Nghị định 28/2020/NĐ-CP: Xử phạt vi phạm lĩnh vực lao động

Tìm hiểu về Nghị định 28/2020/NĐ-CP là điều cần thiết cho cả người lao động và người sử dụng lao động. Văn bản pháp luật quan trọng này quy định chi tiết các mức xử phạt vi phạm hành chính trong nhiều lĩnh vực quan trọng của quan hệ lao động. Việc nắm rõ các quy định tại Nghị định 28/2020/NĐ-CP giúp các bên tuân thủ pháp luật, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có, góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp và minh bạch.

Tổng quan về Nghị định 28/2020/NĐ-CP

Nghị định 28/2020/NĐ-CP được Chính phủ ban hành, quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, cùng thẩm quyền xử phạt và thủ tục xử phạt trong ba lĩnh vực chính: lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định này rất rộng, áp dụng cho hầu hết các hành vi sai phạm được quy định trong Bộ luật Lao động, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Việc làm và các văn bản pháp luật liên quan khác.

Đối tượng áp dụng của Nghị định bao gồm cả người sử dụng lao động, người lao động và các cá nhân, tổ chức khác có hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực được điều chỉnh. Việc nắm vững các quy định chung này giúp xác định rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao động, từ đó nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.

Xử phạt các vi phạm liên quan đến hợp đồng và tuyển dụng

Các quy định về tuyển dụng và giao kết hợp đồng lao động là những điểm thường xuyên phát sinh vi phạm trong thực tế. Nghị định 28/2020/NĐ-CP đưa ra các mức phạt tiền cụ thể cho nhiều hành vi sai phạm trong nhóm này. Chẳng hạn, người sử dụng lao động có thể bị phạt nếu không thực hiện đúng quy định về thông báo tuyển dụng, không khai trình việc sử dụng lao động hoặc không báo cáo tình hình thay đổi về lao động theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Một trong những vi phạm nghiêm trọng là việc thu tiền của người lao động khi tham gia tuyển dụng. Hành vi này bị cấm và sẽ chịu mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân, và gấp đôi đối với tổ chức, kèm theo biện pháp buộc trả lại khoản tiền đã thu cho người lao động. Phân biệt đối xử về giới tính, độ tuổi, dân tộc, màu da, tình trạng hôn nhân, tín ngưỡng, tôn giáo, nhiễm HIV, khuyết tật trong tuyển dụng và quản lý lao động cũng là hành vi bị Nghị định 28/2020/NĐ-CP xử phạt với mức tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Liên quan đến hợp đồng lao động, Nghị định quy định mức phạt theo lũy tiến dựa trên số lượng người lao động bị ảnh hưởng đối với các hành vi như không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản cho công việc có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên, giao kết sai loại hợp đồng, hoặc hợp đồng không đầy đủ các nội dung chủ yếu. Đặc biệt, hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động, hoặc buộc người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khi giao kết hợp đồng sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng, kèm theo biện pháp buộc trả lại giấy tờ hoặc tiền/tài sản đã giữ cộng với lãi.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

• Mơ Thấy Mèo Con Đánh Số Gì? Giải Mã Bí Ẩn Giấc Mơ
• Đơn Giản Hóa Việc **Xem Kết Quả Học Tập Của Con** Với VnEdu
• Cách Chấm Điểm IELTS Speaking Chi Tiết
• Khung Năng Lực Ngoại Ngữ 6 Bậc: Toàn Diện Hóa Trình Độ
• Cập nhật lịch tựu trường theo quy định mới nhất

Đối với thời gian thử việc, Nghị định cũng có những quy định cụ thể để bảo vệ người lao động. Yêu cầu thử việc đối với hợp đồng theo mùa vụ, thử việc quá số lần hoặc quá thời gian quy định, trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương của công việc đó, hoặc không ký hợp đồng sau khi người lao động làm việc tiếp sau thời gian thử việc đều là những hành vi bị xử phạt. Mức phạt dao động từ 500.000 đồng đến 5.000.000 đồng tùy hành vi, kèm theo biện pháp buộc trả đủ tiền lương của công việc đó hoặc buộc giao kết hợp đồng lao động.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, việc tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác mà không báo trước 3 ngày làm việc hoặc bố trí công việc không phù hợp, cũng như không nhận người lao động trở lại làm việc sau khi hết thời hạn tạm hoãn hợp đồng (trừ trường hợp thỏa thuận khác) đều bị xử phạt. Đặc biệt, hành vi cưỡng bức lao động, ngược đãi người lao động mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ chịu mức phạt rất cao, từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng.

Việc sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng lao động cũng được quy định chặt chẽ. Các hành vi như sửa đổi thời hạn hợp đồng quá một lần bằng phụ lục (trừ trường hợp ngoại lệ), không thanh toán đầy đủ các khoản liên quan khi chấm dứt hợp đồng (trợ cấp thôi việc, mất việc, tiền bồi thường khi đơn phương trái luật), hoặc không hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại giấy tờ cho người lao động đều bị phạt tiền theo lũy tiến tùy thuộc số người lao động bị ảnh hưởng. Mức phạt có thể lên đến 20.000.000 đồng. Không lập phương án sử dụng lao động khi thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc lý do kinh tế cũng là một vi phạm bị xử phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Mức phạt về tiền lương và thời giờ làm việc

Vấn đề tiền lương và thời giờ làm việc luôn là trung tâm của mối quan hệ lao động, và Nghị định 28/2020/NĐ-CP đặc biệt chú trọng đến việc xử phạt các vi phạm trong lĩnh vực này để bảo vệ quyền lợi người lao động. Các sai phạm cơ bản bao gồm việc người sử dụng lao động không công khai thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế thưởng, không lập sổ lương, hoặc không thông báo cho người lao động trước ít nhất 10 ngày khi thay đổi hình thức trả lương. Việc không xây dựng hoặc sử dụng sai quy định các hệ thống thang lương, bảng lương, định mức lao động cũng bị phạt tiền.

Hành vi trả lương không đúng hạn, không đủ tiền lương theo hợp đồng, không đủ tiền lương cho công việc nặng nhọc, độc hại, hoặc trả lương thấp hơn mức quy định tại thang lương, bảng lương đã đăng ký đều là những vi phạm phổ biến bị xử phạt theo lũy tiến, với mức phạt có thể đạt 50.000.000 đồng khi ảnh hưởng đến số lượng lớn người lao động (từ 301 người trở lên).

Điểm nổi bật và gây chú ý nhất trong Nghị định này, được đề cập ngay trong phần giới thiệu bài gốc, là quy định xử phạt nặng đối với hành vi trả lương cho người lao động thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định. Mức phạt cho hành vi này rất nghiêm khắc, bắt đầu từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng khi vi phạm với từ 1 đến 10 người lao động, tăng lên 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng cho từ 11 đến 50 người, và đặc biệt cao, từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng, khi vi phạm với từ 51 người lao động trở lên. Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc là phải trả đủ tiền lương cộng với khoản tiền lãi cho người lao động.

Ngoài ra, việc không trả thêm một khoản tiền tương ứng với mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và tiền nghỉ phép hằng năm cho người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc cũng là hành vi bị xử phạt theo lũy tiến, với mức tối đa 20.000.000 đồng.

Về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, Nghị định cũng có những quy định chi tiết. Người sử dụng lao động có thể bị phạt nếu không đảm bảo thời gian nghỉ trong giờ làm, nghỉ chuyển ca, nghỉ về việc riêng, nghỉ không hưởng lương đúng quy định, hoặc không rút ngắn thời giờ làm việc cho người lao động trong năm cuối trước khi nghỉ hưu. Vi phạm quy định về nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm, nghỉ lễ, tết sẽ bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Các hành vi vi phạm về thời giờ làm việc bình thường quá quy định hoặc huy động làm thêm giờ mà không có sự đồng ý của người lao động (trừ trường hợp khẩn cấp) sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng. Đặc biệt nghiêm trọng là hành vi huy động làm thêm giờ vượt quá giới hạn tối đa cho phép (ví dụ: quá 200-300 giờ/năm hoặc quá 12 giờ/ngày khi làm thêm vào ngày nghỉ lễ, tết, hằng tuần). Mức phạt cho hành vi này được áp dụng theo lũy tiến dựa trên số lượng người lao động bị ảnh hưởng, có thể lên tới 75.000.000 đồng.

Quy định về an toàn, vệ sinh lao động và các vấn đề khác

An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là một trong những lĩnh vực được Nghị định 28/2020/NĐ-CP quy định rất chi tiết về các hành vi xử phạt, nhằm đảm bảo môi trường làm việc an toàn, giảm thiểu tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Người sử dụng lao động có nghĩa vụ báo cáo công tác ATVSLĐ, và việc không báo cáo hoặc báo cáo không đầy đủ, không chính xác, không đúng thời hạn sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Không thống kê, báo cáo định kỳ về tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bệnh nghề nghiệp sẽ bị phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Các biện pháp đảm bảo ATVSLĐ tại nơi làm việc cũng được Nghị định quy định chặt chẽ. Người sử dụng lao động bị phạt nếu không xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện kế hoạch, nội quy, quy trình ATVSLĐ, không bố trí bộ phận hoặc người làm công tác ATVSLĐ, y tế đáp ứng đủ điều kiện, không bố trí đủ lực lượng sơ cứu, cấp cứu hoặc không huấn luyện cho lực lượng này. Không định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng máy, thiết bị, nhà xưởng, không trang bị thiết bị an toàn, không xây dựng kế hoạch xử lý sự cố, ứng cứu khẩn cấp đều là những hành vi bị phạt tiền, mức phạt có thể lên tới 25.000.000 đồng. Việc không điều tra hoặc khai báo sai sự thật về tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật nghiêm trọng cũng bị xử phạt nặng.

Liên quan đến phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, Nghị định quy định nghĩa vụ của người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Không thực hiện việc này (trừ trường hợp người lao động từ chối khám) sẽ bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng cho mỗi người lao động vi phạm, tối đa không quá 75.000.000 đồng. Không tổ chức khám sức khỏe trước khi chuyển sang làm công việc nặng nhọc, độc hại hơn hoặc sau khi phục hồi sức khỏe sau tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cũng chịu mức phạt tương tự.

Các hành vi không điều trị, điều dưỡng, phục hồi chức năng cho người lao động mắc bệnh nghề nghiệp hoặc tai nạn lao động, hoặc không bố trí công việc phù hợp với sức khỏe theo kết luận của Hội đồng giám định y khoa sẽ bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng cho mỗi người lao động vi phạm. Đặc biệt, việc không trang cấp đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân (PPE) đạt chất lượng hoặc không thực hiện chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật (hoặc trả tiền thay) cho người lao động làm việc trong điều kiện nguy hiểm, độc hại sẽ bị phạt tiền theo lũy tiến, mức tối đa có thể đạt 30.000.000 đồng khi vi phạm với số lượng lớn người lao động.

Vi phạm quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ATVSLĐ (trừ các hành vi đã nêu) bị phạt từ 25.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Hành vi buộc người lao động làm việc hoặc không được rời khỏi nơi làm việc khi có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động đe dọa nghiêm trọng sức khỏe, tính mạng của họ sẽ bị phạt rất nặng, từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

Sử dụng máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn cũng được Nghị định quy định chặt chẽ. Các hành vi như không khai báo, không lưu giữ hồ sơ kỹ thuật, sử dụng thiết bị không đạt quy chuẩn, hết hạn sử dụng, không có nguồn gốc rõ ràng đều bị phạt tiền. Nghiêm trọng nhất là hành vi không kiểm định các thiết bị này trước khi sử dụng hoặc không kiểm định định kỳ, mức phạt có thể từ 02 đến 03 lần tổng chi phí kiểm định nhưng không dưới 20.000.000 đồng và tối đa 75.000.000 đồng. Tiếp tục sử dụng thiết bị đã kiểm định nhưng kết quả không đạt yêu cầu sẽ bị phạt từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng.

Mặc dù phần lớn nội dung được cung cấp tập trung vào lĩnh vực lao động, Nghị định 28/2020/NĐ-CP cũng bao gồm các quy định xử phạt liên quan đến bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Các biện pháp khắc phục hậu quả được liệt kê trong Nghị định chỉ rõ các hành vi vi phạm như chiếm dụng tiền hưởng BHXH, chậm đóng, không đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN. Khi bị phát hiện, người sử dụng lao động sẽ bị buộc phải truy nộp toàn bộ số tiền chưa đóng, chậm đóng hoặc trốn đóng, kèm theo khoản tiền lãi tính theo quy định của pháp luật về BHXH.

Hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả

Nghị định 28/2020/NĐ-CP quy định hai hình thức xử phạt chính đối với các hành vi vi phạm hành chính: cảnh cáo và phạt tiền. Mức phạt tiền cụ thể cho từng hành vi đã được trình bày ở trên, tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và số lượng người lao động bị ảnh hưởng. Đối với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền áp dụng cho tổ chức thường bằng hai lần mức phạt tiền áp dụng cho cá nhân.

Ngoài hình thức xử phạt chính, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung. Các hình thức này rất đa dạng, bao gồm:

• Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động (ví dụ: giấy phép cho thuê lại lao động, chứng chỉ kiểm định viên) có thời hạn nhất định (từ 01 tháng đến 12 tháng).
• Tịch thu các loại giấy phép, chứng chỉ liên quan đến hoạt động vi phạm.
• Đình chỉ hoạt động (huấn luyện an toàn, kiểm định, quan trắc môi trường, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, thực hiện hợp đồng cung ứng lao động) có thời hạn.
• Buộc trục xuất đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam có hành vi vi phạm.

Song song với các hình thức xử phạt, Nghị định 28/2020/NĐ-CP cũng quy định các biện pháp khắc phục hậu quả nhằm khôi phục lại tình trạng ban đầu và đảm bảo quyền lợi cho các bên, đặc biệt là người lao động. Các biện pháp này rất cụ thể, ví dụ như:

• Buộc trả lại tiền, tài sản, giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ đã giữ trái phép.
• Buộc trả đủ tiền lương (bao gồm cả tiền lương chậm trả, thiếu, làm thêm giờ, ngừng việc, trong thời gian tạm đình chỉ, đóng cửa tạm thời, nghỉ phép năm).
• Buộc trả đủ tiền trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, tiền bồi thường khi chấm dứt hợp đồng trái luật, kèm theo lãi.
• Buộc giao kết hợp đồng lao động hoặc giao kết đúng loại hợp đồng.
• Buộc nhận người lao động trở lại làm việc và trả đủ lương, BHXH, BHYT trong thời gian không được làm việc.
• Buộc bồi thường, trợ cấp cho người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và thanh toán chi phí y tế liên quan.
• Buộc trả khoản tiền tương ứng với mức đóng BHXH, BHYT, BHTN và tiền nghỉ phép năm cho người lao động không thuộc diện tham gia bắt buộc.
• Buộc trả khoản bồi dưỡng bằng hiện vật được quy thành tiền.
• Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm (dịch vụ việc làm, cho thuê lại lao động, lợi dụng dạy nghề để trục lợi).
• Buộc truy nộp tiền BHXH, BHTN chậm đóng, không đóng, trốn đóng kèm theo tiền lãi.
• Buộc hủy kết quả huấn luyện, kiểm định sai quy định và hoàn trả chi phí.
• Buộc xin lỗi công khai và trả chi phí điều trị nếu hành vi xâm phạm gây tổn thương.
• Buộc bảo đảm điều kiện làm việc, bố trí thời gian cho hoạt động công đoàn.

Việc áp dụng đồng thời các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả thể hiện tính răn đe và nhân văn của pháp luật, không chỉ xử lý hành vi sai phạm mà còn đảm bảo phục hồi quyền lợi cho người bị ảnh hưởng.

Các câu hỏi thường gặp về Nghị định 28/2020/NĐ-CP

Nghị định 28/2020/NĐ-CP quy định về vấn đề gì?

Nghị định 28/2020/NĐ-CP quy định chi tiết các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong các lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Hành vi trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng bị xử phạt như thế nào theo Nghị định 28/2020/NĐ-CP?

Hành vi này bị xử phạt rất nặng. Mức phạt tiền đối với người sử dụng lao động là từ 20.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng, tùy thuộc vào số lượng người lao động bị vi phạm. Cụ thể, vi phạm từ 01-10 người bị phạt 20-30 triệu đồng, từ 11-50 người bị phạt 30-50 triệu đồng, và từ 51 người trở lên bị phạt 50-75 triệu đồng. Người sử dụng lao động còn bị buộc trả đủ tiền lương cộng với khoản tiền lãi cho người lao động.

Người sử dụng lao động giữ giấy tờ tùy thân của người lao động có bị phạt không theo Nghị định 28/2020/NĐ-CP?

Có. Hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động khi giao kết hoặc thực hiện hợp đồng lao động là hành vi vi phạm nghiêm trọng và bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động. Đồng thời, người sử dụng lao động bị buộc trả lại bản chính giấy tờ đã giữ cho người lao động.

Không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động bị xử lý ra sao theo Nghị định 28/2020/NĐ-CP?

Nghị định 28/2020/NĐ-CP quy định các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi chậm đóng, không đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Người sử dụng lao động sẽ bị buộc truy nộp số tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp chưa đóng, chậm đóng hoặc trốn đóng. Bên cạnh đó, còn phải nộp số tiền lãi bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân của năm trước liền kề tính trên số tiền và thời gian chậm đóng, không đóng, trốn đóng. Mức phạt tiền cụ thể cho hành vi này được quy định chi tiết trong các điều khoản khác của Nghị định.

Người lao động không được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động thì người sử dụng lao động có bị phạt không theo Nghị định 28/2020/NĐ-CP?

Có. Hành vi không trang cấp hoặc trang cấp không đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân (PPE) hoặc có trang cấp nhưng không đạt chất lượng, quy cách cho người làm công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại là vi phạm quy định về an toàn, vệ sinh lao động. Người sử dụng lao động sẽ bị phạt tiền theo lũy tiến dựa trên số lượng người lao động bị ảnh hưởng, mức phạt có thể từ 3.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

Việc tuân thủ Nghị định 28/2020/NĐ-CP là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo quan hệ lao động hài hòa, ổn định và đúng pháp luật. Nắm vững những quy định này giúp cả người lao động và người sử dụng lao động tự bảo vệ quyền và lợi ích của mình. Để cập nhật thêm thông tin và kiến thức pháp luật lao động hữu ích, hãy theo dõi Edupace.