Ngày 31/8/2017, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 91/2017/TT-BTC, đánh dấu một bước cập nhật quan trọng trong quy định về việc thi, cấp và quản lý chứng chỉ kiểm toán viên và chứng chỉ kế toán viên. Thông tư này thay thế quy định cũ, mang đến những điều chỉnh cần thiết cho người hành nghề và góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chuyên môn trong lĩnh vực tài chính, kế toán, kiểm toán tại Việt Nam. Việc nắm vững các quy định trong văn bản này là nền tảng quan trọng cho những ai mong muốn phát triển sự nghiệp bền vững.
Quy định chung từ Thông tư 91/2017/TT-BTC
Thông tư số 91/2017/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành tập trung điều chỉnh các vấn đề cốt lõi liên quan đến hoạt động cấp chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán. Văn bản này quy định chi tiết về quy trình tổ chức kỳ thi sát hạch năng lực, thủ tục cấp phát chứng chỉ chuyên môn, và công tác quản lý đối với chứng chỉ kiểm toán viên cũng như chứng chỉ kế toán viên. Các quy định này được xây dựng dựa trên nền tảng pháp lý là Luật kiểm toán độc lập và Luật kế toán hiện hành, cụ thể hóa các yêu cầu tại Điều 11 của Luật kiểm toán độc lập và các Điều 57, 71 của Luật kế toán.
Đối tượng chịu sự điều chỉnh của Thông tư này bao gồm những người dự thi lấy các loại chứng chỉ hành nghề theo quy định tại Điều 3 và Điều 10 của chính Thông tư. Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trình tổ chức và quản lý kỳ thi cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh. Cụ thể, Thông tư áp dụng cho Hội đồng thi kiểm toán viên, kế toán viên, các tổ chức nghề nghiệp chuyên môn về kế toán và kiểm toán, cùng với tất cả các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến việc thi, cấp, và quản lý chứng chỉ kiểm toán viên và chứng chỉ kế toán viên.
Chi tiết về các kỳ thi theo Thông tư 91/2017/TT-BTC
Thông tư 91/2017/TT-BTC đưa ra những quy định cụ thể, chi tiết về các khía cạnh quan trọng của kỳ thi cấp chứng chỉ kiểm toán viên và chứng chỉ kế toán viên, từ đối tượng, điều kiện, hồ sơ cho đến nội dung và thể thức thi. Những quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và chất lượng cho kỳ thi, từ đó góp phần tuyển chọn được những người đủ năng lực và phẩm chất cho ngành nghề.
Đối tượng và Điều kiện dự thi
Thông tư 91/2017/TT-BTC quy định rõ rằng người dự thi lấy chứng chỉ hành nghề kế toán hoặc kiểm toán có thể là người Việt Nam hoặc người nước ngoài, miễn là họ đáp ứng đầy đủ các điều kiện được đặt ra. Các điều kiện này được thiết lập để đảm bảo người hành nghề không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn có đạo đức và kinh nghiệm cần thiết.
Để đủ điều kiện tham dự kỳ thi, ứng viên trước hết phải có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp tốt, thể hiện sự trung thực, liêm khiết và có ý thức tuân thủ pháp luật. Về trình độ chuyên môn, ứng viên cần có bằng tốt nghiệp đại học trở lên với các chuyên ngành trực tiếp liên quan như Tài chính, Ngân hàng, Kế toán, hoặc Kiểm toán. Trường hợp bằng đại học thuộc chuyên ngành khác, tổng số đơn vị học trình (hoặc tiết học) của các môn Tài chính, Kế toán, Kiểm toán, Phân tích hoạt động tài chính, Thuế phải đạt từ 7% trở lên so với tổng số học trình của toàn khóa học. Một lựa chọn khác cho người có bằng đại học chuyên ngành khác là sở hữu văn bằng, chứng chỉ hoàn thành các khóa học do các Tổ chức nghề nghiệp quốc tế về kế toán, kiểm toán cấp, tuân thủ các quy định tại Điều 9 của Thông tư.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Mẫu câu tiếng Anh cho nhân viên phục vụ cafe
- 23h Việt Nam Là Mấy Giờ Tại Canada?
- Anh Anh hay Anh Mỹ phổ biến hơn: Giải mã sức hút
- Mơ Thấy Người Lạ Giúp Đỡ Mình: Giải Mã Những Thông Điệp Bất Ngờ
- Mơ Thấy Xác Chết Đánh Số Gì: Giải Mã Điềm Báo & Con Số May Mắn
Kinh nghiệm thực tế là một yêu cầu bắt buộc. Ứng viên phải có thời gian công tác thực tế trong lĩnh vực tài chính, kế toán, kiểm toán tối thiểu là 36 tháng. Thời gian này được tính từ tháng ghi trên bằng tốt nghiệp đại học (hoặc sau đại học) cho đến thời điểm nộp hồ sơ đăng ký dự thi. Thời gian công tác thực tế về kiểm toán được công nhận bao gồm cả thời gian làm trợ lý kiểm toán tại các doanh nghiệp kiểm toán, làm kiểm toán nội bộ trong các đơn vị, hoặc công tác kiểm toán tại cơ quan Kiểm toán Nhà nước. Cuối cùng, ứng viên cần nộp hồ sơ đầy đủ, đúng mẫu và đóng chi phí dự thi theo quy định. Những người thuộc diện cấm hành nghề kế toán theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 52 của Luật kế toán sẽ không đủ điều kiện dự thi.
Hồ sơ đăng ký dự thi
Quy định về hồ sơ dự thi được nêu chi tiết trong Thông tư 91/2017/TT-BTC, với các yêu cầu khác nhau tùy thuộc vào tình trạng dự thi của ứng viên. Đối với người lần đầu đăng ký dự thi để lấy chứng chỉ kiểm toán viên hoặc chứng chỉ kế toán viên, bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm nhiều loại giấy tờ cần thiết.
Hồ sơ dự thi lần đầu yêu cầu phải có Phiếu đăng ký dự thi theo mẫu do Hội đồng thi phát hành, có xác nhận của cơ quan hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú, dán ảnh và đóng dấu giáp lai. Kèm theo đó là Giấy xác nhận thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán, có chữ ký của người đại diện pháp luật và đóng dấu xác nhận. Ứng viên cần nộp bản sao có chứng thực giấy tờ tùy thân như chứng minh nhân dân, căn cước công dân hoặc hộ chiếu, cùng với sơ yếu lý lịch có xác nhận. Bản sao có chứng thực các văn bằng, chứng chỉ theo quy định về điều kiện dự thi cũng là một phần quan trọng của hồ sơ; nếu sử dụng bằng đại học chuyên ngành khác, cần nộp kèm bảng điểm có chứng thực ghi rõ số học trình các môn liên quan. Cuối cùng, hồ sơ cần có 3 ảnh 3x4cm mới chụp và 02 phong bì có dán tem, ghi rõ địa chỉ người nhận.
Đối với người đăng ký thi tiếp các môn chưa đạt hoặc thi lại, hồ sơ sẽ đơn giản hơn. Chỉ cần nộp Phiếu đăng ký dự thi có xác nhận và ảnh theo mẫu, bản sao Giấy chứng nhận điểm thi của các kỳ thi trước do Hội đồng thi thông báo, cùng với ảnh và phong bì theo quy định. Trường hợp người đã có chứng chỉ kế toán viên muốn dự thi lấy chứng chỉ kiểm toán viên, hồ sơ yêu cầu Phiếu đăng ký dự thi (mẫu dành riêng cho thi kiểm toán viên), bản sao chứng thực giấy tờ tùy thân, sơ yếu lý lịch có xác nhận, bản sao chứng thực chứng chỉ kế toán viên đã có, và ảnh cùng phong bì. Hồ sơ dự thi phải được nộp đầy đủ và đúng thời hạn thông báo của Hội đồng thi. Chỉ những hồ sơ đầy đủ giấy tờ và đã nộp đủ chi phí dự thi mới được tiếp nhận. Chi phí dự thi sẽ được hoàn lại cho người không đủ điều kiện hoặc rút đơn trong thời hạn quy định sau khi danh sách đủ điều kiện được công bố.
Nội dung và Thể thức thi
Nội dung thi được Thông tư 91/2017/TT-BTC phân định rõ ràng cho từng loại chứng chỉ, đảm bảo đánh giá toàn diện kiến thức và kỹ năng chuyên môn của ứng viên. Đối với kỳ thi lấy chứng chỉ kế toán viên, ứng viên sẽ tham gia thi 4 môn chính. Các môn thi bao gồm Pháp luật về kinh tế và Luật doanh nghiệp, Tài chính và quản lý tài chính nâng cao, Thuế và quản lý thuế nâng cao, cùng với môn Kế toán tài chính, kế toán quản trị nâng cao.
Trong khi đó, kỳ thi lấy chứng chỉ kiểm toán viên có phạm vi rộng hơn với tổng cộng 7 môn thi. Các môn thi chung với kỳ thi kế toán viên bao gồm Pháp luật về kinh tế và Luật doanh nghiệp, Tài chính và quản lý tài chính nâng cao, Thuế và quản lý thuế nâng cao, và Kế toán tài chính, kế toán quản trị nâng cao. Ngoài ra, ứng viên thi kiểm toán viên cần thi thêm các môn chuyên sâu hơn là Kiểm toán và dịch vụ bảo đảm nâng cao, Phân tích hoạt động tài chính nâng cao, và một môn Ngoại ngữ trình độ C (chọn 1 trong 5 ngôn ngữ thông dụng: Anh, Nga, Pháp, Trung Quốc, Đức). Đối với những người đã có chứng chỉ kế toán viên và muốn dự thi lấy chứng chỉ kiểm toán viên, họ chỉ cần thi 3 môn còn thiếu là Kiểm toán và dịch vụ bảo đảm nâng cao, Phân tích hoạt động tài chính nâng cao, và môn Ngoại ngữ trình độ C.
Nội dung chi tiết của từng môn thi được quy định bao gồm cả phần lý thuyết và phần ứng dụng thực tế vào các bài tập tình huống, nhằm kiểm tra khả năng vận dụng kiến thức vào công việc. Bộ Tài chính có trách nhiệm xây dựng, cập nhật và công khai nội dung, chương trình, tài liệu học và ôn thi để hỗ trợ người dự thi. Về thể thức thi, mỗi môn thi (trừ môn Ngoại ngữ) sẽ là một bài thi viết với thời gian làm bài 180 phút. Môn thi Ngoại ngữ là bài thi viết trong 120 phút.
Tổ chức kỳ thi
Thông tư 91/2017/TT-BTC quy định về công tác tổ chức kỳ thi cấp chứng chỉ kiểm toán viên và chứng chỉ kế toán viên. Theo đó, Hội đồng thi có trách nhiệm tổ chức ít nhất một kỳ thi mỗi năm. Thời điểm tổ chức kỳ thi thường diễn ra vào quý III hoặc quý IV của năm.
Để đảm bảo người dự thi có đủ thời gian chuẩn bị, Hội đồng thi phải thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng về kế hoạch tổ chức kỳ thi. Thông báo này cần được thực hiện chậm nhất là 60 ngày trước ngày thi chính thức. Nội dung thông báo bao gồm đầy đủ các thông tin cần thiết cho thí sinh, chẳng hạn như các điều kiện và tiêu chuẩn để được tham dự kỳ thi, thời gian cụ thể diễn ra các môn thi, địa điểm tổ chức thi, và các thông tin quan trọng khác có liên quan đến kỳ thi.
Sau khi kỳ thi kết thúc, Hội đồng thi có trách nhiệm công bố kết quả thi của từng môn thi. Thời hạn công bố kết quả được quy định là chậm nhất 60 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ thi. Kết quả thi sẽ được thông báo đến từng người dự thi. Trong trường hợp có lý do đặc biệt cần kéo dài thời gian công bố kết quả, Chủ tịch Hội đồng thi có quyền quyết định gia hạn, nhưng thời gian kéo dài này không được vượt quá 30 ngày so với thời hạn quy định ban đầu.
Hỏi đáp về Thông tư 91/2017/TT-BTC
Thông tư 91/2017/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào?
Thông tư 91/2017/TT-BTC được ban hành ngày 31/8/2017 và chính thức có hiệu lực từ ngày 29/10/2017. Văn bản này thay thế Thông tư 129/2012/TT-BTC trước đó.
Ai có thể dự thi chứng chỉ kiểm toán viên/kế toán viên theo Thông tư này?
Thông tư áp dụng cho người Việt Nam và người nước ngoài đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại Điều 4, bao gồm yêu cầu về phẩm chất đạo đức, trình độ học vấn (bằng đại học chuyên ngành hoặc tương đương), thời gian công tác thực tế tối thiểu 36 tháng, nộp hồ sơ đầy đủ và không thuộc diện bị cấm hành nghề kế toán.
Thời gian công tác thực tế 36 tháng được tính như thế nào?
Thời gian công tác thực tế tối thiểu 36 tháng được tính từ tháng tốt nghiệp ghi trên bằng đại học (hoặc sau đại học) đến thời điểm người dự thi đăng ký hồ sơ. Công tác thực tế về kiểm toán bao gồm thời gian làm trợ lý kiểm toán tại doanh nghiệp kiểm toán, kiểm toán nội bộ hoặc kiểm toán tại Kiểm toán Nhà nước.
Nội dung thi chứng chỉ kế toán viên và kiểm toán viên khác nhau ra sao?
Người dự thi chứng chỉ kế toán viên thi 4 môn (Pháp luật kinh tế & Luật doanh nghiệp, Tài chính & QLTC nâng cao, Thuế & QLT nâng cao, Kế toán tài chính & KTQT nâng cao). Người dự thi chứng chỉ kiểm toán viên thi 7 môn, bao gồm 4 môn tương tự cùng với Kiểm toán & dịch vụ bảo đảm nâng cao, Phân tích hoạt động tài chính nâng cao, và Ngoại ngữ trình độ C. Người đã có chứng chỉ kế toán viên muốn thi kiểm toán viên chỉ cần thi 3 môn còn thiếu (Kiểm toán, Phân tích HĐTC, Ngoại ngữ).
Hồ sơ dự thi cần nộp cho đơn vị nào?
Hồ sơ dự thi được nộp cho Hội đồng thi hoặc đơn vị được Hội đồng thi ủy quyền. Thời hạn nộp hồ sơ sẽ được thông báo cụ thể cùng với kế hoạch kỳ thi.
Bao lâu sau khi thi thì có kết quả?
Hội đồng thi sẽ công bố kết quả thi từng môn chậm nhất 60 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ thi. Trong trường hợp đặc biệt, thời gian công bố có thể kéo dài thêm tối đa 30 ngày.
Hiểu rõ các quy định tại Thông tư 91/2017/TT-BTC là bước đầu tiên quan trọng cho hành trình chinh phục các chứng chỉ hành nghề kế toán và kiểm toán chuyên nghiệp. Edupace hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin hữu ích và đầy đủ về văn bản pháp lý quan trọng này.
