Kỳ thi THPT Quốc gia 2022 đang đến gần, việc ôn tập môn Ngữ Văn với lượng tác phẩm đồ sộ khiến nhiều sĩ tử băn khoăn. Đâu là những tác phẩm văn học lớp 12 thi THPT 2022 cần tập trung? Bài viết này từ Edupace sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan, định hướng ôn tập hiệu quả nhất.
Cơ sở xác định tác phẩm trọng tâm ôn thi Văn THPT
Việc dự đoán chính xác 100% các tác phẩm sẽ xuất hiện trong đề thi Ngữ Văn THPT Quốc gia là điều bất khả thi. Tuy nhiên, dựa trên cấu trúc đề thi qua các năm, chương trình giảng dạy chuẩn và chương trình dành cho hệ Giáo dục Thường xuyên, cũng như tần suất xuất hiện của các tác phẩm trong đề thi chính thức và đề minh họa, chúng ta hoàn toàn có thể đưa ra những nhận định có cơ sở về các tác phẩm trọng tâm cần ưu tiên ôn luyện. Các yếu tố như tính đại diện cho giai đoạn văn học, giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc, hoặc việc tác phẩm có được giảng dạy đại trà hay không đều là những căn cứ quan trọng để phân loại mức độ khả thi xuất hiện trong đề thi. Việc hiểu rõ những cơ sở này giúp học sinh có phương pháp ôn tập thông minh và tiết kiệm thời gian.
Các tác phẩm Văn 12 ít khả năng xuất hiện trong đề thi 2022
Dựa trên các tiêu chí đã nêu, một số tác phẩm trong chương trình Ngữ Văn 12 được đánh giá là ít có khả năng trở thành đề thi chính thức môn Ngữ Văn THPT Quốc gia năm 2022. Đây không phải là sự loại bỏ hoàn toàn mà là xác định mức độ ưu tiên thấp hơn trong quá trình ôn tập.
Thuốc (Lỗ Tấn)
Truyện ngắn “Thuốc” của nhà văn Trung Quốc Lỗ Tấn là một tác phẩm có giá trị hiện thực sâu sắc, phê phán thói mê muội và lạc hậu của người dân Trung Hoa thời bấy kỷ. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo qua các năm, đề thi Ngữ Văn THPT Quốc gia thường chỉ ra vào các tác phẩm văn học Việt Nam. Đây là lý do chính khiến “Thuốc”, cùng với các tác phẩm văn học nước ngoài khác trong chương trình, có xác suất xuất hiện trong đề thi chính thức gần như bằng không. Học sinh nên nắm vững giá trị tác phẩm nhưng không cần dành quá nhiều thời gian để học thuộc chi tiết như với tác phẩm văn học Việt Nam.
Hình ảnh tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn, một tác phẩm văn học nước ngoài
Số phận con người (Sô Lô Khốp)
Tương tự như “Thuốc”, truyện ngắn “Số phận con người” của nhà văn Nga Sô Lô Khốp là một kiệt tác khắc họa số phận bi tráng của con người trong chiến tranh vệ quốc. Tác phẩm ca ngợi tinh thần kiên cường, nhân hậu và lòng yêu nước của người lính Xô Viết. Mặc dù rất hay và có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, nhưng vì là tác phẩm văn học nước ngoài, “Số phận con người” không nằm trong phạm vi kiến thức được khai thác cho phần nghị luận văn học trong đề thi THPT Quốc gia. Do đó, việc ôn tập tác phẩm này chỉ nên dừng lại ở mức độ hiểu biết chung về nội dung và nghệ thuật.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Thủ tục thay đổi tên công ty đúng quy định
- Nắm Vững Quá Khứ Của Break: Broke & Broken Trong Tiếng Anh
- Giải mã nằm mơ thấy hai cái vú đánh số gì chính xác nhất
- Mơ Thấy Mẹ Bị Bệnh: Giải Mã Điềm Báo & Ý Nghĩa Tâm Linh
- Quy định khen thưởng 20/11 giáo viên
Ông già và biển cả (Hemingway)
Tác phẩm “Ông già và biển cả” của nhà văn Mỹ Ernest Hemingway là một truyện ngắn hiện đại nổi tiếng, mang nhiều ý nghĩa biểu tượng về nghị lực, ý chí và phẩm giá con người khi đối diện với thử thách khắc nghiệt của cuộc sống. Đây là một tác phẩm quan trọng trong chương trình Ngữ Văn 12. Tuy nhiên, một trong những yếu tố quan trọng khi dự đoán đề thi là xem xét lịch sử ra đề. Tác phẩm “Ông già và biển cả” đã từng xuất hiện trong đề thi chính thức THPT Quốc gia năm 2019. Theo quy luật ra đề thường tránh lặp lại tác phẩm vừa thi trong vài năm gần kề, khả năng “Ông già và biển cả” trở lại trong đề thi năm 2022 là rất thấp.
Minh họa truyện ngắn Ông già và biển cả của Hemingway, tác phẩm đã từng ra thi
Những đứa con trong gia đình
Truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” của nhà văn Nguyễn Thi là một bức tranh hào hùng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, khắc họa những con người Nam Bộ kiên trung, bất khuất trong kháng chiến chống Mỹ. Tác phẩm có giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, có sự điều chỉnh về chương trình học đối với hệ Giáo dục Thường xuyên. Một số tác phẩm không được đưa vào chương trình của hệ này để đảm bảo tính thống nhất và công bằng cho kỳ thi chung, “Những đứa con trong gia đình” là một trong số đó. Vì đề thi THPT Quốc gia áp dụng cho cả hai hệ Giáo dục Phổ thông và Giáo dục Thường xuyên, các tác phẩm chỉ có trong chương trình Giáo dục Phổ thông sẽ ít có khả năng xuất hiện trong đề thi chính thức phần nghị luận văn học.
Đàn ghi ta của Lor-ca
Bài thơ “Đàn ghi ta của Lor-ca” của nhà thơ Thanh Thảo là một bài thơ giàu tính tượng trưng, siêu thực, thể hiện sự ngưỡng mộ và đồng cảm với số phận bi kịch của nhà thơ Tây Ban Nha Federico García Lorca. Đây là một tác phẩm khá khó, đòi hỏi người đọc phải có kiến thức nền nhất định về Lorca và phong trào thơ hiện đại. Tương tự như “Những đứa con trong gia đình”, “Đàn ghi ta của Lor-ca” cũng là một trong những tác phẩm không nằm trong chương trình giảng dạy của hệ Giáo dục Thường xuyên. Do đó, bài thơ này cũng có khả năng rất thấp sẽ xuất hiện trong đề thi chung của kỳ thi THPT Quốc gia năm 2022.
Ngôi sao sáng của văn nghệ của dân tộc (Nguyễn Đình Chiểu)
Bài viết “Ngôi sao sáng của văn nghệ của dân tộc” của nhà văn Phạm Văn Đồng là một bài nghị luận ca ngợi cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu. Tác phẩm này giúp học sinh hiểu rõ hơn về một danh nhân văn hóa của dân tộc. Tuy nhiên, trong cấu trúc đề thi Ngữ Văn THPT Quốc gia, phần nghị luận văn học thường tập trung vào phân tích tác phẩm thơ, truyện hoặc kịch, chứ ít khi ra vào thể loại nghị luận về một tác giả hoặc một tác phẩm nghị luận khác. Hơn nữa, trọng tâm ôn tập thường dồn vào các tác phẩm văn xuôi hoặc thơ trữ tình/sử thi tiêu biểu. Do đó, xác suất “Ngôi sao sáng của văn nghệ của dân tộc” xuất hiện trong đề thi nghị luận văn học năm 2022 là không cao.
Chân dung Nguyễn Đình Chiểu, danh nhân được nhắc đến trong bài viết Ngôi sao sáng của văn nghệ của dân tộc
Sóng
Bài thơ “Sóng” của nhà thơ Xuân Quỳnh là một bài thơ tình yêu hiện đại, thể hiện những cung bậc cảm xúc mãnh liệt, chân thành và khát vọng hạnh phúc của người phụ nữ trong tình yêu. “Sóng” là một trong những bài thơ tình hay nhất của thơ ca Việt Nam hiện đại và là tác phẩm quan trọng trong chương trình Ngữ Văn 12. Tuy nhiên, bài thơ này đã là đề thi chính thức của kỳ thi THPT Quốc gia năm 2021. Dựa trên quy luật tránh lặp lại đề thi của năm ngay trước đó, khả năng bài thơ “Sóng” xuất hiện trở lại trong đề thi năm 2022 là cực kỳ thấp. Do đó, học sinh có thể tạm thời giảm bớt mức độ ưu tiên ôn tập chi tiết bài thơ này cho kỳ thi năm nay.
Các tác phẩm Văn 12 có khả năng cao thi THPT Quốc gia 2022
Bên cạnh các tác phẩm ít khả năng ra thi, có những tác phẩm trong chương trình Ngữ Văn lớp 12 được đánh giá là trọng tâm và có khả năng cao sẽ xuất hiện trong đề thi THPT Quốc gia năm 2022. Việc tập trung ôn kỹ các tác phẩm này sẽ giúp các sĩ tử tự tin hơn khi bước vào phòng thi.
Chiếc thuyền ngoài xa
Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của nhà văn Nguyễn Minh Châu là một tác phẩm hiện thực sâu sắc, phơi bày những góc khuất của cuộc sống đằng sau vẻ đẹp thơ mộng của thiên nhiên. Tác phẩm đặt ra nhiều vấn đề nhân sinh phức tạp về bạo lực gia đình, số phận con người và cách nhìn nhận cuộc sống đa chiều. “Chiếc thuyền ngoài xa” là một trong những truyện ngắn tiêu biểu nhất của văn học Việt Nam sau năm 1975 và có vị trí quan trọng trong chương trình lớp 12. Tác phẩm này chưa xuất hiện trong đề thi chính thức trong vài năm gần đây, làm tăng khả năng nó trở thành đề thi nghị luận văn học cho kỳ thi năm 2022.
Minh họa truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, tác phẩm trọng tâm ôn thi Văn THPT 2022
Vợ chồng A Phủ
Truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” của nhà văn Tô Hoài là một bức tranh chân thực về cuộc sống cơ cực và quá trình vùng dậy giải phóng bản thân của người dân miền núi dưới ách thống trị của bọn chúa đất phong kiến và thực dân. Tác phẩm nổi bật với nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật và phong tục tập quán đặc sắc. Đây là một truyện ngắn kinh điển của văn học hiện thực phê phán và cách mạng Việt Nam. “Vợ chồng A Phủ” luôn được coi là một tác phẩm trọng tâm trong chương trình Ngữ Văn lớp 12 và có khả năng cao sẽ xuất hiện trong đề thi, đặc biệt là phần nghị luận về nhân vật hoặc giá trị hiện thực, nhân đạo của tác phẩm.
Vợ nhặt
Truyện ngắn “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân là một tác phẩm xuất sắc, thể hiện sự sống mãnh liệt và niềm tin vào tương lai của những người lao động nghèo khổ trong nạn đói khủng khiếp năm 1945. Nhan đề “Vợ nhặt” chứa đựng nghịch lý, gây ấn tượng mạnh mẽ. Tác phẩm không chỉ tái hiện hiện thực tàn khốc mà còn làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn, khát vọng sống và tình người trong hoàn cảnh bi đát. Với giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc, “Vợ nhặt” luôn là một trong những tác phẩm được các thầy cô và chuyên gia luyện thi đánh giá cao về khả năng ra đề thi THPT Quốc gia.
Bối cảnh truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân, có khả năng cao ra đề thi Văn THPT Quốc gia
Người lái đò sông Đà
Tùy bút “Người lái đò sông Đà” của nhà văn Nguyễn Tuân là một áng văn đẹp, ca ngợi vẻ đẹp hùng vĩ, dữ dằn của sông Đà và vẻ đẹp tài hoa, nghệ sĩ của người lao động mới. Tác phẩm thể hiện phong cách độc đáo của Nguyễn Tuân, kết hợp giữa chất ký sự và chất thơ, chất uyên bác và chất tài hoa. “Người lái đò sông Đà” là một tác phẩm tiêu biểu cho văn học Việt Nam giai đoạn sau Cách mạng tháng Tám, đặc biệt là trong việc khắc họa hình tượng con người mới. Với sự hấp dẫn về nghệ thuật và nội dung, tùy bút này luôn là một “ứng cử viên” sáng giá cho đề thi môn Văn THPT Quốc gia.
Ai đã đặt tên cho dòng sông
Tùy bút “Ai đã đặt tên cho dòng sông” của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường là một bài ca ca ngợi vẻ đẹp thơ mộng, duyên dáng và bề dày văn hóa, lịch sử của sông Hương và xứ Huế. Tác phẩm thể hiện phong cách viết giàu chất thơ, lãng mạn và uyên bác của tác giả. Tùy bút không chỉ miêu tả vẻ đẹp tự nhiên mà còn khám phá chiều sâu văn hóa, lịch sử của vùng đất gắn liền với sông Hương. Các tác phẩm viết về quê hương, đất nước và con người Việt Nam với giọng điệu ngợi ca thường có xu hướng được chọn làm đề thi. Do đó, “Ai đã đặt tên cho dòng sông” là một tác phẩm cần được ưu tiên ôn tập kỹ lưỡng cho kỳ thi năm 2022.
Vẻ đẹp sông Hương qua tùy bút Ai đã đặt tên cho dòng sông, tác phẩm Văn 12 cần ôn kỹ
Đất Nước
Đoạn trích “Đất Nước” trong trường ca “Mặt đường khát vọng” của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm là một tác phẩm chính luận trữ tình, thể hiện cái nhìn mới mẻ về Đất Nước qua nhiều bình diện: lịch sử, địa lý, văn hóa và đặc biệt là trong mối quan hệ với Nhân Dân. Bài thơ có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chính luận và trữ tình, sử dụng rộng rãi chất liệu văn hóa dân gian. “Đất Nước” là một trong những tác phẩm trọng tâm nhất của chương trình Ngữ Văn 12, mang ý nghĩa giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc sâu sắc. Đây là một tác phẩm có khả năng rất cao xuất hiện trong đề thi THPT Quốc gia, dưới dạng nghị luận về một đoạn thơ hoặc về tư tưởng Đất Nước của tác giả.
Việt Bắc
Bài thơ “Việt Bắc” của nhà thơ Tố Hữu là một đỉnh cao của thơ ca cách mạng Việt Nam hiện đại. Bài thơ tái hiện lại không khí chia tay lịch sử giữa cán bộ kháng chiến và đồng bào Việt Bắc sau chiến thắng Điện Biên Phủ, đồng thời ca ngợi tình quân dân thắm thiết và truyền thống cách mạng của Việt Bắc. “Việt Bắc” mang đậm tính sử thi và trữ tình chính trị. Đây là một tác phẩm dài, có nhiều đoạn thơ quan trọng cần học kỹ. “Việt Bắc” là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của thơ ca kháng chiến chống Pháp và luôn được coi là tác phẩm trọng tâm hàng đầu cho kỳ thi THPT Quốc gia, đặc biệt khi đã một thời gian tác phẩm này chưa xuất hiện trong đề thi chính thức.
Lưu ý quan trọng khi ôn tập Ngữ Văn thi THPT 2022
Việc xác định các tác phẩm trọng tâm chỉ là bước đầu tiên trong quá trình ôn tập hiệu quả cho môn Ngữ Văn. Để đạt kết quả tốt nhất, học sinh cần có phương pháp ôn luyện khoa học và toàn diện. Đừng chỉ học thuộc lòng các bài phân tích có sẵn mà hãy tập trung vào việc hiểu sâu nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của từng tác phẩm. Nắm vững hoàn cảnh sáng tác, phong cách tác giả, các chi tiết nghệ thuật đặc sắc (như hình ảnh, ngôn ngữ, kết cấu) và ý nghĩa của chúng. Luyện tập viết các dạng bài nghị luận văn học, từ phân tích đoạn thơ, đoạn văn đến nghị luận về một khía cạnh hoặc cả tác phẩm.
Việc ôn tập cần kết hợp cả chiều rộng và chiều sâu. Mặc dù có danh sách các tác phẩm trọng tâm, học sinh không nên bỏ qua hoàn toàn các tác phẩm khác. Hãy dành thời gian đọc lại để có cái nhìn tổng thể về chương trình và củng cố kiến thức nền. Thực hành làm các đề thi thử, đề thi minh họa để làm quen với cấu trúc đề và rèn luyện kỹ năng quản lý thời gian. Chú trọng cả phần đọc hiểu và làm văn (nghị luận xã hội và nghị luận văn học). Đặc biệt, hãy giữ tinh thần thoải mái, tự tin và có kế hoạch ôn tập hợp lý, tránh học dồn ép trong những ngày cuối.
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Liệu danh sách các tác phẩm trọng tâm này có chính xác 100% không?
Danh sách này được đưa ra dựa trên phân tích cấu trúc đề thi, chương trình học và tần suất ra đề các năm trước đó. Đây là những nhận định có cơ sở nhưng không đảm bảo độ chính xác tuyệt đối 100%. Đề thi có thể có những yếu tố bất ngờ. Mục đích của danh sách là giúp học sinh định hướng và ưu tiên ôn tập, không phải để bỏ qua hoàn toàn các tác phẩm khác.
Em có nên bỏ qua hoàn toàn các tác phẩm được cho là “ít khả năng” ra thi không?
Không nên bỏ qua hoàn toàn. Các tác phẩm “ít khả năng” ra đề nghị luận văn học vẫn có thể xuất hiện trong phần đọc hiểu hoặc là ngữ liệu cho câu nghị luận xã hội. Việc nắm vững kiến thức cơ bản về tất cả các tác phẩm trong chương trình là rất quan trọng để đảm bảo bạn có thể xử lý mọi câu hỏi trong đề thi. Hãy dành thời gian ôn tập các tác phẩm này ở mức độ vừa phải, tập trung vào hiểu biết chung thay vì phân tích chi tiết.
Cấu trúc đề thi Văn THPT Quốc gia thường như thế nào?
Đề thi Ngữ Văn THPT Quốc gia thường gồm hai phần chính: Đọc hiểu và Làm văn. Phần Đọc hiểu chiếm 3 điểm, thường hỏi về một ngữ liệu (thơ, văn xuôi, nghị luận…) ngoài sách giáo khoa hoặc một đoạn trích ngắn trong sách giáo khoa, kiểm tra khả năng hiểu, phân tích, và suy luận. Phần Làm văn chiếm 7 điểm, gồm một câu nghị luận xã hội (2 điểm) về một vấn đề đời sống từ ngữ liệu đọc hiểu hoặc một vấn đề quen thuộc, và một câu nghị luận văn học (5 điểm) về một tác phẩm hoặc một đoạn trích trong chương trình Ngữ Văn lớp 12.
Việc nắm vững danh sách các tác phẩm văn học lớp 12 thi THPT 2022 trọng tâm là bước đầu tiên giúp bạn định hướng ôn tập hiệu quả. Hãy phân bổ thời gian hợp lý để ôn kỹ các tác phẩm có khả năng cao, đồng thời vẫn rà soát lại kiến thức các tác phẩm khác. Edupace hy vọng những chia sẻ này sẽ hỗ trợ bạn tự tin hơn trong kỳ thi sắp tới.
