm, và chỉ bán cho tổ chức/cá nhân có Giấy chứng nhận đủ điều kiện và Giấy phép sử dụng vật liệu nổ (hoặc văn bản chấp thuận của Tổng cục Cảnh sát). Cơ sở sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ và dịch vụ nổ mìn cũng cần nội quy an ninh/phòng cháy chữa cháy tại khu vực bảo quản/sử dụng, bố trí kho bảo quản đúng tiêu chuẩn. Nếu thuê dịch vụ nổ mìn, chỉ được thuê đơn vị có Giấy chứng nhận đủ điều kiện và Giấy phép dịch vụ nổ mìn. Phải thông báo cho Công an cấp huyện nơi hoạt động trước 06 ngày khi thực hiện nổ mìn, quản lý chặt chẽ vật liệu nổ còn dư (nhập kho hoặc bán lại), và nghiêm cấm mua vật liệu nổ/tiền chất từ nguồn không được phép kinh doanh.
Kinh doanh dịch vụ in phải có nội quy an ninh/phòng cháy chữa cháy, bảo quản nguyên liệu/sản phẩm in an toàn, chỉ nhận chế bản/in/gia công sản phẩm có đủ thủ tục pháp lý và hợp đồng, không in tài liệu có nội dung trái đạo đức, thuần phong mỹ tục hoặc trái pháp luật khác. Kinh doanh thiết bị gây nhiễu/phá sóng thông tin di động chỉ được kinh doanh thiết bị có nguồn gốc hợp pháp, bố trí kho bảo quản chặt chẽ, chỉ bán cho cơ quan, tổ chức có văn bản cho phép của Công an/Quân đội có thẩm quyền (hoặc Thủ tướng cho phép), hàng quý báo cáo danh sách đơn vị mua, và tổ chức tiêu hủy thiết bị hư hỏng.
Dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ có trách nhiệm kiểm tra và lưu giữ bản sao giấy tờ tùy thân của khách, chụp ảnh chân dung khách trước và sau phẫu thuật nếu làm thay đổi đặc điểm khuôn mặt (kích thước 4×6 cm) và lưu trong hồ sơ, hàng quý báo cáo cho cơ quan Công an có thẩm quyền kèm bản sao giấy tờ và ảnh của khách. Dịch vụ karaoke cần nội quy an ninh/phòng chống tệ nạn xã hội/phòng cháy chữa cháy và thông báo ngay cho Công an khi phát hiện khách mang vũ khí/vật liệu nổ/công cụ hỗ trợ/chất cháy vào phòng hát hoặc nghi vấn sử dụng ma túy. Dịch vụ vũ trường cũng cần nội quy tương tự, sử dụng ít nhất 30% nhân viên bảo vệ từ cơ sở dịch vụ bảo vệ chuyên nghiệp, và thông báo ngay cho Công an khi phát hiện khách mang vũ khí/vật liệu nổ/công cụ hỗ trợ/chất cháy vào vũ trường hoặc nghi vấn sử dụng ma túy.
Dịch vụ lưu trú có trách nhiệm ban hành nội quy an ninh/phòng chống tệ nạn xã hội/phòng cháy chữa cháy, kiểm tra và ghi đầy đủ thông tin khách lưu trú vào sổ/máy tính trước khi vào phòng (bao gồm các loại giấy tờ tùy thân hợp lệ). Nếu khách không có giấy tờ tùy thân, phải thông báo ngay cho Công an cấp xã hoặc đồn/trạm Công an quản lý địa bàn sau khi bố trí phòng. Thông báo lưu trú (cả nghỉ theo giờ và qua đêm) cho Công an cấp xã/đồn/trạm phải được thực hiện trước 23 giờ trong ngày, hoặc trước 08 giờ sáng ngày hôm sau nếu khách đến sau 23 giờ. Việc thông báo có thể qua mạng internet (đã kết nối với Công an) hoặc trực tiếp/qua điện thoại đối với khách Việt Nam; đối với khách nước ngoài phải khai báo tạm trú theo mẫu và chuyển cho cơ quan Công an. Cơ sở cũng cần kiểm tra, quản lý giấy tờ tùy thân của người đến thăm khách tại phòng nghỉ, ghi thông tin vào sổ và trả lại khi họ ra về. Thông tin của khách lưu trú và người đến thăm cần được lưu trữ ít nhất 36 tháng. Nếu khách mang vũ khí/công cụ hỗ trợ, cơ sở phải yêu cầu xuất trình giấy phép sử dụng và báo ngay cho Công an nếu không có.
Đối với cơ sở kinh doanh quân trang, quân dụng, vũ khí quân dụng, trang thiết bị chuyên dùng cho Quân sự/Công an và các linh kiện/công nghệ chế tạo chúng, trách nhiệm bao gồm bố trí kho bảo quản đúng quy định an toàn cháy nổ, chỉ nhập khẩu/mua bán hàng có nguồn gốc hợp pháp, chỉ bán hoặc giao sản phẩm cho đơn vị/tổ chức/cá nhân có văn bản đồng ý của cơ quan Quân đội/Công an có thẩm quyền, thanh lý/tiêu hủy sản phẩm hư hỏng, và cung cấp văn bản chấp thuận hoặc hợp đồng quy định tại Điều 13 cho cơ quan Công an có thẩm quyền trong vòng 20 ngày hoạt động.
Trách nhiệm quản lý nhà nước và kiểm tra
Nghị định 96/2016/NĐ-CP cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc đảm bảo thi hành Nghị định và công tác kiểm tra, thanh tra hoạt động của các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự.
Bộ Công an là cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc thực hiện quản lý nhà nước về an ninh, trật tự đối với các ngành, nghề này trên phạm vi toàn quốc. Bộ Công an có nhiệm vụ hướng dẫn, tập huấn công tác đảm bảo an ninh trật tự cho các cơ sở, ban hành hệ thống biểu mẫu thống nhất phục vụ công tác quản lý, hướng dẫn thống nhất mẫu trang phục và biển hiệu cho nhân viên dịch vụ bảo vệ. Bộ cũng chịu trách nhiệm hướng dẫn thống nhất việc thẩm định hồ sơ cấp/thu hồi giấy phép, thực hiện hậu kiểm đối với người chịu trách nhiệm và các điều kiện thực tế tại cơ sở, cùng công tác sát hạch và cấp chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ. Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hướng dẫn xây dựng phương án bảo đảm an ninh trật tự cho cơ sở cũng là nhiệm vụ của Bộ. Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, và đấu tranh, xử lý vi phạm pháp luật. Bộ cũng nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu và cổng thông tin điện tử phục vụ công tác quản lý và thủ tục hành chính. Cuối cùng, Bộ thực hiện sơ kết, tổng kết việc thi hành Nghị định và kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan.
Bộ Tài chính có trách nhiệm phối hợp với Bộ Công an quy định mức thu, quản lý và sử dụng phí thẩm định điều kiện an ninh trật tự và phí sát hạch cấp chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ. Đồng thời, Bộ Tài chính phối hợp dự toán, quyết toán kinh phí duy trì hoạt động hệ thống Cổng thông tin điện tử quản lý ngành, nghề có điều kiện của Bộ Công an.
Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ khác có trách nhiệm ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị thuộc ngành mình tổ chức thực hiện Nghị định, phổ biến pháp luật liên quan đến lĩnh vực quản lý, phối hợp với Bộ Công an kiểm tra, thanh tra việc chấp hành điều kiện an ninh trật tự của các cơ sở liên quan, và kiến nghị hoàn thiện pháp luật.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan chức năng tại địa phương thực hiện quản lý nhà nước đối với các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự theo quy định. Đồng thời, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác liên quan đến hoạt động của các cơ sở này tại địa phương, và kiến nghị sửa đổi, bổ sung pháp luật.
Công tác kiểm tra, thanh tra được thực hiện bởi cơ quan Công an có thẩm quyền. Việc kiểm tra, thanh tra có thể theo phương thức định kỳ (không quá một lần trong một năm) hoặc đột xuất. Kiểm tra đột xuất chỉ được thực hiện khi phát hiện cơ sở có vi phạm hoặc dấu hiệu vi phạm pháp luật liên quan đến an ninh trật tự cần xử lý ngay, có đơn khiếu nại/tố cáo, hoặc phục vụ nhiệm vụ tăng cường đảm bảo an ninh trật tự theo chỉ đạo. Nội dung kiểm tra bao gồm các giấy tờ trong hồ sơ pháp lý, nội dung kinh doanh, việc chấp hành các quy định của Nghị định và pháp luật liên quan, cùng việc kiểm tra người, phương tiện, sản phẩm, dịch vụ. Kết thúc kiểm tra đều phải lập biên bản. Thẩm quyền kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất thuộc về cơ quan Công an đã cấp Giấy chứng nhận và trực tiếp quản lý cơ sở. Các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an các cấp chỉ được kiểm tra đột xuất trên địa bàn quản lý khi có dấu hiệu vi phạm hoặc khiếu nại/tố cáo, và sau đó phải thông báo kết quả cho cơ quan cấp phép. Công an các cấp khi có yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị hoặc tăng cường an ninh trật tự cần kiểm tra đột xuất phải có văn bản phê duyệt của thủ trưởng từ cấp huyện trở lên hoặc văn bản chỉ đạo của Công an cấp trên. Các hành vi vi phạm được phát hiện trong quá trình kiểm tra, thanh tra phải được xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Hiệu lực và quy định chuyển tiếp
Nghị định 96/2016/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2016. Ngay khi có hiệu lực, Nghị định này đã bãi bỏ hai văn bản pháp luật trước đó là Nghị định số 52/2008/NĐ-CP ngày 22 tháng 4 năm 2008 về quản lý kinh doanh dịch vụ bảo vệ và Nghị định số 72/2009/NĐ-CP ngày 03 tháng 9 năm 2009 quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.
Đối với các cơ sở kinh doanh đã được thành lập và đang hoạt động hợp pháp trước ngày Nghị định 96/2016/NĐ-CP có hiệu lực, và đã được cấp các loại giấy tờ như Giấy xác nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự cho dịch vụ bảo vệ theo Nghị định 52/2008/NĐ-CP hoặc Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự theo Nghị định 72/2009/NĐ-CP, cùng các ngành nghề khác đang hoạt động theo quy định pháp luật, đều được phép tiếp tục kinh doanh. Tuy nhiên, để đảm bảo sự tuân thủ các quy định mới chặt chẽ hơn, các cơ sở này có thời hạn không quá 18 tháng kể từ ngày Nghị định 96/2016/NĐ-CP có hiệu lực để thực hiện đầy đủ các điều kiện theo quy định mới và tiến hành đổi lại Giấy xác nhận hoặc Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự theo mẫu mới. Trong quá trình đổi giấy phép này, cơ sở kinh doanh sẽ không phải trả phí cấp đổi. Quy định chuyển tiếp này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hiện hữu có thời gian cần thiết để điều chỉnh hoạt động và thủ tục pháp lý của mình.
Ngoài ra, Nghị định 96/2016/NĐ-CP cũng quy định về giá trị của Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ đã được cấp cho nhân viên bảo vệ theo quy định của Nghị định số 52/2008/NĐ-CP trước đây. Các Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ này vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng theo quy định của Nghị định mới.
Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, và các tổ chức, cá nhân có liên quan đều có trách nhiệm thi hành Nghị định này. Bộ trưởng Bộ Công an có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra việc thi hành Nghị định.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 96/2016/NĐ-CP áp dụng cho những ai và những ngành nghề nào?
Nghị định áp dụng cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh và quản lý các ngành, nghề có điều kiện về an ninh, trật tự tại Việt Nam. Danh mục các ngành nghề này rất đa dạng, bao gồm sản xuất/kinh doanh công cụ hỗ trợ, pháo, súng bắn sơn, dịch vụ cầm đồ, xoa bóp, bảo vệ, đòi nợ, casino, đặt cược, in ấn, phẫu thuật thẩm mỹ, karaoke, vũ trường, lưu trú, kinh doanh khí, vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, và các mặt hàng, thiết bị chuyên dùng cho lực lượng vũ trang.
Điều kiện chung về an ninh, trật tự cho các cơ sở kinh doanh là gì?
Các điều kiện chung bao gồm: cơ sở phải được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam; người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở không được thuộc các trường hợp lý lịch không tốt theo quy định (như tiền án tội nghiêm trọng, đang bị điều tra, nghiện ma túy, v.v.); và cơ sở phải đảm bảo đủ điều kiện về an toàn phòng cháy và chữa cháy theo quy định pháp luật.
Giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh, trật tự có thời hạn sử dụng bao lâu?
Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự thường không quy định thời hạn sử dụng. Tuy nhiên, Giấy chứng nhận sẽ có thời hạn cụ thể nếu thời hạn hoạt động của cơ sở kinh doanh hoặc dự án sử dụng vật liệu nổ công nghiệp được quy định có thời hạn trong các văn bản pháp lý khác, và thời hạn này dưới 10 năm.
Khi nào Giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh, trật tự có thể bị thu hồi?
Giấy chứng nhận có thể bị thu hồi không có thời hạn trong các trường hợp nghiêm trọng như sử dụng tài liệu giả để cấp phép, không đáp ứng điều kiện sau khi được thông báo và có thời gian khắc phục, không hoạt động sau 06 tháng từ khi cấp phép, cơ sở giải thể/phá sản, cho mượn/thuê/mua/bán giấy phép, hoặc lợi dụng kinh doanh để xâm phạm an ninh, trật tự. Giấy chứng nhận có thể bị thu hồi có thời hạn từ 03 đến 06 tháng đối với các vi phạm ít nghiêm trọng hơn như kinh doanh sai ngành nghề/địa điểm, không duy trì điều kiện sau khi bị xử phạt, sửa chữa nội dung giấy phép, vi phạm bị xử phạt hành chính nhiều lần, hoặc không báo cáo định kỳ liên tục.
Tôi cần nộp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận ở đâu và trong bao lâu sẽ có kết quả?
Hồ sơ được nộp tại cơ quan Công an có thẩm quyền tùy thuộc vào loại hình và quy mô kinh doanh (Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Bộ Công an, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an cấp tỉnh, hoặc Công an cấp huyện). Thời hạn giải quyết hồ sơ cấp mới là không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với hồ sơ cấp đổi hoặc cấp lại (khi bị mất), thời hạn là không quá 04 ngày làm việc.
Việc nắm vững các quy định trong Nghị định 96/2016/NĐ-CP là vô cùng quan trọng đối với mọi tổ chức, cá nhân hoạt động trong các ngành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Tuân thủ quy định không chỉ giúp doanh nghiệp hoạt động ổn định, tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần đảm bảo an ninh, trật tự chung. Edupace mong rằng thông tin này hữu ích cho bạn.
