Việc lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh lãnh đạo, quản lý là một nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 96-QĐ/TW, đánh dấu những cập nhật đáng kể so với quy định cũ, nhằm nâng cao hiệu quả đánh giá và quản lý cán bộ.
Sự cần thiết của Quy định 96-QĐ/TW về lấy phiếu tín nhiệm
Quy định số 96-QĐ/TW, ban hành ngày 02/02/2023, thay thế Quy định số 262-QĐ/TW trước đó, thể hiện quyết tâm của Đảng trong việc hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực và đánh giá cán bộ. Sự thay đổi này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Mục tiêu chính là xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp đủ phẩm chất, năng lực và uy tín.
Quy định mới góp phần quan trọng vào việc đánh giá khách quan uy tín và kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ của cán bộ. Đây là cơ sở để cán bộ tự nhìn nhận, điều chỉnh hành vi và không ngừng rèn luyện. Đồng thời, kết quả lấy phiếu tín nhiệm cung cấp thông tin quan trọng cho cấp ủy, tổ chức đảng trong việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng cán bộ, từ đó nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý, và giám sát.
Những nguyên tắc cơ bản trong quá trình lấy phiếu tín nhiệm
Việc tổ chức lấy phiếu tín nhiệm luôn tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình nghiêm túc. Quy định 96 nhấn mạnh trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, đặc biệt là người đứng đầu và cả người được lấy phiếu lẫn người ghi phiếu. Tính khách quan, công tâm, công khai và minh bạch là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thực chất của quá trình này.
Nghiêm cấm mọi hành vi tiêu cực như làm sai lệch kết quả hoặc lợi dụng việc lấy phiếu tín nhiệm để hạ thấp uy tín người khác, gây mất đoàn kết nội bộ. Đây là điểm được quy định rõ ràng nhằm phòng ngừa những biểu hiện không lành mạnh. Hoạt động này được thực hiện định kỳ, và một cán bộ giữ nhiều chức vụ lãnh đạo, quản lý sẽ chỉ lấy phiếu tối đa ở hai nơi công tác và sinh hoạt để tránh chồng chéo, dàn trải.
Phạm vi và thời điểm áp dụng quy định lấy phiếu tín nhiệm
Quy định 96 áp dụng đối với cán bộ giữ chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý trong toàn bộ hệ thống chính trị, từ cấp Trung ương đến cấp có đơn vị trực thuộc. Tuy nhiên, có những trường hợp ngoại lệ không thực hiện lấy phiếu tín nhiệm, đó là cán bộ đã có thông báo nghỉ công tác chờ hưu hoặc mới được bổ nhiệm, bầu cử trong năm diễn ra việc lấy phiếu.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Nằm Mơ Thấy Con Rết Đánh Số Mấy: Luận Giải Chi Tiết Và Tài Lộc
- Giải thích vì sao phải học tập tự giác tích cực để thành công
- Giải mã ý nghĩa của giấc mơ thấy con chó vàng
- Giải mã bí ẩn: **Mơ thấy có người bị giết** là điềm lành hay dữ?
- Nằm Mơ Thấy Làm Vỡ Chén Bát Đánh Con Gì? Luận Giải Từ A-Z
Thời điểm lấy phiếu tín nhiệm được xác định rõ ràng, diễn ra định kỳ vào năm thứ ba của nhiệm kỳ đại hội đảng bộ các cấp. Cụ thể, việc lấy phiếu đối với các chức danh do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn sẽ tuân theo quy định của Quốc hội. Các chức danh do Ban Chấp hành Trung ương Đảng bầu thực hiện theo chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương.
Tiêu chí đánh giá khi lấy phiếu tín nhiệm
Để đánh giá khách quan mức độ tín nhiệm của cán bộ, Quy định 96 đưa ra các tiêu chí cụ thể, toàn diện. Các tiêu chí này tập trung vào hai nhóm chính: phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và ý thức tổ chức kỷ luật; cùng với kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Việc đánh giá này được thực hiện dựa trên thông tin về quá trình công tác của cán bộ tính từ đầu nhiệm kỳ đến thời điểm lấy phiếu.
Phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống
Trong nhóm tiêu chí này, người ghi phiếu tín nhiệm sẽ xem xét lập trường, quan điểm, bản lĩnh chính trị của cán bộ trong quá trình thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Việc giữ gìn phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, lối sống gương mẫu cũng là một điểm quan trọng. Tinh thần trách nhiệm trong công việc, thái độ phục vụ Nhân dân, sự liêm chính, trung thực và khách quan khi giải quyết công việc là những yếu tố không thể bỏ qua.
Bên cạnh đó, ý thức chấp hành các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, cũng được đánh giá. Khả năng quy tụ, đoàn kết nội bộ, xử lý những vấn đề phức tạp và nhạy cảm, cùng với việc chấp hành sự phân công của tổ chức và các quy định nội bộ đều nằm trong phạm vi xem xét. Tiêu chí này còn bao gồm kết quả lãnh đạo công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, việc tuân thủ những điều đảng viên không được làm, trách nhiệm nêu gương của bản thân và gia đình, cũng như việc giữ liên hệ với cấp ủy nơi cư trú.
Kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao
Đối với nhóm tiêu chí này, trọng tâm là đánh giá hiệu quả công việc của cán bộ trong lĩnh vực, phạm vi phụ trách. Sự lãnh đạo, tham mưu, và tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được xem xét kỹ lưỡng. Khả năng thể hiện sự năng động, đổi mới, sáng tạo, quyết đoán, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ được đề cao.
Kết quả công việc cụ thể được đo lường qua số lượng, chất lượng sản phẩm và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được giao. Mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các tổ chức, cơ quan, đơn vị trực thuộc do cán bộ đó phụ trách cũng là một chỉ số quan trọng. Ngoài ra, kết quả lãnh đạo trong công tác tổ chức, cán bộ, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, công tác kiểm tra, giám sát và giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo trong phạm vi phụ trách cũng là căn cứ để lấy phiếu tín nhiệm và đánh giá.
Quy trình tổ chức lấy phiếu tín nhiệm
Quy định 96-QĐ/TW nêu rõ quy trình thực hiện lấy phiếu tín nhiệm một cách khoa học và chặt chẽ, đảm bảo tính minh bạch và khách quan. Quy trình này bao gồm các bước từ chuẩn bị đến tổ chức hội nghị và báo cáo kết quả.
Chuẩn bị và tổ chức bỏ phiếu tín nhiệm
Bước chuẩn bị bắt đầu từ việc cơ quan tham mưu về tổ chức, cán bộ yêu cầu người được lấy phiếu tín nhiệm báo cáo theo quy định. Các báo cáo và hồ sơ liên quan cần được tập hợp đầy đủ và gửi đến người ghi phiếu trước ít nhất 15 ngày để có thời gian nghiên cứu. Trường hợp có vấn đề cần làm rõ, yêu cầu giải trình phải được gửi đến người được lấy phiếu trước ngày lấy phiếu 10 ngày, và người được lấy phiếu có trách nhiệm cung cấp thông tin bổ sung chậm nhất 3 ngày trước đó. Việc chuẩn bị phiếu tín nhiệm với đầy đủ thông tin và đóng dấu theo quy định cũng là một phần quan trọng của công tác chuẩn bị.
Hội nghị lấy phiếu tín nhiệm chỉ được tiến hành khi có ít nhất 2/3 số người được triệu tập có mặt. Tại hội nghị, cấp ủy hoặc người đứng đầu sẽ quán triệt mục đích, yêu cầu của việc lấy phiếu. Ban kiểm phiếu sẽ được bầu, có nhiệm vụ phát phiếu và hướng dẫn cách ghi phiếu. Người ghi phiếu sẽ căn cứ vào các tiêu chí đã được nghiên cứu để thể hiện mức độ tín nhiệm của mình vào phiếu, có thể ký tên hoặc không. Sau đó, phiếu được bỏ vào thùng phiếu theo quy định.
Tổng hợp và công khai kết quả tín nhiệm
Sau khi bỏ phiếu, ban kiểm phiếu tiến hành kiểm đếm và tổng hợp kết quả một cách chi tiết, bao gồm tổng số phiếu phát ra, thu về, số phiếu hợp lệ, không hợp lệ, và số phiếu cho từng mức độ: “tín nhiệm cao”, “tín nhiệm”, “tín nhiệm thấp”, cùng với tỷ lệ phần trăm tương ứng. Kết quả này được thông báo công khai tại hội nghị. Biên bản kiểm phiếu được lập thành nhiều bản để báo cáo cấp trên trực tiếp và lưu trữ theo chế độ mật.
Kết quả lấy phiếu tín nhiệm được công khai đến các thành phần tham gia ghi phiếu, cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ và bản thân người được lấy phiếu. Đối với các chức danh quan trọng như Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, kết quả được công khai trong Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đặc biệt, đối với các chức danh do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn, kết quả còn được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để cử tri và Nhân dân cùng nắm bắt, thể hiện tính công khai, minh bạch của quy định mới.
Trách nhiệm của các chủ thể trong quy định lấy phiếu tín nhiệm
Quy định 96 phân định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cá nhân trong quá trình tổ chức và thực hiện việc lấy phiếu tín nhiệm.
Trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và tập thể lãnh đạo
Các cấp ủy, tổ chức đảng và tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác lấy phiếu tín nhiệm. Điều này bao gồm xây dựng kế hoạch chi tiết, tổ chức thực hiện đảm bảo tính khách quan, công khai và thực chất. Họ cũng chịu trách nhiệm tổng hợp, báo cáo kết quả lên cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ và sơ kết, đánh giá quá trình thực hiện. Quan trọng nhất, dựa trên kết quả lấy phiếu tín nhiệm, các cấp ủy có trách nhiệm quyết định hoặc đề xuất cấp trên xem xét, quyết định việc đưa cán bộ ra khỏi quy hoạch, cho từ chức, miễn nhiệm, hoặc bố trí công tác khác đối với cán bộ có tín nhiệm thấp. Đồng thời, cần quan tâm bồi dưỡng, bố trí, sử dụng hiệu quả đối với cán bộ có tín nhiệm cao.
Cơ quan tham mưu về tổ chức, cán bộ đóng vai trò tham mưu đắc lực trong việc xây dựng kế hoạch, phối hợp tổ chức thực hiện, tập hợp báo cáo của cán bộ và tổng hợp kết quả lấy phiếu tín nhiệm. Cơ quan này cũng có trách nhiệm tham mưu xử lý đối với cán bộ có kết quả tín nhiệm thấp theo quy định và xây dựng kế hoạch sử dụng cán bộ có tín nhiệm cao.
Trách nhiệm của người được lấy phiếu và người ghi phiếu
Người được lấy phiếu tín nhiệm có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, trung thực và chính xác thông tin liên quan đến các nội dung đánh giá theo yêu cầu. Họ cũng phải chuẩn bị báo cáo và giải trình (nếu có yêu cầu) kịp thời trước ngày lấy phiếu. Sự minh bạch và hợp tác của người được lấy phiếu là cần thiết để quá trình đánh giá diễn ra hiệu quả.
Người ghi phiếu tín nhiệm, tức là người tham gia bỏ phiếu, có trách nhiệm nghiên cứu kỹ lưỡng các thông tin, báo cáo và đánh giá một cách khách quan, thận trọng, trung thực và công tâm về người được lấy phiếu. Việc thể hiện mức độ tín nhiệm trong phiếu phải phản ánh đúng ý kiến đánh giá của cá nhân. Nếu có vấn đề chưa rõ cần làm sáng tỏ, người ghi phiếu có quyền đặt yêu cầu bằng văn bản (thông qua cơ quan tham mưu) để nhận được giải trình từ người được lấy phiếu.
Sử dụng kết quả phiếu tín nhiệm và tác động
Kết quả của quá trình lấy phiếu tín nhiệm không chỉ mang tính hình thức mà còn có ý nghĩa quan trọng, được sử dụng làm căn cứ để đánh giá cán bộ. Từ kết quả này, các cơ quan có thẩm quyền sẽ đưa ra các quyết định liên quan đến công tác quy hoạch, điều động, bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử, miễn nhiệm và thực hiện các chế độ, chính sách đối với cán bộ.
Đối với những trường hợp có kết quả tín nhiệm thấp, Quy định 96 đưa ra các mức xử lý cụ thể và nghiêm khắc hơn so với quy định cũ. Nếu một cán bộ có trên 50% nhưng dưới 2/3 tổng số phiếu là tín nhiệm thấp, cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ sẽ xem xét đưa ra khỏi quy hoạch các chức vụ cao hơn, cân nhắc cho thôi giữ chức vụ hiện tại, bố trí công tác khác hoặc xem xét cho từ chức, hoặc thậm chí tiến hành bỏ phiếu tín nhiệm theo quy định khác nếu cần.
Đặc biệt, nếu một cán bộ có từ 2/3 tổng số phiếu trở lên là tín nhiệm thấp, cấp có thẩm quyền sẽ thực hiện miễn nhiệm chức vụ hiện tại ngay lập tức và bố trí công tác khác có chức vụ thấp hơn. Việc này không chờ đến hết nhiệm kỳ hay hết thời hạn bổ nhiệm, thể hiện sự quyết liệt trong xử lý cán bộ không đáp ứng yêu cầu. Trường hợp cán bộ được lấy phiếu tín nhiệm ở hai nơi, việc đánh giá cuối cùng sẽ do cấp có thẩm quyền quyết định dựa trên việc xem xét tổng thể kết quả từ cả hai nơi.
Việc thực hiện nghiêm túc Quy định số 96-QĐ/TW về lấy phiếu tín nhiệm là yếu tố then chốt để xây dựng một đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và hệ thống chính trị. Edupace tin rằng việc hiểu rõ quy định này giúp mỗi cá nhân nắm bắt được tầm quan trọng của công tác cán bộ trong hệ thống.
Các câu hỏi thường gặp về Quy định lấy phiếu tín nhiệm 96-QĐ/TW
Quy định số 96-QĐ/TW được ban hành khi nào?
Quy định số 96-QĐ/TW được Bộ Chính trị ban hành vào ngày 02 tháng 02 năm 2023.
Quy định 96 thay thế quy định nào trước đây?
Quy định này thay thế Quy định số 262-QĐ/TW, ngày 08 tháng 10 năm 2014 của Bộ Chính trị.
Việc lấy phiếu tín nhiệm theo Quy định 96 diễn ra vào thời điểm nào?
Việc lấy phiếu tín nhiệm được tiến hành định kỳ vào năm thứ 3 (năm giữa nhiệm kỳ đại hội đảng bộ các cấp).
Những đối tượng nào thuộc phạm vi áp dụng Quy định 96?
Quy định áp dụng đối với cán bộ giữ chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến cấp có đơn vị trực thuộc.
Những trường hợp nào không phải lấy phiếu tín nhiệm theo Quy định 96?
Cán bộ đã có thông báo nghỉ công tác chờ nghỉ hưu hoặc được bổ nhiệm, bầu cử trong năm lấy phiếu tín nhiệm thì không thực hiện lấy phiếu.
Có bao nhiêu mức độ tín nhiệm khi lấy phiếu?
Có 3 mức độ: “tín nhiệm cao”, “tín nhiệm” và “tín nhiệm thấp”.
Kết quả lấy phiếu tín nhiệm thấp có tác động như thế nào đối với cán bộ?
Nếu có trên 50% nhưng dưới 2/3 số phiếu tín nhiệm thấp, cán bộ có thể bị đưa ra khỏi quy hoạch, xem xét cho thôi giữ chức, bố trí công tác khác, hoặc cho từ chức. Nếu có từ 2/3 số phiếu tín nhiệm thấp trở lên, cán bộ sẽ bị miễn nhiệm chức vụ đang đảm nhiệm và bố trí công tác khác thấp hơn mà không chờ hết nhiệm kỳ.
