Nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm và vinh dự của thanh niên Việt Nam. Tuy nhiên, một số trường hợp tìm cách né tránh nghĩa vụ cao cả này, trong đó có hành vi sử dụng thuốc hoặc chất kích thích nhằm thay đổi kết quả khám sức khỏe. Bài viết này từ Edupace sẽ làm rõ liệu uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự có vi phạm pháp luật và những hậu quả pháp lý đi kèm.
Hiểu rõ nghĩa vụ quân sự và hành vi né tránh
Nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân. Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 quy định rõ quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc phục vụ tại ngũ và trong ngạch dự bị của Quân đội nhân dân Việt Nam. Mọi công dân nam trong độ tuổi luật định, đủ điều kiện sức khỏe, chính trị, đạo đức đều có nghĩa vụ tham gia nghĩa vụ quân sự, trừ các trường hợp được miễn hoặc hoãn theo quy định.
Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành các lệnh triệu tập, gọi nhập ngũ theo quy định của pháp luật. Điều 3 của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 giải thích hành vi này bao gồm việc không chấp hành lệnh gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự, lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, lệnh gọi nhập ngũ, hay lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu. Những hành vi này đều nhằm mục đích né tránh trách nhiệm công dân đối với Tổ quốc.
Bản chất của hành vi uống thuốc để trốn nghĩa vụ quân sự
Trong quá trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, mục đích là để đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe của công dân, xác định xem họ có đủ điều kiện nhập ngũ hay không. Việc sử dụng thuốc hoặc bất kỳ chất nào khác nhằm mục đích thay đổi các chỉ số sinh học, làm sai lệch kết quả khám sức khỏe là một hành vi gian dối nghiêm trọng.
Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, tại Điều 10, đã liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực nghĩa vụ quân sự, trong đó có hành vi “Gian dối trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự”. Như vậy, hành vi uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự rõ ràng thuộc vào nhóm hành vi gian dối này và bị pháp luật nghiêm cấm. Mục đích của việc làm này là cố tình làm thay đổi tình trạng sức khỏe được ghi nhận, từ đó hy vọng được xếp vào loại sức khỏe không đủ điều kiện nhập ngũ, né tránh nghĩa vụ thiêng liêng.
Công dân sử dụng thuốc để thay đổi kết quả khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự
- Compound Sentence là gì? Khám phá cấu trúc câu ghép
- Chọn năm sinh con tốt cho chồng 1995 vợ 2001
- Bí quyết cải thiện giao tiếp: Cách tư duy bằng Tiếng Anh hiệu quả
- Mơ Thấy Cứt Đánh Số Gì? Giải Mã Điềm Báo May Mắn
- Thông Tin Chi Tiết Ngày 24 Tháng 10 Năm 1955
Hành vi gian lận khám sức khỏe quân sự này không chỉ thể hiện sự thiếu ý thức trách nhiệm của công dân mà còn gây khó khăn, làm sai lệch quy trình tuyển chọn công dân nhập ngũ, ảnh hưởng đến công tác quốc phòng an ninh. Do đó, những người thực hiện hành vi này chắc chắn sẽ phải đối mặt với các chế tài xử lý theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Mức xử phạt hành chính đối với hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự
Trước khi xem xét mức độ phạm tội hình sự, các hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự, bao gồm cả việc gian dối trong khám sức khỏe bằng cách uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự, trước hết có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Nghị định 37/2022/NĐ-CP đã quy định chi tiết các mức phạt cho từng hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, bao gồm cả nghĩa vụ quân sự.
Các mức phạt hành chính được chia theo từng hành vi cụ thể. Đối với hành vi không đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu hoặc không đăng ký bổ sung khi có thay đổi thông tin, mức phạt tiền có thể lên tới 10.000.000 đồng. Hành vi không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm kiểm tra, khám sức khỏe theo lệnh gọi mà không có lý do chính đáng có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng.
Nghiêm trọng hơn, hành vi cố ý không nhận lệnh gọi kiểm tra, khám sức khỏe có thể bị phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Đặc biệt, đối với hành vi gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe nhằm trốn tránh nghĩa vụ quân sự, bao gồm cả việc uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự, mức phạt tiền được quy định là từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Ngoài ra, còn có biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp hoặc buộc thực hiện lại việc khám sức khỏe.
Đối với các hành vi không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ hoặc gian dối sau khi đã đủ điều kiện nhập ngũ, mức phạt hành chính còn cao hơn rất nhiều, có thể lên đến 50.000.000 đồng. Điều này cho thấy sự nghiêm khắc của pháp luật đối với những người cố tình né tránh trách nhiệm quân sự.
Trách nhiệm hình sự: Khi nào hành vi trở thành tội phạm?
Hành vi uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự không chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính mà còn có thể cấu thành tội phạm và bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Cụ thể, Điều 332 quy định về Tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự.
Theo Khoản 1 Điều 332, một người sẽ bị coi là phạm tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự nếu không chấp hành đúng quy định của pháp luật về đăng ký nghĩa vụ quân sự, không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ, lệnh gọi tập trung huấn luyện. Điều kiện để áp dụng trách nhiệm hình sự theo khoản này là người đó đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn tiếp tục vi phạm.
Như vậy, nếu một người đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự (vì đây là hành vi gian dối trong khám sức khỏe, một dạng trốn tránh nghĩa vụ quân sự) mà vẫn tiếp tục tái phạm, họ sẽ đối mặt với nguy cơ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Khoản 2 Điều 332 quy định các trường hợp phạm tội có tính chất nghiêm trọng hơn, dẫn đến khung hình phạt nặng hơn, từ 01 năm đến 05 năm tù. Một trong những trường hợp này là “Tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của mình”. Hành vi cố tình sử dụng các loại thuốc hoặc chất khác với liều lượng hoặc mục đích không đúng chỉ định y tế, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nhằm mục đích làm sai lệch kết quả khám sức khỏe, có thể được xem xét là hành vi “gây tổn hại cho sức khỏe của mình” và thuộc trường hợp tăng nặng này.
Do đó, hành vi uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự có thể bị coi là phạm tội hình sự nếu người thực hiện đã có tiền sự vi phạm hành chính về trốn tránh nghĩa vụ quân sự, hoặc nếu việc sử dụng thuốc gây ra tổn hại đáng kể cho sức khỏe của bản thân người đó theo các quy định pháp luật liên quan.
Những rủi ro sức khỏe khi lạm dụng thuốc để né tránh nghĩa vụ quân sự
Ngoài những hậu quả pháp lý nghiêm trọng, việc cố tình sử dụng thuốc hoặc các chất khác để làm sai lệch kết quả khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự còn tiềm ẩn những rủi ro khôn lường đối với chính sức khỏe của người thực hiện. Các loại thuốc, đặc biệt khi được sử dụng không đúng mục đích, liều lượng, hoặc không có sự giám sát của y tế, có thể gây ra tác dụng phụ nguy hiểm.
Ví dụ, việc sử dụng các loại thuốc tác động đến huyết áp, nhịp tim, đường huyết, hoặc chức năng gan, thận một cách không kiểm soát có thể dẫn đến những tổn thương cơ quan vĩnh viễn. Lạm dụng thuốc nội tiết tố (như ví dụ về thuốc tránh thai được đề cập ở bài gốc) có thể gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và các đặc tính sinh dục thứ cấp, thậm chí gây vô sinh như thông tin đã được chia sẻ.
Mục tiêu của khám sức khỏe là để đảm bảo công dân đủ điều kiện tham gia môi trường quân ngũ khắc nghiệt. Việc cố tình làm sai lệch kết quả có thể khiến một người không đủ sức khỏe nhưng vẫn bị gọi nhập ngũ (do bị phát hiện gian dối sau này), gây nguy hiểm cho bản thân và đồng đội. Ngược lại, việc lạm dụng thuốc để không phải đi nghĩa vụ có thể đổi lấy những căn bệnh mãn tính, suy giảm sức khỏe nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống trong tương lai, điều này còn tệ hơn nhiều so với việc hoàn thành nghĩa vụ trong vài năm.
Các câu hỏi thường gặp về trốn tránh nghĩa vụ quân sự
Hỏi: Uống thuốc gì để trốn nghĩa vụ quân sự?
Trả lời: Pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi gian dối trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Việc sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc chất nào để thay đổi kết quả khám sức khỏe nhằm né tránh nghĩa vụ đều là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Hơn nữa, việc sử dụng thuốc không đúng mục đích còn gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe. Edupace không khuyến khích và không cung cấp thông tin về cách thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật và gây tổn hại sức khỏe này.
Hỏi: Chỉ đi khám sức khỏe mà không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ thì phạt thế nào?
Trả lời: Theo Nghị định 37/2022/NĐ-CP, hành vi không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm tập trung ghi trong lệnh gọi nhập ngũ mà không có lý do chính đáng có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Nếu hành vi này tái diễn sau khi đã bị xử phạt hành chính, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 332 Bộ luật Hình sự.
Hỏi: Nếu đã bị phạt hành chính vì trốn nghĩa vụ quân sự, lần sau vi phạm có bị đi tù không?
Trả lời: Có. Theo Khoản 1 Điều 332 Bộ luật Hình sự 2015, người nào không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ hoặc lệnh gọi tập trung huấn luyện mà đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Hỏi: Việc làm sai lệch kết quả khám sức khỏe còn hình thức nào khác không?
Trả lời: Hành vi gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe không chỉ giới hạn ở việc uống thuốc. Nó có thể bao gồm việc cung cấp thông tin sai lệch về tiền sử bệnh tật, giả vờ có các triệu chứng bệnh, hoặc đưa tiền, tài sản, lợi ích vật chất cho người khác (cán bộ y tế, người có thẩm quyền…) để làm sai lệch kết quả khám. Tất cả các hành vi này đều là gian dối và bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Tóm lại, hành vi uống thuốc để trốn tránh nghĩa vụ quân sự là một hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể dẫn đến các mức phạt hành chính nặng nề và thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. Việc thực hiện nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm của mỗi công dân nam, và mọi hành vi gian dối nhằm né tránh đều sẽ phải đối mặt với hậu quả pháp lý. Edupace luôn khuyến khích công dân chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật.
